Labels

Monday, June 21, 2021

Κομιστής της χαράς - Anthony Bloom

Το Άγιο Πνεύμα είναι τοΠρόσωπο που κομίζει χαρά, τηχαρά της γνώσης του Χριστού, τη χαρά της συμμετοχής στη ζωή του Θεού, τη χαρά του να είναι κανείς ζωντα­νός χάρη σ αυτό ακριβώς το Άγιο Πνεύμα. Συνεπώς, κατ' αρχήν έτσι αισθανόμαστε την παρουσία τουΑγίου Πνεύματος, αν είμαστε αρκούντως χριστιανοί ώστε ναέχουμε συνείδηση της (σχετικής αλλά πραγματικής) απουσίας τουΧριστού· αν είμαστε αρκούντως χριστιανοί ώστε να λαχταράμε την εγγύτητα που δεν διαθέτουμε, αλλά στην οποία έχουμε κληθεί. 

Το Άγιο Πνεύμα είναι εκείνο που θα μας δώσει δύναμη νααντέ­ξουμε την κάθε δοκιμασία -και οι δοκιμασίες θα είναι πολλές και ποικίλες- και μολονότι ορφανοί και υποκείμενοι σεπειρασμούς, να χαιρόμαστε, όπως ο απόστολος Παύλος ήξερε να χαίρεται εν μέσω διωγμών, βασάνων, λιμού και φόβου. 

Το Άγιο Πνεύμα είναι που θαπάρει ό,τι είναι του Χριστού καιθα μας το φανερώσει - δηλαδή τη διδασκαλία Του και ακόμα περισσότερο τη γνώση τουΘεού, τη γνώση του Πατέρα. 

Στα τελευταία λόγια Του προς τους μαθητές, ο Χριστός λέει, μιλώντας στον Θεό: «Τους έμαθα ποιος είσαι» (Ιω.17,26). Και αν διαβάσετε αυτό τοαπόσπασμα προσεκτικά, τοΌνομα του Θεού είναι Αγάπη, Αλήθεια, Ζωή - όμως όλα αυτά πρέπει να γίνουν κατανοητά, πρέπει να φανερωθούν. Και οΧριστός, μιλώντας για τον Πατέρα, λέει: «κι όλα όσα είναι δικά μου είναι και δικά σου» (Ιω.17,10). Έτσι, το Άγιο Πνεύμα, αποκαλύπτοντας σε μας ό,τι είναι του Χριστού, μας αποκαλύπτει τα βάθη της θεότητας.

Anthony Bloom


*Μας το έστειλε ο π. Βασίλειος Χριστοδούλου



Sunday, June 20, 2021

Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς(Ιωάν. 7,37-53, 8,12)

37. Τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔκραξε λέγων· ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. 

38. ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. 

39. τοῦτο δὲ εἶπε περὶ τοῦ Πνεύματος οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόν· οὔπω γὰρ ἦν Πνεῦμα Ἅγιον, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη. 

40. Πολλοὶ οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου ἀκούσαντες τὸν λόγον ἔλεγον· οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης.

41. ἄλλοι ἔλεγον· οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός· ἄλλοι ἔλεγον· μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ Χριστὸς ἔρχεται;

42. οὐχὶ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυῒδ καὶ ἀπὸ Βηθλεὲμ τῆς κώμης, ὅπου ἦν Δαυΐδ, ὁ Χριστὸς ἔρχεται; 

43. σχίσμα οὖν ἐν τῷ ὄχλῳ ἐγένετο δι’ αὐτόν. 

44. τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας. 

45. Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους, καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι· διατί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν; 

46. ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται· οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος.

47. ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι· μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; 

48. μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; 

49. ἀλλ’ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπικατάρατοί εἰσι 

50. λέγει Νικόδημος πρὸς αὐτούς, ὁ ἐλθὼν νυκτὸς πρὸς αὐτόν, εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν· 

51. μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν μὴ ἀκούσῃ παρ’ αὐτοῦ πρότερον καὶ γνῷ τί ποιεῖ;

52. ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ· μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; ἐρεύνησον καὶ ἴδε ὅτι προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας οὐκ ἐγήγερται.

