Labels

Tuesday, January 16, 2018

Λουλούδια παντού - του Κώστα Ε. Τσιρόπουλου


Κάθε μέρα σου πλέον, με το χαρμόσυνο άνοιγμα των βλεφάρων ως το ξανασφράγισμά τους υπό την επιβολή την ανακουφιστική της κόπωσης και του ύπνου, μια ολόκληρη, μικρογραφημένη ζωή. Μ' όλες τις χαρές, τις προσμονές, τις εκπλήξεις και τις ταλαιπωρίες της. Και με λουλούδια, κάθε φορά: λουλούδια στην γέννησή σου, λουλούδια στην βάπτισή σου και στην ονομαστική σου κάθε χρόνο γιορτή. Λουλούδια στον γάμο σου και λουλούδια για όσους αναπαύονται στα κοιμητήρια. Με λουλούδια στην αγκάλη σε περιμένει κι ο θάνατος. Δεν μπορεί να συναισθανθεί ο άνθρωπος την ευγένεια της ζωής αν, κάθε μέρα, δεν σταματήσει κάποια στιγμή το βλέμμα του επάνω σε λουλούδια. Λουλούδια χαρωπά, ανθοδέσμες πανηγυρικές, λουλούδια πικρά, στέφανα του γάμου, στέφανα του Μάη, στέφανα του τάφου — και ψηλά εκεί, στέφανα του Χριστού επάνω στον Τίμιο Σταυρό.







*Μας το έστειλε ο π.Βασίλειος Χριστοδούλου 

* Η φωτογραφία: http://www.protothema.gr/city-stories/article/472354/ta-20-pio-perierga-louloudia/


Sunday, January 14, 2018

Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα

Σχετική εικόνα

(Ματθ. 4,12-17)

Τῷ καιρῷ ἐκείνω, ἀκούσας ὁ Ἰησοῦς 
12. ὅτι ὁ Ἰωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, 
13. καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ, 
14. ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· 
15. γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, 
16. ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς. 
17. Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.




Saturday, January 13, 2018

Έφυγε από τη ζωή ο Τάκης Λουκανίδης - του Χαράλαμπου Ανδρεάδη


Έφυγε ο ίσως μεγαλύτερος και πιο ταλαντούχος Έλληνας ποδοσφαιριστής. Ο εκ Δράμας Τάκης Λουκανίδης. Στη δημόσια ζωή του έφτασε στο ζενίθ της δόξης με τη Δόξα Δράμας και τον Παναθηναϊκό, αλλά στη προσωπική ζωή έφτασε στο ναδίρ του και τη μεγάλη τραγωδία με την απώλεια του παιδιού του. Παίκτης σύμβολο, ντυμένος με την αίγλη του θρύλου, κεντρικό πρόσωπο σε άπειρα ακούσματα διηγήσεων των πατεράδων μας-φίλων του και στολίδι της δικής μας παιδικής μνήμης σαν ήρωας ανυπέρβλητων αθλητικών κατορθωμάτων. 

Είχαμε τη χαρά να τον τιμήσουμε στο 1ο Συνέδριο "η Δράμα ενάντια στον Καρκίνο" που κάναμε στη πατρώα Γή. Το είχε χαρεί σαν μικρό παιδί.
Καλό Παράδεισο, Τάκη Λουκανίδη!


