Κριτική στη σειρά του Καλλίστρατου από τον συγγραφέα Βασίλη Παπαθεοδώρου - diastixo.gr

Τη Βασιλική Νευροκοπλή τη γνώρισα από το εντυπωσιακό ντεμπούτο της στη λογοτεχνία, με το βραβευμένο από το περιοδικό «ΔΙΑΒΑΖΩ» και από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου «Αν τ’αγαπάς ξανάρχονται», ένα παιδικό βιβλίο πάνω στο θάνατο, δοσμένο κατά τέτοιον τρόπο που το καθιστά σημείο αναφοράς για παρόμοια βιβλία τέτοιας θεματολογίας, ένα κείμενο που κατά τη γνώμη μου έγινε κλασσικό εν τη γενέσει του, λόγω τόσο της δυσκολίας του θέματος, όσο και της γλυκύτητας αλλά και γνώσης της παιδικής ψυχολογίας με την οποία η συγγραφέας το χειρίστηκε.

Πριν από μέρες έφτασαν στα χέρια μου τα δύο πιο πρόσφατα βιβλία της Νευροκοπλή, «Ο Καλλίστρατος και το χωράφι της καρδιάς» και «Ο Καλλίστρατος και οι περιπέτειες των χαρισμάτων», δύο πλήρως εικονογραφημένες εκδόσεις σκληρού εξωφύλλου, που φαντάζομαι πως θα αποτελέσουν και τα δύο πρώτα βιβλία μιας σειράς με ήρωα τον Καλλίστρατο, έναν μυθοπλάστη που αφηγείται τις ιστορίες του σε παιδιά και μεγάλους.

Ας σημειώσω εδώ, κι αυτό έχει τη σημασία του, πως δεν είμαι φαν των παραμυθιών και των μύθων, ούτε και των αναγνωσμάτων με έντονο το θρησκευτικό στοιχείο. Είναι αρκετά τα βιβλία αυτών των ειδών που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια και πραγματικά έχω απογοητευθεί, λόγω της εγγενούς προχειρότητας με την οποία είναι γραμμένα, της ελλιπούς μυθοπλασίας, της επαναληψιμότητάς τους, της αφόρητης κοινοτοπίας, του άγαρμπου διδακτισμού.

Έτσι μου κίνησαν την περιέργεια να δω πώς τα χειρίζεται μια συγγραφέας εγνωσμένης αξίας, για την οποίαν η λογοτεχνικότητα και το δούλεμα των λέξεων και προτάσεων στο έργο της είναι εκ των ων ουκ άνευ. Και μπορώ να πω ότι οι προκαταλήψεις μου υποχώρησαν, ότι σε αυτό το είδος μπορούν να γραφτούν πολύ καλά βιβλία.

Καταρχήν δεν είμαι σίγουρος για το πώς θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τη σειρά του Καλλίστρατου. Είναι μύθοι; Παραμύθια; Παραβολές; Το σίγουρο είναι πως στοιχεία από τα προαναφερόμενα είδη βρίσκονται στην κυριολεξία «χωνεμένα» σε αυτήν τη σειρά. Η διακειμενικότητα, που ξεκινά από τον Αίσωπο, περνά στις χριστιανικές παραβολές, δανείζεται στοιχεία από ανατολίτικες ιστορίες (Σαρακηνοί, ανατολίτικα ονόματα) και καταλήγει στα δυτικότροπα παραμύθια (βασιλιάς, ιππότης, κυνηγός), είναι τόσο έντεχνα κι αβίαστα αφομοιωμένη, που υπερβαίνει όλα τα προηγούμενα είδη, συνδυάζοντάς τα και προσφέροντας ένα καινούριο, ραφιναρισμένο αμάλγαμα. Κι εδώ φαίνεται η ικανότητα της συγγραφέως: δεν είναι μόνο η αρμονική συνύπαρξη φαινομενικά ετερόκλητων στοιχείων, αλλά το ένα βήμα μπροστά, το να φέρνεις κάτι καινούριο. Και η σειρά του Καλλίστρατου φέρνει κάτι καινούριο, ανανεώνοντας και προάγοντας το είδος. Ποιο είναι αυτό το νέο; Η πολιτικοποίηση, η στρατευμένη θρησκευτικότητα, η διάθεση για ανατροπή μέσω της αυτοβελτίωσης. Το στοιχείο της θρησκείας δεν είναι ένας στείρος, παθητικός Μεσσιανισμός, αλλά μια προτροπή για ενεργή συμμετοχή, για ανιδιοτελή προσφορά. Οι ήρωες του Καλλίστρατου υποφέρουν, διώκονται, εκπίπτουν, αλλά παράλληλα πιστεύουν, ελπίζουν και μάχονται με τον τρόπο τους. Κατακτούν μέσα από την προσπάθειά τους. Οι δυνάστες δεν είναι κακοί, γιατί έτσι είναι, αλλά βάζουν φόρους, εξοντώνουν κοινωνικά τους αδύναμους, καταπιέζουν. Ο λαός οργανώνεται, προσφέρει, διεκδικεί, ξεσηκώνεται.