53. Καὶ ἀπῆλθεν ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, 

12. Πάλιν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησε λέγων· ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ’ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς.


https://aerapatera.wordpress.com/2021/06/20/κυριακὴ-τῆς-πεντηκοστῆςιωάν-737-53-812/


Thursday, June 17, 2021

Στή μνήμη τοῦ παππούλη από Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος- περ. Αντίφωνο








Χθὲς.. στὸ πάρκο.. ἦρθε ξαφνικὰ ἕνα μήνυμα ἀπό φίλο ἀδερφικό. Ἀνάμεσα σὲ χαμόγελα εὐχάριστης συζήτησης στὴ δροσιὰ τῶν δέντρων..! Ἔφυγε..; Τὸν πῆρε ὁ Κύριος κοντά του νὰ ξεκουραστεῖ..; Μὲ ἐρωτηματικά, σὰ νὰ ἦταν ἀμφίβολο. Ἴσως γιὰ νὰ ἔρθει ἡ εἴδηση πιὸ ἁπαλά..! Ἡ σεισμικὴ ταραχή τοῦ σώματος κράτησε κάτι ἐλάχιστο τοῦ δευτερολέπτου..! Συγκρατήθηκα καὶ ἀνέφερα ἁπλῶς στοὺς παρόντες φίλους, πὼς κάποια εἴδηση ἦταν λίγο στενάχωρη..! Ἑνάμιση μῆνα νωρίτερα, πάλι σε στιγμὴ δημόσια, περιμένοντας νὰ μοῦ φέρουν τὸ μεσημεριανό φαγητό, ἔμαθα γιὰ τὴν εἰσαγωγή του στὸ νοσοκομεῖο..! Τότε.. δὲν μπόρεσα νὰ κρατήσω τὰ δάκρυά μου..! Κατέβαλα προσπάθεια γιὰ νὰ συγκρατηθῶ λίγο πιὸ μετά..! Θὰ ἔφερνε σὲ ἀμηχανία καὶ ἐμένα καὶ τοὺς γύρω ἀγνώστους, μιὰ ἀκατάσχετη ροὴ δακρύων..! Ἴσως τοῦ συναισθήματος καὶ τοῦ δικοῦ μου πόνου περισσότερο. Ἄλλωστε, αὐτοί ποὺ παραμένουμε, γιὰ μᾶς δὲν εἶναι ποὺ πονᾶμε..; Γιὰ τὴν ἀγωνία τῆς μοναξιᾶς.. τοῦ χωρισμοῦ.. καὶ τοῦ φόβου γιὰ τὸ δικό μας μέλλον του θανάτου..! Γιὰ τοὺς πολλούς μιλάω, ὄχι γιὰ τὶς ἐξαιρέσεις..! Πέρασε τὸ κατόπιν ἑνάμισι μήνας μὲ προσευχές, κάποτε ἔντονες, κάποτε μὲ δάκρυα τοῦ πόνου, τῆς μοναξιᾶς καὶ τῆς ἔλλειψης..! Μὲ τὴν δική μου μικροζωὴ καὶ τὴν δική μου ἀσθένεια ψυχῆς καὶ σώματος, νὰ μὲ συνδέει γιὰ μιὰ ἀκόμη φορά, μὲ ἕναν ἀκόμη τρόπο, μαζί του..!