Φωτό: Nikiforos Vidalis

Savvas PapadopoulosTsiampousis Vasileios, Χαράλαμπος Ανδρεάδης




Wednesday, January 10, 2018

Η Μαύρη Παρασκευή - του George Monbiot


Όλοι τα θέλουν όλα: πώς μπορεί να γίνει αυτό; Η υπόσχεση της οικονομικής ανάπτυξης είναι ότι οι φτωχοί θα μπορούν να ζήσουν σαν τους πλούσιους και οι πλούσιοι σαν τους μεγιστάνες. Όμως ήδη έχουμε ξεχειλώσει τα φυσικά όρια του πλανήτη που μας συντηρεί. Η αλλοίωση του κλίματος, η διάβρωση του εδάφους, η κατάρρευση οικοσυστημάτων και ειδών ζωής, η θάλασσα του πλαστικού, όλα αυτά προκαλούνται από την αυξανόμενη κατανάλωση. Η υπόσχεση της ιδιωτικής πολυτέλειας για όλους δεν μπορεί να εκπληρωθεί: δεν επαρκεί ούτε ο φυσικός ούτε ο οικολογικός χώρος.  
Όμως η ανάπτυξη πρέπει να συνεχισθεί: αυτή είναι παντού η πολιτική προσταγή. Κι εμείς πρέπει να προσαρμόσουμε ανάλογα τα γούστα μας. Στο όνομα της αυτονομίας και της επιλογής, το μάρκετινγκ χρησιμοποιεί τα τελευταία ευρήματα των νευροεπιστημών για να γκρεμίσει τις άμυνές μας. Όσοι προσπαθούν να αντισταθούν, θα πρέπει να πεισθούν να σωπάσουν, με τη βοήθεια των Μέσων.  
Με κάθε γενιά η βάση της ομαλοποιημένης κατανάλωσης αλλάζει. Πριν τριάντα χρόνια ήταν γελοίο να αγοράζουμε εμφιαλωμένο νερό εκεί όπου το νερό της βρύσης ήταν καθαρό και άφθονο. Σήμερα σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούμε ένα εκατομμύριο πλαστικά μπουκάλια το λεπτό.
Κάθε Παρασκευή είναι μια Μαύρη Παρασκευή, κάθε Χριστούγεννα ένα ακόμη πιο χτυπητό φεστιβάλ καταστροφής. Εκτός από σάουνες με χιόνι, φορητά ψυγεία για καρπούζι και έξυπνα κινητά για σκύλους, έχουμε τώρα και το PancakeBot: έναν τριδιάστατο εκτυπωτή ζύμης, που σας επιτρέπει να φτιάχνετε για πρόγευμα κέικ στο σχήμα της Μόνα Λίζα ή του Ταζ Μαχάλ. Στην πράξη θα στριμωχτεί στην κουζίνα σας για μια εβδομάδα, μέχρι να αποφασίσετε ότι δεν έχετε χώρο γι’ αυτό. Για κάτι τέτοια σκουπίδια καταστρέφουμε τον ζωντανό πλανήτη και τις προοπτικές της επιβίωσής μας. 
Η παράπλευρη υπόσχεση είναι ότι, μέσω ενός πράσινου καταναλωτισμού, μπορούμε να συμφιλιώσουμε την αειφόρο ανάπτυξη με την επιβίωση του πλανήτη. Όμως μια σειρά ερευνητικά άρθρα αποκαλύπτουν ότι δεν υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο οικολογικό αποτύπωμα των ανθρώπων που νοιάζονται για το περιβάλλον και εκείνων που αδιαφορούν. Ένα πρόσφατο άρθρο στο περιοδικό Environment and Behaviour (Περιβάλλον και Συμπεριφορά) λέει ότι εκείνοι που αυτοπροσδιορίζονται ως καταναλωτές με συνείδηση χρησιμοποιούν περισσότερη ενέργεια και άνθρακα από εκείνους χωρίς αυτόν τον προσδιορισμό.