Ο τρόπος με τον οποίον χειρίζεται η συγγραφέας τα στερεότυπα του είδους, είτε μιλάμε για παραμύθι, είτε για παραβολή, αμβλύνει και αναιρεί επιμέρους τον διδακτισμό που αναπόφευκτα είναι στοιχείο αυτών των κειμένων. Το μήνυμα του Καλλίστρατου «αγωνίσου, μην κάθεσαι απαθής, βελτιώσου», δεν είναι διδακτισμός, είναι προτροπή, είναι στάση ζωής.

Στις «Περιπέτειες των χαρισμάτων» συναντάμε στην αρχή ένα έμμετρο, εν είδει τελάλη που καλεί το ακροατήριο να ακούσει τις ιστορίες του ήρωα-μυθοπλάστη. Η Νευροκοπλή έχει τηρήσει απαρέγκλιτα τους κανόνες του μέτρου και της αρμονίας του λόγου, πράγμα που όσο αυτονόητο θα έπρεπε να είναι, άλλο τόσο δεν απαντάται σε σημερινά «έμμετρα». Στα κείμενά της και στα δυο πρώτα βιβλία της σειράς, δεν περισσεύει ή λείπει ούτε μια λέξη. Σαν να είναι όλες βαλμένες στη σωστή τους θέση με περίσκεψη, αλλά παράλληλα κι εντελώς αβίαστα. Η γλώσσα της δε καθώς και η δομή των προτάσεων, στα σημεία που είναι λυρική, προσφέρει την αίσθηση του αυθεντικού κι όχι του «ψευτολυρισμού». Επιπροσθέτως, κι αυτό το συναντώ για πρώτη φορά, στην ουσία κάθε βιβλίο αποτελείται από δύο, καθώς ο Καλλίστρατος κάνει μια εισαγωγική ιστορία (η οποία είναι παραβολή), για να περάσει μετά στην κύρια (η οποία είναι παραμύθι), συνδυασμός, ο οποίος δένει άψογα ως σύνολο.

Είναι αξιοσημείωτη και αξιοθαύμαστη η συνέπεια με την οποία η Νευροκοπλή αντιμετωπίζει κάθε της δημιούργημα, τόσο από λεξιλογική άποψη, όσο και από νοηματική. Είναι ίδιον των πολύ καλών συγγραφέων τόσο η τόλμη στη θεματολογία, όσο και η υπέρβαση του είδους, η ανατροπή των στερεοτύπων. Κι εν προκειμένω έχουμε να κάνουμε με μια εξαιρετική γραφή που κονιορτοποιεί το τετριμμένο των νοημάτων, όπως αυτά τα έχουμε συναντήσει σε άλλα κείμενα του είδους. Εντέλει πρόκειται για δυο ανθρωποκεντρικότατα αφηγήματα, από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο. Στις «Περιπέτειες των χαρισμάτων» κυρίαρχο ρόλο παίζουν τα «δώρα» με τα οποία έχει προικιστεί ο καθένας και τα οποία οφείλει να τα εκμεταλλευτεί για την ατομική και συλλογική ευημερία, ενώ στο «Χωράφι της καρδιάς», η πίστη και η ελπίδα που πρέπει να είναι ριζωμένες σε κάθε άνθρωπο, ειδικά όταν όλα δείχνουν να έχουν χαθεί.

Εντάξει, μπορεί να πείτε, ωραία όλα αυτά, αλλά γιατί να διαβάσουμε τον Καλλίστρατο στα παιδιά μας; Είναι τελικά ωραία τα βιβλία;

Εδώ θα σας απαντήσω κι εγώ με μια εικόνα, όπως αυτές που άπλετα προσφέρει η σειρά: Φανταστείτε τον εαυτό σας παιδί, να κάθεται πάνω στο χαλάκι και να ακούει από γονείς, παππούδες ή τη δασκάλα του νηπιαγωγείου μια ιστορία, με το στόμα να χάσκει ορθάνοιχτο, με την ανάσα κομμένη για να ακούσετε τη συνέχεια, με τα ξαδελφάκια σας και τους συμμαθητές σας να μη σας ενοχλούν, αλλά να τους αισθάνεστε πιο κοντά σας τώρα, αφού μοιράζεστε την ίδια παραμυθική εμπειρία.

Αν σας αρέσει αυτή η σκηνή, τότε η σειρά είναι ιδανική για να την προσφέρετε και σε άλλα, μικρά παιδιά.

