Labels

Saturday, May 19, 2018

Ο Τρελός του χωριού στο βιβλιοπωλείο Πυξίδα της Χίου - 19/05/18



Αν δεν κάνω λάθος, θα πρέπει να είναι η τρίτη φορά, ίσως και τέταρτη, που τα τελευταία χρόνια κάνω μια παρουσίαση παραμυθιού στο τόσο αγαπημένο μου βιβλιοπωλείο "Πυξίδα" στη Χίο. Αυτό πλέον σημαίνει κάτι που δεν το είχα σκεφτεί. Αρχίζω και γνωρίζω γονείς και παιδιά που έρχονται πάντα, πράγμα που με κάνει να νιώθω πως είμαι σε ένα δικό μου πολύ οικείο περιβάλλον.
Πάντα εδώ συμμετέχουν όλων των ειδών οι ηλικίες και παιδιά και 
μεγάλοι, από πολύ μικρά μέχρι πολύ μεγάλοι. Εδώ το παραμύθι τους αγκαλιάζει όλους και το αγκαλιάζουν όλοι. Λειτουργεί πράγματι ως παραμυθία ανεξαιρέτως για όλους. Φημισμένο το νησί εξάλλου για την αγάπη τους στις τέχνες και στα γράμματα. Και πέρα από την αγάπη προς τα βιβλία και το συγκεκριμένο βιβλιοπωλείο που μεριμνά επίμονα και σταθερά γι' αυτό, συναντάς  και εκπαιδευτκούς σαν την Μαριέττα της Λιλιπούπολης από τα χέρια της οποίας και κυρίως από την καρδιά της, έχουν περάσει σχεδόν όλα τα παιδιά που βρίσκονται εκεί και το χνάρι της το βλέπεις στα λαμπερά πρόσωπα ακόμα και των εφήβων που ήταν κοντά μας. Σχεδόν όλοι γνωρίζονται, μικροί και μεγάλοι, συζητούν μετά την παρουςίαση, λένε τα νέα τους. Συζητούμε και μαζί για το παραμύθι του Τρελού, αλλά και για προηγούμενα βιβλία μου, μου χαρίζουν συγκινητικές ευχές που γεμίζουν δύναμη και ελπίδα. Η Μαρία Φλάμου ως υπεύθυνη στέκεται πάντα δίπλα μου, προνοώντας και μεριμνώντας για όλα. Ακόμα και τα πιο μικρά παιδιά τα γνωρίζει με το όνομά τους και εκείνα την λατρεύουν. Η προσωπική σχέση των ανθρώπων είναι ζηλευτή. Η καρδιά μου έχει γεμίσει από χαρά και συγκίνηση. Τους ευχαριστώ όλους για την τόση αγάπη και εύχομαι σύντομα να είμαστε και πάλι μαζί. 

Ο Τρελός του χωριού στην Αστική Σχολή Χίου - 11ο Δημοτικό σχολείο -17/05/18 - 11.00πμ


Ερχόμενη τόσα χρόνια στην Χίο για καλοκαιρινές διακοπές, υπάρχουν σχολεία σαν αυτό έξω από το οποίο πέρασα πολλές φορές μιας και είναι στην άκρη της Απλωταριάς, στην καρδιά της Χώρας, και που ποτέ δεν φαντάστηκα ότι θα μπω μέσα. Εδώ κατά κανόνα έρχονται τα παιδιά των ευκατάστατων Χιωτών κι ας είναι ένα Δημόσιο σχολείο. Η βοτσαλωτή αυλή κερδίζει αμέσως το βλέμμα του επισκέπτη που σε λίγο θα πληροφορηθεί από τους δασκάλους πόσο δύσκολη και επικίνδυνη αποδεικνύεται για τα παιδιά που τρέχοντας πέφτουν και χτυπούν.
Τα δύο τμήματα της Τετάρτης μαπίνουν στην διαμορφωμένη αίθουσα, κάθονται κάτω και στα θρανία που είναι περιμετικά του χώρου και περιμένουν με ανυπομονησία. Πολλές οι ερωτήσεις που γίνονται στο τέλος και καταλαβαίνω πως δυσκολεύονται να καταλάβουν τον συμβολισμό του παραμυθιού. Αισθάνομαι πως προτιμούν το θηρίο να είναι θηρίο και μάλιστα θηρίο ορατό στα μάτια των ανθρώπων. Σε αυτές τις περιπτώσεις κρίνω πως δεν χρειάζεται να επιμένω. Είναι καλύτερο ο καθένας να φτιάχνει την δική του εικόνα και ερμηνεία στην φάση που βρίσκεται. Ο Θεός να μας δίνει χρόνια και εμπειρίες που να μας βοηθούν να ερμηνεύσουμε την ζωή και τους συμβολισμούς της. Τα χαμόγελα είναι διάχυτα και από τα παιδιά και από τις δασκάλες τους. Οι Χιώτες είναι πάντα καλόκαρδοι και προσινείς και η δική μου χαρά μεγάλη που αξιώθηκα να βρεθώ κοντά στα παιδιά τους.