Γιατί; Διότι η περιβαλλοντική εγρήγορση τείνει να είναι υψηλότερη ανάμεσα στους πλούσιους. Την επίδρασή μας στον πλανήτη δεν την διέπουν οι στάσεις μας αλλά το εισόδημα. Όσο πιο πλούσιοι είμαστε, τόσο μεγαλύτερο είναι το αποτύπωμά μας, άσχετα από τις καλές μας προθέσεις. Εκείνοι που βλέπουν τους εαυτούς τους ως πράσινους καταναλωτές, σύμφωνα με την έρευνα, κυρίως εστίαζαν σε συμπεριφορές που απέφεραν «σχετικά μικρά οφέλη».  
Γνωρίζω ανθρώπους που ανακυκλώνουν επιμελώς, μαζεύουν και ξαναχρησιμοποιούν τις πλαστικές σακούλες τους, μετρούν προσεκτικά το νερό στις τσαγιέρες τους, κι έπειτα πηγαίνουν διακοπές στην Καραϊβική, ακυρώνοντας τα οποιαδήποτε περιβαλλοντικά οφέλη στο εκατονταπλάσιο. Προφανώς πιστεύουν ότι η ανακύκλωση τους δίνει την άδεια να κάνουν μακρές πτήσεις. Πείθει τους ανθρώπους ότι έχουν γίνει ‘πράσινοι’, και τους επιτρέπει να παραβλέπουν τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι δεν θα πρέπει να προσπαθούμε να μειώσουμε το αποτύπωμά μας, θα πρέπει όμως να έχουμε επίγνωση των ορίων αυτής της προσπάθειας. Η συμπεριφορά μας μέσα στο σύστημα δεν μπορεί να αλλάξει τα τελικά αποτελέσματα του συστήματος. Πρέπει να αλλάξει το ίδιο το σύστημα.
Έρευνες της οργάνωσης Oxfam δείχνουν ότι το πλουσιώτερο 1% του κόσμου (αν το σπιτικό σας έχει ετήσιο εισόδημα πάνω από 70.000 λίρες, ανήκετε στην ομάδα αυτή) παράγει περίπου 175 φορές το ποσό του διοξειδίου του άνθρακα που παράγει το φτωχότερο 10%.  Πώς λοιπόν, σ’ έναν κόσμο όπου όλοι πρέπει να επιδιώκουν να αυξήσουν τα εισοδήματά τους, μπορούμε να αποφύγουμε να μετατρέψουμε σε σκουπιδόμπαλα τη Γη, από την οποία εξαρτάται η κάθε είδους ευημερία;
Με την αποσύνδεση, μας λένε οι οικονομολόγοι: με το να διαχωρίσουμε την οικονομική ανάπτυξη από την κατανάλωση υλικών. Πόσο καλά τα πάμε; Ένα άρθρο στο περιοδικό Plos One λέει ότι, ενώ σε κάποιες χώρες έχει επιτευχθεί σχετική αποσύνδεση, «καμιά χώρα δεν έχει πετύχει απόλυτη αποσύνδεση μέσα στα τελευταία 50 χρόνια». Αυτό σημαίνει ότι η ποσότητα υλικών και ενέργειας που σχετίζεται με κάθε αύξηση του ΑΕΠ μπορεί να πέφτει, αλλά καθώς η ανάπτυξη ξεπερνά την αποδοτικότητα, η συνολική χρήση διαθέσιμων πόρων αυξάνεται συνεχώς. Ακόμη πιο σημαντικό, το περιοδικό αποκαλύπτει ότι μακροπρόθεσμα τόσο η απόλυτη όσο και η σχετική αποσύνδεση από τη χρήση αναγκαίων πόρων είναι αδύνατη, διότι στην αποδοτικότητα υπάρχουν φυσικά όρια.   