Γιατί όπως είπαμε και παραπάνω, η προσφορά έχει μεγάλη αξία.

http://diastixo.gr/kritikes/paidika/2655-kalistratos-vivliki-nevrokopli

11η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσ/νίκης "Ο Καλλίστρατος και οι περιπέτειες των χαρισμάτων"

Γράμμα από την Αστυπάλαια - Το Παραμύθι της Μουσικής

  Σάββατο πρωί το αεροπλάνο προσγειώνεται στην Αστυπάλαια και τρεις νεαρές γυναίκες μας παραλαμβάνουν απ' το αεροδρόμιο. Η μία είναι δασκάλα κι οι άλλες δύο νηπιαγωγοί. Καμιά δεν είναι ντόπια. Απ' τη Θεσσαλονίκη η μια, απ' την Καστοριά η άλλη κι απ' τη Σίφνο η τρίτη. Εκτός απ΄αυτήν που είναι αναπληρώτρια και μετακινείται κάθε χρόνο, οι άλλες δύο είναι αποφασισμένες να στεριώσουν εδώ. Δεν είναι όμως οι μόνες. Τις επόμενες μέρες θα γνωρίσουμε πολλούς νέους ανθρώπους που είτε σαν νύφες και γαμπροί είτε επειδή βρήκαν κάποιο καλοκαίρι δουλειά, έμειναν εδώ και δεν το έχουν σκοπό να φύγουν. Μα τι κάνουν σ' αυτόν τον τόπο, που τον γυρνας ολόκληρο μέσα σε μια μέρα, τόσοι  άνθρωποι ερχόμενοι από μεγαλουπόλεις που υποτίθεται πως προσφέρουν πολλαπλές ευκαιρίες, διεξόδους και δυνατότητες; Τι κάνουν; Ζουν! Και ζουν όμορφα! Ξέρουν πως δε θα βρούνε ό,τι και όποιον θέλουν, αλλά μαθαίνουν να θέλουν και ν' αγαπούν αυτα που βρίσκουν. Κι σ΄ αυτό το λίγο αλλά συγκεκριμένο, το περιορισμένο, το αναγκαστικό και υποχρεωτικό, δίνουν φτερά και το εκσφενδονίζουν στον ορίζοντα της απλότητας, της δημιουργικότητας και της ελευθερίας που σου παρέχουν οι λίγες επιλογές, η μικρή κοινότητα, η ζωή που εξορίζει το άγχος και τα ρολόγια του, το αχόρταγο κυνήγι των προσδοκιών που ποτέ δεν τελειώνει. Θέλει βέβαια κότσια μια τέτοια επιλογή, αλλά φαίνεται πως αυτοί τα έχουν και δεν το μετανιώνουν. Όποιος κι αν ήρθε εδώ βρήκε δουλειά, και οι περισσότεροι και οικογένειες έφτιαξαν και τον τόπο αγάπησαν, αφήνοντας πίσω τους αμφίβολες δουλειές, πολυκοσμία, μοναξιά, θόρυβο, μποτιλιάρισμα, καυσαέρια και πολλά άλλα.

Το πως φτάσαμε εμείς εδώ μοιάζει με παραμύθι πιο ευφάνταστο απ' αυτά που γράφω. Η δασκάλα του Τμήματος Ένταξης του Δημοτικού σχολείου, Σοφία Θεοδωρίου, εδώ και τρία χρόνια δούλευε με τους μαθητές της τα παραμύθια μου. Για πρώτη φοAρά μόλις πριν λίγο καιρό επικοινώνησε μαζί μου και οργανώσαμε μια συνάντηση με τους μικρούς μαθητές του σχολείου της μέςω skype για να συζητήσουμε τις απορίες τους πάνω στο "Κόκκινο κορδόνι", ένα παραμύθι φιλίας για το οποίο συνεργάστηκαν με μια τάξη του Ευόσμου κι άλλη μια της Κύπρου. Ήταν τέτοιος ο ενθουσιασμός των παιδιών, της δασκάλας κι ο δικός μου στην ηλεκτρονική μας επαφή, που όταν τα παιδιά ζήτησαν ν' ανταμώσουμε κι από κοντά, αρχίσαμε να το συζητούμε με τη Σοφία για να δούμε αν μπορεί το όνειρο να πραγματοποιηθεί. Η Σοφία το συζήτησε με τις νηπιαγωγούς Δήμητρα Αντωνίου και Ολυμπία Τζιωτζή που διαχεAιρίζονταν το πρόγραμμα "Μαθαίνουμε παρέα" επιχορηγούμενο απ'  το ΄Ιδρυμα Λάτση, και αφού κι εκείνες ενθουσιάστηκαν στο ενδεχόμενο της συνεργασίας μας, το όνειρο πραγματοποιήθηκε. Αποφασίσαμε να παρουσιάσουμε "Το παραμύθι της μουσικής" που το 2008 εκδόθηκε ως βιβλίο από τον εκδοτικό οργανισμό Λιβάνη και ως cd από τις εκδόσεις "Εν Χορδαίς" με μουσική που έγραψε ο Κυριάκος Καλαϊτζίδης. Το πολυταξιδεμένο παραμύθι μας έμελλε μετά την τελευταία του παρουσίασση στο Lincoln Center της Νέας Υόρκης να φτάσει και σ’ αυτό το μικρό νησί της άγονης γραμμής. Ο Κυριάκος πρότεινε συνεργασία στους μουσικούς του νησιού, ώστε να συμπράξουν όλοι μαζί δημιουργικα στην εκδήλωση. Έστειλε τις παρτιτούρες, τις μελέτησαν οι μουσικοί, φτάσαμε κι άρχισαν οι πρόβες. Έτσι, εκτός από ούτι, έχουμε δύο κιθάρες, ένα πιάνο, βιολί και κρουστά.