Ο Τρελός του χωριού στο 3ο Δημοτικό σχολείο Βροντάδου Χίου - 17/05/18,9.00πμ


Ανηφορίζουμε προς τον Βροντάδο με την Μαρία Φλάμου από το βιβλιοπωλείο Πυξίδα, την Πέμπτη το πρωί. Φτάνουμε σε ένα σχολείο που αριστερά του το σκέπει το βουνό και δεξιά στο βάθος ατενίζει τη θάλασσα. Το πρωινό αεράκι μας δροσίζει, η ησυχία χαϊδεύει απαλά την ψυχή. Στο μπαλκόνι του μικρού σπιτιού που είναι σχεδόν κολλητά με την αυλή του σχολείου οι γειτόνισσες πίνουν τον πρωινό καφέ τους αρωματισμένο από τις ευωδιές των λουλουδιών τους.
Μας υποδέχεται ο Διευθυντής και αφού συζητούμε για τους πιθανούς χώρους όπου θα μπορούσε να γίνει η εκδήλωση, καταλήγουμε στηναίθουσα του Νηπιαγωγείου. Εκεί θα έρθουν τα παιδιά των τριών πρώτων τάξεων και θα καθίσουν στο ξύλινο πάτωμα για να παρακολουθήσουν την αφήγηση του παραμυθιού. Έχουν όλα προετοιμαστεί και θα ακολουθήσει μια μεγάλη συζήτηση που θα με εκπλήξει θετικά.
Γιατί οι φτωχοί άνθρωποι του μικρού χωριού, τα ρωτώ ήταν τόσο φοβισμένοι;
Επειδή δεν είχαν δει τίποτα καλό στη ζωή τους, μου απαντούν.
Άρα το καλό τι γεννάει;
Τα όνειρα!
Και ο φόβος;
Την απελπισία... 
Ο πλούτος;
Την απληστία...
Κι ένα κορίτσι της Δευτέρας λέει στο τέλος:
Εγώ αισθάνομαι πως η ζωή μου είναι ένα βιβλίο που δεν ξέρω κι εγώ πόσοι το γράφουν και μου το διαβάζει η μαμά μου...

Ναι, αυτά τα παιδιά θα ήθελα να τα ξανασυναντήσω μετά από λίγα χρόνια... η ποιητικότητά τους με συγκίνησε βαθιά...




Ο Τρελός του χωριού στην Ιόνιο Σχολή - 16/05/18


Σε αυτό το πανέμορφο σχολείο που έχει αδιάλειπτη λειτουργία από το 1908 έως σήμερα και στα χρόνια της Κατοχής λειτούργησε ως οικοτροφείο, υποδέχθηκαν τον Τρελό του χωριού τα τμήματα της Τετάρτης τάξης. 
Μπαίνοντας στο σχολείο εισπράττεις την ψυχραιμία και τη γαλήνη που έχει, την απουσία οποιασδήποτε προσπάθειας επίδειξης, την οικογενειακή ατμόσφαιρα. Λες, εδώ ξέρουν από χρόνια πώς να αγαπούν τα παιδιά και πώς να τα φροντίζουν και να τα καθοδηγούν με μητρική στοργή.
Η Διευθύντρια του σχολείου μας υποδέχθηκε και μας είπε λίγα λόγια για την ιστορία του και κατόπιν πεεράσαμε στην αίθουσα εκδηλώσεων. Τα παιδιά είχαν ήδη μελετήσει το παραμύθι και μετά την αφήγηση, η συζήτηση που ακολούθησε ήταν πράγματι πολύ υψηλού επιπέδου, πράγμα που πρόδιδε την εξαιρετική δουλειά από τους εκπαιδευτιούς. 
Ευχαριστούμε θερμά για την πρόσκληση και ευχόμαστε ολόψυχα καλη δύναμη στο έργο τους!