Ένας παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης 3% σημαίνει ότι το μέγεθος της παγκόσμιας οικονομίας διπλασιάζεται κάθε 24 χρόνια. Γι’ αυτό οι περιβαλλοντικές κρίσεις επιταχύνονται με τέτοιο ρυθμό. Ωστόσο το σχέδιο είναι να εξασφαλίσουμε ότι θα διπλασιάζεται και θα ξαναδιπλασιάζεται, και θα συνεχίσει έτσι επ’ άπειρον. Στην προσπάθεια να υπερασπισθούμε τον ζωντανό κόσμο από τη δίνη της καταστροφής, μπορεί να πιστεύουμε ότι αντίπαλος είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις, οι κυβερνήσεις και η γενική ανοησία του ανθρώπινου γένους. Όμως όλα αυτά είναι υποκατάστατα του πραγματικού προβλήματος: της αειφόρου ανάπτυξης σ’ έναν πλανήτη που δεν μεγαλώνει.
Εκείνοι που δικαιολογούν το σύστημα επιμένουν ότι η οικονομική ανάπτυξη είναι αναγκαία για την ανακούφιση της φτώχιας. Όμως ένα άρθρο στο περιοδικό World Economic Review λέει ότι το φτωχότερο 60% του πληθυσμού του κόσμου παίρνει μόνο το 5% του πρόσθετου εισοδήματος που δημιουργεί ένα αυξανόμενο ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται 111 δολάρια ανάπτυξης για κάθε 1 δολάριο μείωσης της φτώχιας. Με το ρυθμό αυτό, θα χρειάζονταν 200 χρόνια για να εξασφαλισθεί ένα εισόδημα 5 δολαρίων τη μέρα για τον καθένα. Στο σημείο αυτό, το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα θα έχει φτάσει το 1 εκατομμύριο δολάρια το χρόνο, και η οικονομία θα είναι 175 φορές μεγαλύτερη από ό,τι είναι σήμερα. Αυτή δεν είναι συνταγή για ανακούφιση της φτώχιας. Είναι συνταγή για την καταστροφή των πάντων, υλικών μέσων και ανθρώπων. 
Όταν ακούτε ότι κάτι έχει οικονομική λογική, αυτό σημαίνει ότι είναι αντίθετο με την κοινή λογική. Οι λογικοί άνθρωποι που διευθύνουν τα θησαυροφυλάκια και τις κεντρικές τράπεζες του κόσμου, που θεωρούν μια αέναη αύξηση της κατανάλωσης φυσιολογική και απαραίτητη, είναι μανιακοί: ρημάζουν τα θαύματα του ζωντανού κόσμου και καταστρέφουν τις προοπτικές των μελλοντικών γενεών, για να συντηρήσουν ένα σύνολο αριθμών που έχει ελάχιστη σχέση με τη γενική ευημερία.   
Πράσινος καταναλωτισμός, υλική αποσύνδεση, βιώσιμη ανάπτυξη: όλα είναι ψευδαισθήσεις, σχεδιασμένες να δικαιολογούν ένα οικονομικό μοντέλο που μας οδηγεί στην καταστροφή. Το παρόν σύστημα, βασισμένο στην ιδιωτική πολυτέλεια και την γενική αθλιότητα, θα μας εξαθλιώσει όλους: στο μοντέλο αυτό, η χλιδή και η στέρηση είναι ένα τέρας με δυο κεφάλια.
Χρειαζόμαστε ένα διαφορετικό σύστημα, ριζωμένο όχι σε αφηρημένες οικονομικές έννοιες αλλά σε φυσικές πραγματικότητες, που θα θέτουν τις παραμέτρους με τις οποίες θα κρίνουμε την υγεία του. Χρειάζεται να φτιάξουμε έναν κόσμο στον οποίο η ανάπτυξη θα είναι περιττή, έναν κόσμο ιδιωτικής επάρκειας και γενικής πολυτέλειας. Και πρέπει να το κάνουμε πριν η καταστροφή μας προλάβει.   