Δυο μέρες πριν την εκδήλωση οι δασκάλες συγκεντρώνουν τα παιδιά στο Πολιτιστικό κέντρο για να τους παρουσιάσουμε μια περίληψη του παραμυθιού και να γνωρίσουν από κοντά το ούτι.  Αυτό που συμβαίνει ξεπερνά κάθε προσδοκία μας. Πεντάχρονα, εξάχρονα και εφτάχρονα παιδιά ξέρουν πότε να μιλήσουν, πότε να ακούσουν, χαίρονται την επικοινωνία και τη μουσική με όλο τους το είναι, λάμπουν από χαρά. Είναι παιδιά του ουρανού και της θάλασσας, των πεζόδρομων που χαίρονται άφοβα το παιχνίδι. Την παράσταση την κλέβει ο Κυριάκος. Παίζει ρυθμικά κομμάτια, αλλά και ταξίμια, που τα παιδιά δεν τα χορταίνουν. Μόλις σταματά φωνάζουν: “Μη σταματάς Κυριάκο, παίξε κι άλλο, κι άλλο...” Γίνεται μια παύση σ' ένα ταξίμι κι ο πεντάχρονος Δημητράκης αυθόρμητα λέει: ωραία! κι έχει τόσο βάθος και τέτοια ουσία αυτή η λέξη στο στόμα του, όσο θα είχε στο στόμα μεγάλου μερακλή. Μετά παίζει και η Δήμητρα την κιθάρα της κι ύστερα παίζουν οι δυο μουσικοί μαζί ένα μουσικό θέμα του παραμυθιού. Ακολουθεί συζήτηση και καταλήγουμε ότι το ούτι είναι ο παππούς της κιθάρας. Ένα παιδί βυθισμένο σε σκέψεις, λέει: "Ο παππούς πρέπει να μάθει μουσική στο εγγόνι". Μέσα σ' αυτή τη φαινομενικά απλή παρατήρηση κλείνεται όλη η ουσία του μουσικού πολιτισμού της πατρίδας μας. Γιατί τα παιδιά αποδεικνύουν πως καταλαβαίνουν καλύτερα από κάθε υπουργό πολιτισμού τι είναι η παράδοση και ποιος ο ρόλος της σήμερα. Στο τέλος όλα τα παιδιά χειροκροτούν τρελά κι ορμούν να μας αγκαλιάσουν. Το στοίχημα ήδη κερδήθηκε. Μέσα από το παραμύθι και τη μουσική γνωριστήκαμε, ενωθήκαμε, αγαπηθήκαμε και για όλους μας άνοιξαν νέοι ορίζοντες.

Στην παράσταστη που δίνουμε το απόγευμα της Τρίτης στο Πολιτιστικό Κέντρο θα έρθουν όλα τα παιδιά του νησιού με τους γονείς τους. Καρφίτσα δεν πέφτει. Οι ανάσες είναι κρατημένες, θαρρείς δεν αναπνέουν. Στο τέλος ομολογούμε πως για μας αυτή ήταν μια απ' τις πλέον συγκινητικές εμπειρίες παραστάσεων.

Τίποτα απ' αυτά δεν μπορεί να ξεχαστεί. Δεχτήκαμε την αγάπη και τη φιλοξενία όλου του νησιού και γνωρίσαμε τη δημιουργικότητα μιας άλλης Ελλάδας. Αυτή είναι η γόνιμη Ελλάδα της άγονης γραμμής. Μια Ελλάδα που γνωρίζει τον εαυτό της, τον σέβεται, τον παλεύει, τον αγαπά και τον προχωρά παρ’ όλες τις δίνες μέσα απ' την δική της ατόφια αλήθεια σε πείσμα όλων. Τους ευχαριστούμε που υπάρχουν ανάμεσά μας και μας οδηγούν.

Δημοσιεύτηκε εδώ:http://www.toportal.gr/?i=toportal.el.politismos&id=3651

Συνέντευξη στους μαθητές της Δ΄ τάξης του 16ου Δημοτ.σχ. Καβάλας

- Κυρία Νευροκοπλή, Χριστός Ανέστη!

 Πώς  ξεκινήσατε να γράφετε το πρώτο σας βιβλίο;

- Αληθώς Ανέστη και χρόνια πολλά σε όλους σας, μικρούς και μεγάλους!