Ταξιδεύοντας ἀπό τὸ καταφύγιο τῆς ἀνατολῆς στὴν ὑλικὴ θαλπωρὴ τῆς δύσης, μοῦ δόθηκε νὰ ζήσω τὴ μεγάλη γιορτὴ τῆς Πασχαλιᾶς, μὲ τὴν ἐλευθερία καὶ τὴ συμμετοχή, ποὺ λίγοι ἀπό τὴν πατρίδα μποροῦσαν νὰ ἔχουν στοὺς παράξενους καιρούς μας..! Μὲ ψαλμοὺς καὶ ὕμνους σὲ μιὰ χαρούμενη διακονία, ἔζησα την μέγιστη χαρά τῆς Ἀναστάσεως, παρέα μὲ τοὺς ξεριζωμένους ἕλληνες καὶ ἀνάμεσα σὰ κάθε λογῆς ἀνθρώπους, ποὺ ψάχνουν τὴν ἐλπίδα καὶ παλεύουν τὴν ἐπιβίωση..! Μὲ τὴν ἀσθένεια ψυχῆς καὶ σώματος νὰ μὲ ἀκολουθεῖ καὶ νὰ γίνεται δρόμος καὶ δῶρο ταπείνωσης γιὰ τὸν ἀχαλίνωτο ἑαυτό, ποὺ σὰν καράβι ἀκυβέρνητο πλανιέται στὸ πέλαγος..! Μὲ πάντοτε παροῦσα, τὴν ἀκατανόητη καὶ ἐξαιρετική εὔνοια τοῦ Ἁγίου Θεοῦ..! Καθημερινὰ τὸν ἔφερνα στὸ σκορπισμένο μου νοῦ, ἔστω καὶ μὲ τὸν ἐλάχιστο τρόπο..! Κάποιες φορές καὶ σὲ ὁλονύχτια συντροφιὰ μνήμης καὶ προσευχῆς, ποὺ σὰ νὰ ἐρχόταν ἀπὸ ἐκεῖνον στὸ κρεβάτι τοῦ ὕπνου, καὶ μας ἔφερνε κοντά μὲ τὸν τρόπο τοῦ Θεοῦ..! Καὶ τόσοι καὶ τόσοι φίλοι κι ἀδερφοί ὁλόγυρα. Γυναῖκες τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ αἰσθήματος. Ἄνδρες ποὺ λιτὰ τοῦ παραστέκονταν καὶ τὸν κρατοῦσαν στὴ μνήμη καὶ τὴν εὐχή..! Μικροὶ μαθητὲς μιᾶς ἀπέραντης ἀγάπης..! Κοντά του γευτήκαμε τὸν παράδεισο νὰ μᾶς ἀκουμπάει..! Καμιὰ δύναμη δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς πάρει το δῶρο ποὺ μας δόθηκε, ὅταν διψασμένοι τοῦ ζητήσαμε νὰ στάξει τὴ δροσιὰ τοῦ Πνεύματος στὶς καρδιές μας..!

Σήμερα, μιὰ μέρα ἀνοιξιάτικη στὴν ἄλλη ὄχθη τοῦ ὠκεανοῦ, μὲ φίλους καλούς, γευτήκαμε τὴ χαρὰ τῆς ζωῆς μὲ πλούσια ἁπλότητα..! Ἔτσι τὰ ἔφερε ἡ ὥρα..! Δίπλα τους, ἔνοιωσα τὴν παράδοξη χαρμολύπη..! Νωρίτερα, μετὰ τὴν κυριακάτικη λειτουργία, πάλι βρέθηκα νὰ συγκρατῶ τὰ δάκρυα ποὺ κύλησαν στὸ πρόσωπό μου..! Πάλι σε δημόσιο χῶρο..! Δὲν μ᾽ἄφησε ὁ πανάγαθος στὴ συνήθη μοναξιά νὰ γεύομαι τὴν ἀπώλεια..! Μὲ ἔφερε κοντὰ στοὺς ἀνθρώπους..! Ἔτσι πέρασε ἡ σημερινὴ Κυριακή, μέρα τῆς παραμονῆς γιὰ τὴν ἐξόδιο ἀκολουθία τοῦ ἀγαπημένου μας..! Τὴν ὥρα ποὺ πρόσωπα οἰκεῖα καὶ προσφιλῆ κατέκλυσαν, σίγουρα λέει ὁ νοῦς μου, τὸ ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέα σὲ ὁλονύχτια ἀκολουθία δίπλα στὸ σεπτὸ σκήνωμα τοῦ ἁγιασμένου ἱερέα τοῦ Χριστοῦ, ἐγὼ ἔζησα στιγμὲς ἁπαλῆς χαρᾶς δίπλα στὴ θάλασσα τῆς μεγαλούπολης..! Αὐτὸ μὲ κάποιο τρόπο τόσο παρόμοιο, τὸ ξανάζησα στὴν ἀναχώρηση τοῦ πατέρα ποὺ μὲ ἔφερε στὸν κόσμο. Μία παράξενη οὐράνια χαρὰ μὲ συνόδευε τὶς μέρες τῆς κοίμησης, ὡς καὶ τὴν ταφή. Ὅπου πάλι τότε βρέθηκα νὰ περιδιαβαίνω δίπλα στὴ θάλασσα τῆς ἑλληνικῆς μεγαλούπολης κοιτάζοντας τὸν οὐρανό, ποὺ μόνο αὐτὸς μποροῦσε νὰ χωρέσει τὸν πατέρα μου..!