Απόδοση στα ελληνικά: Δρ Αντώνης Παπαγιάννης, πνευμονολόγος

ΣΧΟΛΙΟ του μεταφραστή: Ο αρθρογράφος περιγράφει μια εφιαλτική πραγματικότητα με οικολογικούς και οικονομικούς όρους. Σε άλλα του άρθρα έχει επανειλημμένα καταδικάσει την άσκοπη και ανόητη υπερκατανάλωση που οδηγεί σε φθορά και εξάντληση των φυσικών πόρων. Η κατάσταση φαίνεται αδιέξοδη από ανθρώπινη σκοπιά. Ωστόσο, ας θυμηθούμε το «ἔχοντες διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα» του Αποστόλου Παύλου, τα «περισσεύσαντα κλάσματα» που δεν έπρεπε να χαθούν μετά τον χορτασμό των χιλιάδων του λαού στην έρημο από τον Κύριο και τελικά γέμισαν δώδεκα κοφίνια. Δεν χρειάζεται να κραδαίνει κανείς μια πράσινη οικολογική σημαία για να πράττει αυτό που επιτάσσουν τα αρχαία αυτά αγιογραφικά παραγγέλματα. Μήπως πρέπει να τα ξαναθυμηθούμε;

Ο ζωγραφικός πίνακας που πλαισιώνει τη σελίδα είναι έργο του, ιταλού, Renato Casaro.
πηγή κειμένου: Aντίφωνο


Tuesday, January 9, 2018

Με χέρια σηκωμένα - T.S. Eliot


«Τὴν χεῖρά σου τὴν ἁψαμένην, τὴν ἀκήρατον κορυφὴν τοῦ Δεσπότου,
Μεθ' ἧς καὶ δακτύλῳ αὐτόν, ἡμῖν καθυπέδειξας,
Ἔπαρον ὑπὲρ ἡμῶν, Βαπτιστά, ὡς παῤῥησίαν ἔχων πολλήν»
ad

Αλλά φαίνεται ότι κάτι έχει συμβεί που ποτέ προηγουμένως δεν είχε συμβεί: 
αν και δεν γνωρίζουμε ακριβώς πότε ή γιατί, ούτε πώς, ή σε ποιό μέρος. 
Οι άνθρωποι εγκατέλειψαν το ΘΕΟ όχι γι άλλους θεούς, λένε, αλλά για μη θεό· 
κι αυτό ποτέ προηγουμένως δεν είχε συμβεί 
Δηλαδή οι άνθρωποι ν' απαρνούνται θεούς και συγχρόνως να λατρεύουν θεούς, 
προσφέροντας πίστη πρώτα στη Λογική
Και ύστερα στο Χρήμα, τη Δύναμη 
και σ' ό,τι ονομάζουν Ζωή, ή Ράτσα, ή Διαλεκτική.

Η Εκκλησία απαρνημένη, 
το καμπαναριό πεταμένο, 
οι καμπάνες αναποδογυρισμένες, 
τί πρέπει να κάνουμε

Όμως εμείς στεκόμαστε με άδεια χέρια 
και παλάμες γυρισμένες προς τα επάνω

Σε μια εποχή πού προχωράει προοδευτικά προς τα πίσω;




*Μας το έστειλε ο π. Βασίλειος Χριστοδούλου




Monday, January 8, 2018

Νεοδιδακτισμός στη λογοτεχνία για παιδιά - Σκέψεις με αφορμή το σχετικό άρθρο του Γιάννη Παπαδάτου


Το άρθρο του Γιάννη Παπαδάτου “Η μεγάλη επιστροφή του διδακτισμού στη λογοτεχνία για παιδιά”  https://www.bookpress.gr/stiles/eponimos/yiannis-papadatos-didaktismos-stin-logotexnia-gia-paidia?utm_source=Newsletter&utm_medium=email, έδωσε νέα τροφή σε σκέψεις μου παλιές. Οι επισημάνσεις του είναι καίριες, τα ερωτήματά του στην αιχμή του δόρατος. Έτσι αποφάσισα να καταθέσω κάποιες επιπλέον παραμέτρους του προβλήματος της επικράτησης του Νεοδιδακτισμού, όπως τον ονομάζει, υποβοηθώντας ελπίζω έναν διάλογο που ίσως ξεκινήσει.