Έγραφα για πολλά χρόνια, κυρίως ποίηση, αλλά και διηγήματα, μικρά πεζά, θεατρικά έργα κά. Ήθελα το πρώτο μου βιβλίο να είναι μια ποιητική συλλογή, αλλά στάθηκε αδύνατο να εκδώσω ένα τέτοιο βιβλίο. Όταν τελείωσα τη δεύτερη σχολή μου, το Τμήμα Θεάτρου, έγραψα ένα μονόπρακτο με τίτλο «Εγώ ο Άλλος» πυο ήταν η προσωπική μου απάντηση στο τι είναι θέατρο. Νομίζω πως ήταν η πρώτη φορά που είχα τη συναίσθηση πως έχω γράψει ένα ολόκληρο βιβλίο, κι αυτό εκδόθηκε το 1999 από τις εκδόσεις Νησίδες. Όσον αφορά όμως γενικότερα στη γραφή, ήταν η στροφή μου στο θέατρο, κάπου γύρω στα 25 μου χρόνια, που στάθηκε αιτία ν’ αρχίσω να γράφω. Κι αφού πέρασαν αρκετά χρόνια από την έκδοση του θεατρικού μου, άρχισα να γράφω παραμύθια ως ένα είδος πλησιέστερο στην ποίηση που πάντα αγαπούσα. Έτσι το πρώτο μου παραμύθι, το «Αν τ’ αγαπάς ξανάρχονται», εκδίδεται το 2007 από τις εκδόσεις Λιβάνη.

-   Ποιον ήρωα από τα βιβλία σας αγαπάτε περισσότερο;

- Θα σας πω ένα μυστικό: Όλοι οι ήρωες είναι ο συγγραφέας και γι’ αυτό δεν μπορεί παρά να τους αγαπά όλους, αλλά και μερικές φορές να τους αντιπαθεί κιόλας, όσο αγαπά κι αντιπαθεί κανείς τον ίδιο του τον εαυτό. Νομίζω πως κανένας συγγραφέας δεν μπορεί να  φτιάξει έναν ήρωα που να του είναι ολότελα ξένος, να μην έχει δηλαδή στοιχεία του εαυτού του, όπως και ο εικονογράφος ό,τι και να κάνει, στο τέλος σχεδόν πάντα τον εαυτό του ζωγραφίζει. Οπότε, πώς να διαλέξει κανείς τον αγαπημένο του; Γίνεται;

- Από πού εμπνέεστε τα θέματα σας;

- Με εμπνέουν τα ΠΑΝΤΑ! Η έμπνευση ξεκινά απ’ τα όνειρά μου όταν κοιμάμαι και συνεχίζεται στα όνειρά μου όταν είμαι ξύπνια. Μια λέξη, ένα χρώμα, ένα λουλούδι, μια μυρωδιά, μια σκέψη, ένα πρόσωπο, μια χειρονομία, ένα μικρό ασήμαντο πραγματάκι, όλα όλα αποτελούν έμπνευση όταν οι αισθήσεις όλες είναι ξύπνιες κι ο νους ενεργός. Οι πιο δυνατές απ’ τις εμπνεύσεις θα είναι κι αυτές που θα οδηγήσουν πιθανόν σε ένα κείμενο. Όλες οι υπόλοιπες δεν πάνε χαμένες. Οδηγούν στη χαρά. Αν μιλώ για όνειρο στον ξύπνιο μου είναι γιατί κάθε τι που με εμπνέει φτιάχνει μια δική του πραγματικότητα μέσα στην πραγματικότητα, είναι από μόνο του κόσμος κι ομορφαίνει τον κόσμο που το περιλαμβάνει.

- Ποιον συγγραφέα θαυμάζετε;

- Αυτή είναι από τις πιο δύσκολες ερωτήσεις, γιατί πώς να ξεχωρίσεις κάποιον όταν θαυμάζεις πολλούς; Θαυμάζω απέραντα τον Διονύσιο Σολωμό, τον Παπαδιαμάντη, τον Ρωμανό τον Μελωδό, τον Ντοστογιέφσκι και πολλούς άλλους. Όσο για τα παραμύθια, αγαπώ πολύ τα λαϊκά παραμύθια που δεν έχουν σωθεί τα ονόματα των δημιουργών τους και τα διέσωσε κυρίως ο Μέγας στη συλλογή του. Μου αρέσουν όμως πολύ τα μικρά παραμύθια που είναι σαν ποιήματα, όπως αυτά του Σελ Σιλβερστάιν, αλλά και τα μεγάλα σαν “Τα παραμύθια αγάπης και σοφίας” της Αλίκης Τέλογλου. Τι να πρωτοπω; Θα γράφω ώρες…

-  Γιατί ασχοληθήκατε με την παιδική λογοτεχνία;