Τώρα.. πίσω στὴ πατρίδα ἡ λειτουργία ἔχει τελειώσει..! Πλῆθος λαοῦ βρέθηκε ἀπὸ χθὲς νὰ προσκυνήσει τὸ σεπτὸ λείψανο..! Ἀπ’ τὴν ἄλλη ἄκρη τοῦ κόσμου μοιράζομαι μὲ τοὺς ἀδερφοὺς στὴν πατρίδα, τὴν λύπη τοῦ ἀποχωρισμοῦ ποὺ νικιέται ἀπὸ τὴν χαρὰ τῆς βεβαιότητας, τῆς ἁγιότητας καὶ τῆς ἀνάστασης..! Σὲ λίγο θὰ ἀφεθῶ στὴν κούραση τῆς νύχτας καὶ στὸν ὕπνο..! Πιὸ μετά, στὸ μικρό θάνατο του δικοῦ μου ὕπνου, ὁ παππούλης θὰ ψέλνεται ἀπὸ τὸν ἅγιο ἐπίσκοπο Φιλόθεο, τὸν πιστὸ καὶ ἄξιο μαθητὴ του ἱερομόναχο Σιλουανό, τὸν Θοδωράκη καὶ τοὺς λοιπούς..! Στὸν προσωρινὸ ἀποχαιρετισμό, μὲ τὸ τίμιο σῶμα καταμεσῆς τῆς ἐκκλησίας, παραστεκόμαστε μὲ συγκίνηση καὶ ἥσυχα δάκρυα. Μὲ πρόσωπα νὰ λάμπουν ἀπὸ τὸ φῶς τῆς λύπης καὶ μιᾶς χαρᾶς ἀνείπωτης..!

Ἔτσι ξεκίνησε αὐτή ἡ γιορτὴ τοῦ ἀποχαιρετισμοῦ τοῦ πολυαγαπημένου μας παππούλη. Τοῦ ἁγιασμένου ἱερομονάχου Ἀνανία Κουστένη..! Μέσα στοῦ Μάη τὴ δροσιὰ καὶ τὴν χαρὰ τῆς ἄνοιξης..! Κοντὰ στὶς γιορτὲς τῆς ἀγαπημένης του Κωνσταντινούπολης καὶ τῶν λατρεμένων του, Ἁγίων Ἐνδόξων Μεγάλων Βασιλέων καὶ Ἰσαποστόλων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης, ποὺ μὲ τὸν λόγο του μᾶς ἔδειξε τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν μεγαλωσύνη τοῦ βίου τους..! Δίπλα στὴ λύπη τῆς γενικῆς τοῦ κόσμου κατάστασης καὶ φθορᾶς, ποὺ τὸ Ἅγιο Φῶς τῆς Ἀναστάσεως νίκησε ὁριστικά..! Ἔτσι θὰ συνεχίσει αὐτή ἡ γιορτὴ τῆς μνήμης τοῦ ἀγαπημένου μας παππούλη. Γιορτὴ ἀγάπης καὶ ἁγιότητας ποὺ μᾶς φέρνει στὴν ἐμπειρία τῆς ἀληθινῆς ζωῆς ποὺ τελειωμὸ δὲν ἔχει..! Ἂς τὸν μιμηθοῦμε στὸ ἐλάχιστο..!