  1. Ως πρώτη επισήμανση θα έθετα το γεγονός ότι στην εποχή μας έχει διευκολυνθεί σε τέτοιο βαθμό η δημοσιοποίηση της καλλιτεχνικής έκφρασης ώστε, όπως κάποιος που απλώς διαθέτει φωνή αποφασίζει άκοπα να γίνει τραγουδιστής, χωρίς προϋποθέσεις ταλέντου, μουσικών σπουδών και καλλιέργειας της όποιας φωνής του, έτσι και ένας άλλος που γνωρίζει γραφή γίνεται συγγραφέας χωρίς να έχει εντρυφήσει στη γλώσσα, να την έχει μεελετήσει και να έχει εργαστεί πάνω σε αυτήν. Η φράση, “αφού όλοι γράφουν ένα βιβλίο, γιατί να μη γράψω ένα κι εγώ;” διατυπώνεται με την ίδια ευκολία που παλιά αναρωτιόμασταν, αφού όλοι φορούνε ένα τζην, εγώ γιατί να μη φορέσω; Η συγγραφή ενός βιβλίου, και ιδίως παιδικού, εντάσσεται πλέον σε μία μόδα χωρίς προϋποθέσεις. Έτσι ένας μεγάλος αριθμός σύγχρονων “δημιουργών” αυτοϊκανοποιούνται γράφοντας και δημοσιεύοντας ένα βιβλίο, αναλαμβάνοντας συχνά και τα έξοδά του. Πολλοί από αυτούς ούτε διαβάζουν άλλα βιβλία ούτε θαυμάζουν άλλους σπουδαίους λογοτέχνες, έξω από τον εαυτό τους… Είναι προφανές ότι από αυτούς δεν μπορούμε να αναμένουμε καλλιτεχνικό έργο άξιο λόγου. Στην καλύτερη περίπτωση, εφόσον διαθέτουν και τρόπους προβολής, θα δούμε να εκτοξεύουν μια φωτοβολίδα που θα σβήσει πολύ γρήγορα και κανείς δε θα τη θυμάται λίγο μετά… Στην ματαιόδοξη αυτή κίνησή τους, συμβάλλει βέβαια και μια πληθώρα εκδοτικών οίκων που εκδίδουν αδιακρίτως, ακόμα και εν καιρώ κρίσης, πλήθος βιβλία χωρίς κριτήρια αξιολόγησης και χωρίς την παραμικρή επιμέλεια.
  2. Ο Παπαδάτος επισημαίνει ελλείψεις στην πρωτοτυπία, στη φαντασία, στους αφηγηματικούς πειραματισμούς, εντοπίζοντας θεματική και ιδεολογική συρρίκνωση. Θεωρώ πως αυτές οι ελλείψεις πηγάζουν από την ελλειπή πνευματική καλλιέργεια “δημιουργών” που στερούνται ποιητικότητας και ως εκ τούτου, ανίδεοι, θεωρούν εύκολο είδος την λογοτεχνία για παιδιά. Έχουν δηλαδή έλλειμμα εκείνης της αυθεντικής και ανυπότακτης πνοής που φέρουν μέσα τους μόνο οι αυθεντικοί δημιουργοί και επιμελείς εργάτες της τέχνης, οι οποίοι ήταν και θα παραμένουν λίγοι και εκλεκτοί...
  3. Το ότι, όπως επισημαίνει στο άρθρο του ο καθηγητής, στα περισσότερα βιβλία για παιδιά αναγράφεται η ηλικία στην οποια απευθύνονται, το φύλο, οι δραστηριότητες ή το θέμα, δεν έχει να κάνει μόνο με τις χρηστικές ανάγκες ενός σχολείου -θα προσθέσω, ενός σχολείου που εξέπεσε από τον στόχο της συνολικής καλλιέργειας των μαθητών του στη χρηστική τους εκπαίδευση. Έχει να κάνει και με μια νοοτροπία γενικότερης “ευκολίας” σε μια εποχή ιλιγγιώδους ταχύτητας, αλλά έχει να