- Νομίζω πως μ’ ενδιαφέρει το ποιητικό παραμύθι, που δε θα το χαρακτηρίσω «παιδικό» κι ας έχει αποδέκτες του κατά κύριο λόγο τα παιδιά. Ο «καλός λόγος», δηλαδή «η τέχνη του λόγου», δεν έχει ηλικία ούτε διαχωρισμούς. Το καλό είναι καλό για όλους ανεξάρτητα με τα επίπεδα κατανόησης του καθενός. Η λογοτεχνία όμως είναι κάτι πολύ περισσότερο από την κατανόήση της. Είναι χάδι, μουσική, κάτι σαν μέθη, σαν χαρά που δεν τη χορταίνεις. Το ποιητικό παραμύθι ενώνει για μένα τις δυο μεγάλες μου αγάπες, την ποίηση και την παραμυθία, την παρηγοριά, την τρυφερότητα. Είναι προφανές πως προτιμώ να το χαρίζω πρώτα στα παιδιά, γιατί αυτά είναι η πηγή της ποίησης και της παρηγοριάς στην καθημερινή ζωή μας. Ας πούμε πως τους επιστρέφω αυτό που μου χαρίζουν, κάτι σαν χρέος που έχω να εξοφλήσω...

-  Χρειάζονται κάποιες ιδιαίτερες σπουδές για να γίνει κάποιος συγγραφέας;

- Δεν υπάρχουν κανόνες για να κάνει κάποιος αυτό που αγαπά. Μπορεί να βοηθούν οι σπουδές, πολλών ειδών σπουδές, αλλά δε γράφουν όλοι όσοι σπουδάζουν. Δεν υπάρχουν συνταγές για τη γραφή, συχνά ακόμα κι οι γραμματικοί και συντακτικοί κανόνες καταργούνται, αλλά για να καταργήσεις κάτι πρέπει πρώτα να το γνωρίζεις καλά. Για να γράφεις πρέπει πρώτα να το θέλεις πολύ. Κάτι να σε σπρώχνει και να μη σ’ αφήνει σε ησυχία. Αν δε το κάνεις να σκας, να μην αντέχεις. Και μετά να γράφεις συνέχεια. Και μετά να διορθώνεις συνέχεια. Να μη λυπάσαι να διορθώνεις τα λάθη σου. Να έχεις υπομονή, να ακούς τις συμβουλές των έμπειρων και να θαυμάζεις άλλους συγγραφείς. Αν δεν θαυμάζεις άλλους και νομίζεις πως είσαι καλύτερος απ’ όλους, μάλλον πρέπει να κάνεις κάτι άλλο...

- Εκτός από το διάβασμα και τη συγγραφή με τι άλλο σας αρέσει να ασχολείστε;

- Ααα... άλλη δύσκολη ερώτηση! Μ’ αρέσουν πάρα πολλά πράγματα, αλλά αυτά που με ξετρελαίνουν είναι η μαγειρική και η κηπουρική. Μπορώ να μαγειρεύω όλη τη μέρα ή να φροντίζω τα λουλούδια μου ώρες ατέλειωτες. Αλλά μ’ αρέσει και να βάφω τα έπιπλα του σπιτιού όταν βαριέμαι το χρώμα τους, να επιδιορθώνω βλάβες στους νιπτήρες ή στον ηλεκτρολογικό πίνακα, να ράβω και να σχεδιάζω ρούχα... φοβάμαι πως θα σας κουράσω αν συνεχίσω... περισσότερο απ’ όλα όμως μ’ αρέσει να συναντώ ωραίους ανθρώπους, αυτό δεν το αλλάζω με τίποτα!

-  Με ποια κριτήρια νομίζετε πως πρέπει να διαλέγουμε ένα βιβλίο;

- Ένα είναι για μένα το κριτήριο: να σας αρέσει. Να σας αρέσει στ’ αλήθεια. Όχι επειδή σας το είπαν ή επειδή το έδειξε η τηλεόραση ή επειδή το διαβάζουν οι άλλοι. Να το ανοίγετε στην τύχη, να διαβάζετε πέντε γραμμές, άντε κι άλλες πέντε σε μια άλλη σελίδα. Αν αυτό το λίγο σας αρέσει πολύ, σημαίνει πως είναι για σας όλο το βιβλίο, πως θα σας ενθουσιάσει, θα σας συγκινήσει, θα σας μαγέψει. Δηλαδή θα κάνει τις χορδές της ψυχής σας να παίξουν μουσική που δε θα θέλετε να τελειώσει. Τα βιβλία περιμένουν καταρχάς να τα κοιτάξουμε. Κοιτάξτε τα προσεκτικά και διαλέξτε αυτό που ο λόγος του διαβάζετε χωρίς να σας κουράζει. Αν σας κουράζει, ή δεν είναι για σας ή –το πιθανότερο- δεν είναι καλό για κανέναν.