Ως την άκρη του νερού΄στο Νηπιαγωγείο Αναγέννηση - 15/05/18

Ο Τρελός του χωριού στο 2ο Δημοτικό σχολείο Μοσχάτου 14/05/18



Friday, May 18, 2018

Χάι κου του θανάτου


1. Πρόβα η ζωή
Η πρεμιέρα του έργου
Ώρα θανάτου

2. Είναι αρκετή
Μια αχίλλειος πτέρνα 
Και ένα βέλος

3. Κλειστά τα μάτια
Σφραγισμένο το στόμα
Χώμα στο χώμα

4. Σκότος στη σάλα
Οι προβολείς ανάβουν
Ψυχή στη σκηνή

5. Δραπέτης ψυχή
Φυλακή του σώματος
Αφήνει πίσω

6. Άπιαστη η  πνοή
Πολεμόχαρος Χάρος
Δεν θα την πιάσει

7. Τέλος πρεμιέρας
Η πρωταγωνίστρια
Έχει πετάξει

8. Θα συνεχιστεί
Το έργο σε θέατρο
Ουρανοσκεπές

Thursday, May 17, 2018

Χάι κου του Χρόνου


1. Το απόρθητο 
Κάστρο του χρόνου πέφτει
Με κάθε στίχο

2. Θάλασσα ο χρόνος
Κωπηλατώ σαν ναύτης
Κουπί οι στιγμές

3. Αράβων ρητό:
Ο διάβολος βιάζεται
Ο Θεός ποτέ

4. Μιμητής Χριστού
Ο Χρόνος που πεθαίνει
Κι ανασταίνεται

5. Ο Χρόνος παιδί
Που παίζει κυνηγητό
Κρυφτό και κουτσό






* Η ζωγραφιά είναι από εδώ: 

Sunday, May 13, 2018

Ο τυφλός προ του Σταυρού - Ι.Πολέμη



Τὶ εἶν' ἡ βοὴ στὸ Γολγοθᾶ ποὺ κόσμος τρέχει ἀπάνω;
-Πηγαίνουν νὰ σταυρώσουν δυὸ μαζί μὲ κάποιον πλᾶνο.
-Ποιοὶ νἆν οἱ δυὸ, ποὺ ἐκδικητής ὁ χάρος τοὺς προσμένει;
-Κλέφτες, φονιάδες, ἄρπαγες, κακούργοι ξακουσμένοι.
-Καὶ ποιὸς ὁ πλᾶνος ποὺ κὶ αὐτὸς θὰ σταυρωθῇ μαζὶ τους;
-Τοὺς Φαρισαίους ρώτησε, εἰναι δουλειὰ δικὴ τους!
-Θὰ πάω νὰ δῶ...
Εἶπα νὰ δῶ κὶ ἦρθαν στὸ νοῦ μου πάλι.
Τὰ χρόνια ποὺ ἤμουνα τυφλός. Τυφλός! Ἐσεῖς οἱ ἄλλοι
δὲν ξέρετε πόσο ἡ ψυχή μέσα στὰ στήθη εἶν' ἄδεια,
ὅταν μὲ μάτια ὁρθάνοιχτα βαδίζει στὰ σκοτάδια!
Πῶς τὴ θυμοῦμαι τὴ στιγμή ποὺ ἐστάθη αὐτός μπροστὰ μου
καὶ μ' εὐσπλαχνίσθη, κὶ ἔσκυψε, πῆρε πηλὸ απὸ χάμου
κὶ ἀλείφοντας τὰ μάτια μου μὲ τὸν πηλό ἐκείνο,
μοῦ εἶπε νὰ πάω στοὺ Σιλωάμ τὴ στέρνα να τα πλύνω!
Ὅταν τὸν πρωτοακτίκρυσα τὸν Φωτοδότη ἐμπρὸς μου,
στὴν ὄψη του εἴδα ὅλες μαζὶ τὶς ὀμορφιὲς τοῦ κόσμου.
Μοσχοβολοῦσε κὶ ἔλαμπε τὸ κάθε κίνημά του...
Φῶς καὶ τὰ χεἰλη, κὶ ἡ φωνή, τὰ μάτια κὶ ἡ ματιά του.
Στὰ χείλη του ἡ παρηγοριά, στὰ μάτια του ἡ ἐλπίδα...
Ἔστρεψα τότε ὁλόγυρα τὰ δυὸ μου μάτια κὶ εἴδα
κάθε ποὺ ζεῖ καὶ ποὺ δὲν ζεῖ, κὶ εἴδα παντοῦ γραμμένη
τὴν ὄψη του, λὲς κὶ ἤτανε καθρέπτης του ἡ οἰκουμένη.
Φῶς ἡ ζωή, χαρὰ τὸ φῶς! Ἀς πάω νὰ δῶ τὸν πλᾶνο
ποὺ θὰ καρφώσουν στὸ Σταυρό. Κατὰ τὸ λόφο ἐπάνω
κόσμος, περιγελάσματα κὶ ὀχλοβοή κὶ ἀντάρα
χίλιες φωνές σὰν μιὰ φωνή κὶ ὅλες σὰν μιὰ κατάρα.
Ποῦ πάει; Σπρώχνει καὶ σπρώχνεται καὶ πνίγεται καὶ πνίγει,
καὶ σταματᾶ προσμένοντας. Παράμερα ξανοίγει
τρεῖς μαυροφόρες μοὺ κρατοῦν μιὰ λιγοθυμισμένη.
Θὲ νἆναι μάνα ἡ δὐστυχη! Ξάφνω, μὲ μιὰς σωπαίνει
τὸ πλῆθος ποὺ ἀνταριάζονταν. -Γκάπ! Γκούπ! Καρφώνουν, κρότοι
πνιγμένοι μὲς στὰ βογγητά! Ὑψώνονται οἱ δυὸ πρῶτοι
σταυροί· κανεῖς δὲν στρέφεται. Γκάπ! Γκούπ! Ξανακαρφώνουν
μὰ βόγγος δὲν ἀκούγεται. Νὰ, καὶ τὸν τρίτον ὑψώνουν
Πῶς; Σὺ ποὺ μοῦδωσες τὸ φῶς, ἐσένα πλᾶνο λένε;
Κὶ ἦταν γραφτό τὰ μάτια μου νὰ βλέπουν γιὰ νὰ κλαῖνε;
Τὶ νὰ τὰ κἀνω καὶ τῆς γῆς καὶ τ' οὐρανοῦ τὰ κάλλη;
Πάρε τὸ φῶς ποὺ μοῦ 'δωσες καὶ τύφλωσέ με πάλι!'