κάνει επίσης και με την επικράτηση μιας δυτικότροπης προτεσταντικής ηθικής. Όσον αφορά στην ευκολία πρέπει να σημειώσουμε πως ο όγκος της βιβλιοπαραγωγής είναι τέτοιος που και ο πλέον φιλομαθής εκπαιδευτικός, γονιός, αλλά και βιβλοπώλης είναι μάλλον αδύνατον να την παρακολουθήσει. Άρα, τα φτηνά και γελοία αυτά βοηθητικά στοιχεία που αναγράφονται στα εξώφυλλα, εξυπηρετούν σήμερα τους ανθρώπους που θα πρέπει να επιλέξουν κάποιο βιβλίο για κάποιο λόγο και που ακριβώς λόγω αυτών των γελοίων “υποσημειώσεων” θα έπρεπε αυτά ειδικά τα βιβλία να τα αποκλείουν. Όσο αφορά στην προτεσταντική ηθική, αυτή νομίζω πως διείσδυσε πρώτα στη χορεία των δημιουργών, όπως και των σχολικών βιβλιων, και ακολούθως των αναγνωστών τους. Η ζωή, ο άνθρωπος και τα πάθη του αντιμετωπίζονται πλέον ως πτώματα στο νεκροτομείο όπου εξετάζουμε τα επί μέρους όργανα για να διαπιστώσουμε από τι πέθαναν. Η δική μας παράδοση όμως είναι όλως διάφορη. Ο άνθρωπος για μας ήταν πάντα μια αδιαχώριστη ψυχοσωματική ενότητα και η ζωή ένα ενιαίο σύνολο καθοριζόμενο από άπειρους, ψηλαφητούς και αψηλάφητους παράγοντες, ορατούς και αόρατους. Κάθε τεμαχισμός  της ολότητας συνιστά μια ταπεινωτική και εξευτελιστική αντιμετώπιση τόσο του ανθρώπου όσο και των ανθρωπίνων πραγμάτων.
  4. Σωστά επισημαίνει ο Παπαδάτος ότι πολλά βιβλία για παιδιά είναι στην υπηρεσία της επικαιρότητας και ορθώς αναρωτιέται αν αυτά θα αντέξουν στον χρόνο, ερώτημα στο οποίο μάλλον η απάντηση είναι αυτονόητη. Μόνον που οι γράφοντες αυτά τα βιβλία διέπονται από το εφήμερο αίσθημα της επιτυχίας και μάλλον δεν τους ενδιαφέρει ποσώς η μακροημέρευση των έργων τους. Όσοι υποκύπτουν στον πειρασμό να γράψουν ένα επίκαιρο βιβλίο για παιδιά το κάνουν είτε γιατί όντως τους απασχολεί μία πλευρά της επικαιρότητας είτε γιατί φιλοδοξούν -και όχι αδίκως- να πουλήσουν… Η επικαιρότητα ήτανε πάντοτε μια παραπλανητική Σειρήνα… Είναι όμως άξιον απορίας, γιατί αυτό δεν συμβαίνει τόσο στην λογοτεχνία ενηλίκων, όπου με την επικαιρότητα ασχολούνται κατά κύριο λόγο οι δημοσιογράφοι ή οι αρθρογράφοι που, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν τους συγχέει το αναγνωστικό κοινό με τους λογοτέχνες, ενώ θεωρούμε λογοτέχνες τους συγγραφείς που καταπιάνονται με αντίστοιχα θέματα στην λογοτεχνία για παιδιά και δεν τους χαρακτηρίζει ουδείς δημοσιογράφους ή αρθρογράφους.