Ἀνάπαυσον Ἅγιε Κύριε τὴν ψυχὴν τοῦ κεκοιμημένου δούλου σου Ἀνανίου ἱερομονάχου, ἔνθα οἱ δίκαιοι ἀναπαύονται, τὰ ἐλέη Σου τὰ πλούσια..!

Χριστός Ἀνέστη..

————————

Γράφτηκε στὴ Νέα Ὑόρκη, τὴν ἑπομένη μέρα τῆς κοίμησης τοῦ ἁγιασμένου καὶ μαρτυρικοῦ μας πατέρα. [Σήμερα], παραμονὴ τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, ἔγινε μιὰ μικρὴ ἐπιμέλεια. Τὴν ὥρα ποὺ ὁ πεφιλημένος μας παππούλης βρίσκεται στὴ δική του ἄνοδο στοὺς οὐρανούς. Ἀναλάβετέ τον ἅγιοι ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ καὶ κρατῆστε τον γιὰ πάντα στὴν αὐλὴ καὶ τὴν ἀγκάλη τῆς Παναγίου Τριάδος. Ἀμήν καὶ γένοιτο..!



https://antifono.gr/στὴ-μνήμη-τοῦ-παππούλη/





Sunday, June 13, 2021

Κυριακή των Αγ. Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου (Ιωάν. 17,1-13)

 Τῷ καιρῷ ἐκείνω, ἐπάρας ὁ Ἰησοῦς 

1. τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ εἶπε· πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα· δόξασόν σου τὸν υἱόν, ἵνα καὶ ὁ υἱὸς δοξάσῃ σε, 

2. καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός, ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ δώσῃ αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον. 

3. αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν. 

4. ἐγὼ σὲ ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω· 

5. καὶ νῦν δόξασόν με σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. 

6. Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις οὓς δέδωκάς μοι ἐκ τοῦ κόσμου. σοὶ ἦσαν καὶ ἐμοὶ αὐτοὺς δέδωκας, καὶ τὸν λόγον σου τετηρήκασι. 

7. νῦν ἔγνωκαν ὅτι πάντα ὅσα δέδωκάς μοι παρὰ σοῦ ἐστιν· 

8. ὅτι τὰ ῥήματα ἃ δέδωκάς μοι δέδωκα αὐτοῖς, καὶ αὐτοὶ ἔλαβον, καὶ ἔγνωσαν ἀληθῶς ὅτι παρὰ σοῦ ἐξῆλθον, καὶ ἐπίστευσαν ὅτι σύ με ἀπέστειλας. 

9. Ἐγὼ περὶ αὐτῶν ἐρωτῶ· οὐ περὶ τοῦ κόσμου ἐρωτῶ, ἀλλὰ περὶ ὧν δέδωκάς μοι, ὅτι σοί εἰσι.

10. καὶ τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστι καὶ τὰ σὰ ἐμά, καὶ δεδόξασμαι ἐν αὐτοῖς. 

11. καὶ οὐκέτι εἰμὶ ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ οὗτοι ἐν τῷ κόσμῳ εἰσί, καὶ ἐγὼ πρὸς σὲ ἔρχομαι. πάτερ ἅγιε, τήρησον αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου ᾧ δέδωκάς μοι, ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς. 

12. ὅτε ἤμην μετ’ αὐτῶν ἐν τῷ κόσμῳ, ἐγὼ ἐτήρουν αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου· οὓς δέδωκάς μοι ἐφύλαξα, καὶ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀπώλετο εἰ μὴ ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ. 13. νῦν δὲ πρὸς σὲ ἔρχομαι, καὶ ταῦτα λαλῶ ἐν τῷ κόσμῳ ἵνα ἔχωσι τὴν χαρὰν τὴν ἐμὴν πεπληρωμένην ἐν αὐτοῖς.


https://aerapatera.wordpress.com/2021/06/13/κυριακή-των-αγ-πατέρων-της-α΄-οικουμεν-2/