-    Τι μήνυμα θα θέλατε να δώσετε με την ευκαιρία της ημέρας του βιβλίου;

- Μμμ... εδώ έχω ένα πρόβλημα τώρα, ζητώ συγνώμη, αλλά δε μου αρέσουν τα μηνύματα... ούτε όταν γράφω σκέφτομαι μηνύματα... Προτιμώ ν’ ακούω την καρδιά μου σε ό,τι κάνω και προσπαθώ να είναι ανοιχτή και καθαρή για να δίνει τον καλυτερο εαυτό της ό,τι κι αν κάνει, και βέβαια όταν γράφει... οπότε, λέω να μείνουμε χωρίς μήνυμα... ας αφήσουμε την καρδιά μας να μας οδηγεί και στη ζωή και στα βιβλία... (Τώρα μπορεί κάποιος να το πάρει σαν μήνυμα αυτό, αλλά δεν είναι, γιατί δεν είναι καθόλου εύκολο πράγμα να το κάνεις επειδή κάποιος σου το λέει)

- Θα θέλαμε πολύ να σας ξανασυναντήσουμε….

Με Αγάπη τα παιδιά της  Δ΄ τάξης του 16^ου Δ.Σ. Καβάλας.

- Κι εγώ θέλω πολύ να σας ξαναδώ και μόλις με φωνάξετε θα έρθω τρέχοντας!!! Έτχετε όλη την αγάπη μου!!!

Βασιλική Νευροκοπλή

Δασκάλα της Τάξης, η κυρία Ελπίδα  Βοϊκογλου 

"Ο Καλλίστρατος και οι περιπέτειες των χαρισμάτων" στην 1η έκθεση βιβλίου του Ι.Ναού Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στη Γαλήνη

Το Σάββατο 15 Μαρτίου στον Ιερό Ναό της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού Γαλήνης, στο Ωραιόκαστρο της Θεσσαλονίκης, παρουσίασα το παραμύθι: "Ο Καλλίστρατος και οι περιπέτειες των χαρισμάτων" μετά από την ευγενική πρόσκληση που μου απήυθυνε ο ιερέας του Ναού π.Δημήτριος Πλουμής. Η ολόθερμη υποδοχή, τα χειροποίητα  κεράσματα, τα χαμόγελα και οι συζητήσεις μ' έκαναν σιγά σιγά να αφεθώ μ' εμπιστοσύνη στην αγκαλιά των ανθρώπων της ενορίας, ιερέων και λαϊκών, που διακονούν εκεί με αφοσίωση. 

Στο ισόγειο ήταν οι αίθουσες που φιλοξενούν τα κατηχητικά για τα παιδιά, και όλες τις εκδηλώσεις που γίνονται. Οι φιλότιμες γυναίκες της ενορίας μεριμνούν για όλα, οι ιερείς με περισσή αγάπη θωπεύουν στοργικά μικρούς και μεγάλους. Στα τραπέζια των διαδρόμων είχε στηθεί μία μεγάλη έκθσεη βιβλίου, που ήταν και η πρώτη τους, και μ' αυτή την αφορμή θα παρουσίαζα κι εγώ το παραμύθι μου. Μικροί και μεγάλοι το άκουσαν με μεγάλη προσήλωση κι ύστερα έγινε μια ωραία ζωντανή συζήτηση πάνω στα χαρίσματα και τα παιδιά είπαν τί χάρισμα έχει το καθένα. Ένας μικρός μάλιστα, αφού έσφιξε πολύ δυνατά τις γροθιές του, μας είπε πως το δικό του χάρισμα είναι... να δίνει ξύλο! Δεν σκέφτηκα ούτε προς στιγμή να το σχολιάσω αρνητικά, το θεωρώ πολύ φυσιολογικό για την ηλικία του. Έχει καιρό να μάθει να διαχειρίζεται τον εαυτό του και τα νεύρα του...

Με αυτή την αφορμή όμως θα ήθελα να πω κάποια άλλα πράγματα. Όποιος δεν είναι ενεργό μέλος μιας ενορίας, με την έννοια πως προσφέρει αφιλοκερδώς ή επί πληρωμή τις υπηρεσίες του και τη βοηθάει σε ό,τι μπορεί, κι όποιος επίσης δεν είναι ιερέας που δαπανάται ανά πάσα στιγμή αγαπητικά προς κάθε άνθρωπο που έχει ανάγκη, δεν μπορεί ούτε να φανταστεί ούτε να υποθέσει τι κρύβει κάθε κυψέλη αγάπης που ονομάζεται ενορία. Στις περισσότερες απ' αυτές έχουν μεριμνήσει κληρικοι και λαϊκοί ώστε τα παιδιά να παίζουν, να χαίρονται, να κατηχούνται. Και όχι μόνο τα παιδιά.

Για τα παιδιά οργανώνονται καλοκαιρινές παιδικές κατασκηνώσεις που όχι μόνο  δεν έχουν καμία σχέση με την εμπορική εκμετάλλευση από φορείς, ομάδες ή συλλόγους, αλλά τα παιδιά συνήθως έχουν τη μεγάλη τύχη να δέχονται τις φροντίδες ανθρώπων ευαίσθητων και καλλιεργημένων που τα προσέχουν σαν παιδιά τους. 