  5. Η πορεία της λογοτεχνίας για παιδιά προς ένα φρονηματιστικό δρόμο, όπως επισημαίνει ο Παπαδάτος, έχει να κάνει, κατά τη γνώμη μου, καταρχάς με την φρονηματιστική πορεία των ίδιων των συγγραφέων αυτής της λογοτεχνίας, μιας και συμμορφώνονται καταρχάς οι ίδιοι με τις απαιτήσεις του σχολείου και της επιταγές της κοινωνίας. Αν οι ίδιοι διέπονταν από πνεύμα ελευθερίας, δεν θα είχαν κανένα λόγο να φρονηματίσουν τον λόγο τους και μέσα από αυτόν τα παιδιά. Το έργο μας είναι καθρέφτης μας κι ας είναι πάντα κάτι περισσότερο από τον εαυτό μας. Μας ξεγυμνώνει όσο κι αν θέλουμε να κρυφτούμε. Όταν όμως, όπως σημείωσα παραπάνω, έχουμε έλλειμμα πνευματικής καλλιέργειας, τότε έχουμε περίσσευμα διδακτισμού. Ο πνευματικά ρηχός άνθρωπος θέλει να διδάσκει διαρκώς τους άλλους, μιας αδυνατεί να καταδυθεί εις εαυτόν. Άρα το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί δεν έχουμε πνευματικά ελεύθερους συγγραφείς και όχι γιατί γράφουν ανελεύθερη και διδακτική λογοτεχνία.
  6. Θα συμφωνήσω καταρχάς με την πρόταση του Παπαδάτου. Πρέπει να διαχωριστεί η λογοτεχνία για παιδιά από τα βιβλία για παιδαγωγικούς σκοπούς, “για να «διαφυλαχτεί» η  λογοτεχνία που δε θα έχει στόχο άμεσα παιδαγωγικό, αλλά καθαρά ΑΙΣΘΗΤΙΚΟ”, όπως λέει. Θα προχωρήσω όμως και σε μία πρόταση ενωτική. Θεωρώ λάθος τον διαχωρισμό της λογοτεχνίας για παιδιά από τη λογοτεχνία για ενήλικες. Είναι άλλο ο διαχωρισμός κατά είδη λόγου και θεματικές -που και εκεί χωράει πολλή συζήτηση- και άλλο ο διαχωρισμός κατά ηλικίες, όταν μιλούμε για την μία και ενιαία Λογοτεχνία. Τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας για παιδιά, θα συμφωνήσουν νομίζω όλοι, τα αγαπούν και τα εκτιμούν, πρώτα οι ενήλικες. Και αυτό είναι για μένα το αποκλειστικό κριτήριο του καλού λογοτεχνικού βιβλίου ή απλώς, του ΚΑΛΟΥ. Το Καλό δεν έχει ηλικία όπως δεν έχει ηλικία η Τέχνη. Όταν διαχωριστεί το Καλό, παύει να είναι Καλό.  Το Καλό είναι καλό για όλους, ανεξάρτητα με τα επίπεδα κατανόησής του. Δεν είναι όλα κατανόηση, ούτε στόχοι, ιδέες, μηνύματα. Σε ένα καλό λογοτεχνικό έργο, υπάρχει ρυθμός, μουσική, αισθητική. Υπάρχει αυτό το κάτι που είναι πέρα από τις λέξεις. Το κάτω από τις λέξεις, όπως και αυτό που απουσιάζει από τις λέξεις και τυλίγεται στη σιωπή. Αυτό που ο συγγραφέας επιλέγει να μην ειπωθεί, να μην το γράψει ή να το υπονοήσει. Το επίπεδο της λογοτεχνίας, κατά τη γνώμη μου, εξέπεσε από τη στιγμή που διαχωρίστηκε σε ενηλίκων, εφήβων και παιδιών. Η λογοτεχνία είναι μία και οφείλει να είναι μία, όπως και κάθε τέχνη. Και επίσης οφείλει ως λογοτεχνία να είναι πηγή χαράς, απόλαυσης, προβληματισμού για όλες οι ηλικίες. Διαφορετικά δεν είναι λογοτεχνία για κανέναν. Ούτε για τους μικρούς ούτε για τους μεγάλους.