Friday, June 11, 2021

Δεν είσαι ασφαλής αν δεν είναι όλοι ασφαλείς ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ Κ. ΤΣΟΥΚΑΣ*

 Οι αστροναύτες του «Apollo 11» (1969) ανέφεραν ότι, βλέποντας για πρώτη φορά τη Γη από το Διάστημα, βίωσαν μια σημαντική αλλαγή στη συνείδησή τους: συνειδητοποίησαν την ενιαιότητα και τη μοναδικότητα της Γης στο σκοτεινό σύμπαν. «Ενα υπέροχο κόσμημα στον μαύρο, βελούδινο ουρανό», παρατήρησε ποιητικά ένας από αυτούς, ο Μπαζ Ολντριν. Πήγαν στη Σελήνη αλλά ανακάλυψαν τη Γη! Αυτή η νέα οπτική γωνία ήταν η απαρχή

δημιουργίας πλανητικής συνείδησης.

Η οικουμενική εμπειρία της πανδημίας υπογραμμίζει κάτι αντίστοιχο – τη βαθιά αλληλεξάρτηση των ανθρώπινων ενοίκων του πλανήτη. Παραδοσιακά ήταν οι φιλόσοφοι και οι λογοτέχνες αυτοί που

Πώς τη διαχειριζόμαστε; Ανθρώπινα, δηλαδή αντιφατικά: και δημιουργικά και στερεότυπα, και αλτρουιστικά και ιδιοτελώς. Ωστόσο, τα δύο σκέλη των ζευγών δεν είναι ισοδύναμα: ενστικτωδώς προκρίνουμε το οικείο και το συμφέρον. Η επιμονή της πανδημίας, όμως, μας ωθεί να αποκτήσουμε οικουμενική προοπτική, όχι μόνο γιατί είναι ηθικώς επιβεβλημένο αλλά και γιατί είναι υγειονομικά συμφέρον. Με νοιάζει η υγεία των Ινδών λ.χ. διότι επηρεάζει τη δική μου (ήδη η ινδική μετάλλαξη του κορωνοϊού κυριαρχεί στη Βρετανία), όπως μεριμνώντας για την υγεία μου προστατεύω τη δική

σου. Αλληλεξάρτηση σημαίνει σχέση – υπάρχω επειδή υπάρχεις. Σχετίζομαι μαζί σου θα πει ότι η συμπεριφορά μου δεν αντανακλά μόνο τις δικές μου επιθυμίες αλλά συνδιαμορφώνεται από τις δικές σου. Στο μέτρο που η σχέση υποδηλώνει διάρκεια, μετέχουμε σε ένα επαναλαμβανόμενο «παίγνιο»:

δεν μας νοιάζει μόνο το σήμερα αλλά και το αύριο· να εκταθεί η σχέση στον χρόνο. Η πρώτιστη ευθύνη κάθε. κυβέρνησης είναι, ευλόγως, η υγεία του πληθυσμού της. Ποιες χώρες είναι (ή γρήγορα γίνονται) οι πιο καλά εμβολιασμένες; Οι πλουσιότερες. Ποιες έχουν μείνει πίσω; Οι φτωχότερες. Παγκοσμίως, έχουν χορηγηθεί 26 δόσεις εμβολίων ανά 100 κατοίκους. Οι ανισότητες στην κατανομή τους είναι εντυπωσιακές: οι 29 φτωχότερες χώρες, με το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν λάβει το 0,3% των δόσεων. Διαφορετικά: το 85% των εμβολιασμών έχει γίνει σε χώρες άνω του μεσαίου εισοδήματος, ενώ μόνο το 0,3% έγινε σε χώρες χαμηλού εισοδήματος. Εν ολίγοις: οι πλούσιες χώρες πραγματοποίησαν τους περισσότερους εμβολιασμούς. Ηδη άρχισαν να εμβολιάζουν, χωρίς να είναι απολύτως απαραίτητο, και τους εφήβους τους, τη στιγμή κατά την οποία υπάρχουν δισεκατομμύρια ανεμβολίαστοι ενήλικες διεθνώς. Το στενό εθνικό συμφέρον παρακάμπτει την κοσμοπολίτικη ηθική της αλληλεξάρτησης.