Οι ενορίες όμως φροτνίζουν και για τους μεγάλους. Σε πολλές γίνονται συσσίτια που καθημερινά παρέχουν φαγητό καλομαγειρεμένο σε πολλούς αναγκαιμένους των καιρών μας, και σε άλλες έχουν δημιουργηθεί κοινωνικά φαρμακεία ή κοινωνικά παντοπωλεία. Όλα αυτά δεν είναι σχήματα λόγου, δε σχεδιάζονται από πολιτικούς και κόμματα, ούτε πρόκειται για ένα μεμονωμένο παράδειγμα ή κάτι που σπανίζει. Είναι μια πραγματικότητα καθημερινή σε πάρα πολλούς ναούς και πίσω απ' αυτήν υπάρχει ένα πλήθος  ανθρώπων που ενώνονται στην κοινή προσφορά στον συνάνθρωπο.

Άλλοι προσφέρουν χρηματα, άλλοι υλικά, άλλοι τα χαρίσματά τους, όπως το μαγείρεμα, άλλοι το χρόνο τους, άλλοι τις γνώσεις τους και κάνουν φροντιστήρια ξένων γλωσσών ή ενισχυτικής διδασκαλίας στα μαθήματα των σχολείων σε όσα παιδιά δσυκολεύονται. Αλλού επιλέγουν προσεκτικά και δείχνουν ταινίες στα παιδιά και πλήθος άλλες εκδηλώσεις που προϋποθέτουν αγάπη, προσφορά και δουλειά.

Τα γράφω όλα αυτά διότι σπάνια θα τα διαβάσουμε σε έντυπα, στο ίντερνετ ή θα τα ακούσουμε στις ειδήσεις. Και όμως πρόκειται για γεγονότα που έχουν μεγάλη έκταση, ωφελούν πολύ κόσμο κι ας μην είναι ευρέως γνωστά. Είναι ένα χαρακτηριστικό του Καλού αυτό. Να μην ακούγεται. Να μη διαφημίζεται. Να μένει σιωπηλό, κρυμμένο, ήσυχο και να αντέχει στο χρόνο και στη διάρκεια σε πείσμα του Κακού που κάνει φασαρία, ξεσηκώνει αντιδράσεις, και διαρκεί λίγο, διότι είναι θνησιγενές.

Ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά όλους τους ανθρώπους του συγκεκριμένου Ναού και της ενορίας της Γαλήνης που μοιράστηκαν τη χαρά τους μαζί μου. Τα υπέροχα παιδιά που μας οδηγούν και μας φωτίζουν πάντα, τις κυρίες που προσφέρονται γενναιόδωρα και τους ιερείς που ανοίγουν διάπλατα την αγκαλιά τους προς όλους μας. 

Στους ανθρώπους που γνώρισα, αλλά και σε όλους αυτούς που δεν γνωρίζω και ίσως δε θα γνωρίσω, αλλά επιτελούν τέτοιο αγαπητικό έργο, εύχομαι ολόψυχα καλή δύναμη κι ο Καλός Θεός μας να τους οδηγεί σε κάθε τους βήμα.

"Fairytale of Music" Lincoln Center - Το Παραμύθι της Μουσικής στο Λινκολν Σέντερ της Ν.Υόρκης 2.03.14

Η παράσταση-συναυλία που δόθηκε στο Lincoln Center της Νέας Υόρκης ήταν για όλους μας μια μοναδική, ξεχωριστή και σπουδαία εμπειρία! Το παραμύθι μετέφρασε στα αγγλικά ο Θανάσης Αγγέλου, καθηγητής βυζαντινολογίας και κοσμήτορας του Πανεμπιστημίου Ιωαννίων. Την αφήγησή μου συνόδεψαν το μουσικό σχήμα "Εν Χορδαίς" μαζί με το "Constantinople". 

H παράσταση εντάχθηκε στα πλαίσια ενός προγράμματος του Λίνκολν Σέντερ για παιδιά με στόχο τη συνάντησή τους με τους καλλιτέχνες. Παιδιά πολλών φυλών της γης ήρθαν με τους γονείς τους, παιδιά πολύ μικρής ηλικίας μέχρι εφηβάκια, ανάμεσά τους και ελληνάκια. 

Έλληνες, καθώς και ξένοι που δεν γνώριζαν καθόλου την ελληνική, στο τέλος ζήτησαν ν' αγοράσουν το βιβλίο που μέχρι στιγμής κυκλοφορεί μόνο στα ελληνικά από τις εκδόσεις Λιβάνη (2008). 

Στο τέλος έγινε μια πολύ ενδιαφέρουσα κουβέντα με τα παιδιά που εντυπωσιάστηκαν από τα όργανα και ήθελαν να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερα γι' αυτά. 

Η εκδήλωση θεωρήθηκε από τους διοργανωτές ως η πιο πετυχημένη της σεζόν 2013-14, από άποψη προσέλευσης κόσμου και συμμετοχής παιδιών. 

Ευχαριστούμε θερμά τους διοργανωτές και ιδιαίτερα την Hillary McAndrew Plate για την άψογη συνεργασία και τη θερμή υποδοχή!

 Το διημοσίευμα στους New York Times