Κανείς, όμως, δεν προστατεύεται πλήρως αν δεν προστατευθούν όλοι – οι μεταλλάξεις ταξιδεύουν ταχύτατα. Ξέρουμε ότι τα εμβόλια σώζουν ζωές. Με το 50% των Αμερικανών πλήρως εμβολιασμένο, τα κρούσματα μειώθηκαν τουλάχιστον δέκα φορές. Ωστόσο, η υπάρχουσα παραγωγή εμβολίων δεν αρκεί. Χρειάζονται 11 δισ. εμβόλια παγκοσμίως, ενώ μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί 2 δισ. Εν τω μεταξύ, η πανδημία καλπάζει, ιδιαίτερα στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Απαιτείται επείγουσα δράση. Η COVAX, η διεθνής υπηρεσία για την τροφοδοσία φτωχών χωρών με εμβόλια, πρέπει να ενισχυθεί από τις πλούσιες χώρες. Ενας κόσμος χωρίς κορωνοϊό θα είναι προσοδοφόρος για τις ανεπτυγμένες οικονομίες – σε 3,6 τρισ. δολάρια υπολογίζει το όφελος το ΔΝΤ.

 Σε αυτή την προβληματική εντάσσεται η προσωρινή άρση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των φαρμακευτικών εταιριών. Αν και αυτό το μέτρο δεν θα λύσει από μόνο του το πρόβλημα (παραμένει το θέμα των πρώτων υλών, ενώ η συναφής τεχνογνωσία δεν μεταφέρεται εύκολα), θα συμβάλλει στην επίλυσή του. Σκεπτόμενες στενά ιδιοτελώς (δηλαδή, μη σχεσιακά), οι εταιρείες αντιδρούν. Τα επιχειρήματά τους συνιστούν φενακιστική ιδεολογική κατασκευή.

Ο κ. Μπουρλά, επικεφαλής της Pfizer, δήλωσε: «Ο μόνος λόγος για τον οποίο έχουμε εμβόλια τώρα είναι γιατί υπάρχει ένας ζωντανός ιδιωτικός τομέας. Η ζωντάνια του, η ψυχή του,είναι η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας». Παραβλέπει, ωστόσο, τα εξής. Πρώτον, η προσωρινή άρση των πατεντών προβλέπεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΥ). Δεύτερον, εφαρμόστηκε από τον ΠΟΥ το 2003, στην περίπτωση φαρμάκων κατά του HIV, χωρίς καμία επίπτωση στην ευημερία της φαρμακοβιομηχανίας. (Από το εμβόλιο η Pfizer αναμένει έσοδα $26 δισ. φέτος). Και τρίτον, η ανάπτυξη του εμβολίου κατέστη εφικτή με πολύπλευρη κρατική υποστήριξη (μερική χρηματοδότηση, εκτεταμένη προαγορά, ταχύτατη ρυθμιστική έγκριση, νομική προστασία από διώξεις). Το ερώτημα είναι: πώς μπορεί η θεμιτή εταιρική επιθυμία για κέρδος να ενσωματώσει την πιεστική ανάγκη για ταχύτατο παγκόσμιο εμβολιασμό, δηλαδή την ιδέα ότι το εμβόλιο συνιστά οικουμενικό αγαθό;

Η αναγνώριση της αλληλεξάρτησης δίνει προτεραιότητα στην ηθική της ευθύνης – απαιτεί γνωστική ευρυχωρία, μακροχρόνιο ορίζοντα, μέριμνα για τον αδύναμο, θεσμούς διαχείρισης των παγκόσμιων δημόσιων αγαθών. Εχουμε ευθύνη, ιδιαίτερα οι πλούσιοι και ισχυροί, να προστατεύουμε τον παγκόσμιο ιστό της ζωής.


  • Ο κ. Χαρίδημος Κ. Τσούκας (www.htsoukas.com) είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και ερευνητής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Warwick.
  • Μας το έστειλε ο π. Βασίλειος Χριστοδούλου