Κυριακὴ τοῦ Τυφλοῦ

Αποτέλεσμα εικόνας για κυριακη του τυφλου

(Ιωάν. 9,1-38)

Τῷ καιρῷ ἐκείνω, παράγων ὁ Ἰησοῦς 
1. εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς.
2. καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· ῥαββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ;
3. ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ.
4. ἐμὲ δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νὺξ ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι.
5. ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου. 
6. ταῦτα εἰπὼν ἔπτυσε χαμαὶ καὶ ἐποίησε πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ ἐπέχρισε τὸν πηλὸν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ 
7. καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, ὃ ἑρμηνεύεται ἀπεσταλμένος. ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθε βλέπων. 
8. Οἱ οὖν γείτονες καὶ οἱ θεωροῦντες αὐτὸν τὸ πρότερον ὅτι τυφλὸς ἦν, ἔλεγον· οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν; 
9. ἄλλοι ἔλεγον ὅτι οὗτός ἐστιν· ἄλλοι δὲ ὅτι ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. ἐκεῖνος ἔλεγεν ὅτι ἐγώ εἰμι. 
10. ἔλεγον οὖν αὐτῷ· πῶς ἀνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί; 
11. ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· ἄνθρωπος λεγόμενος Ἰησοῦς πηλὸν ἐποίησε καὶ ἐπέχρισέ μου τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ εἶπέ μοι· ὕπαγε εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωὰμ καὶ νίψαι· ἀπελθὼν δὲ καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψα. 
12. εἶπον οὖν αὐτῷ· ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; λέγει· οὐκ οἶδα. 
13. Ἄγουσιν αὐτὸν πρὸς τοὺς Φαρισαίους, τόν ποτε τυφλόν. 
14. ἦν δὲ σάββατον ὅτε τὸν πηλὸν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἀνέῳξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς. 15. πάλιν οὖν ἠρώτων αὐτὸν καὶ οἱ Φαρισαῖοι πῶς ἀνέβλεψεν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· πηλὸν ἐπέθηκέ μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω. 
16. ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων τινές· οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ. ἄλλοι ἔλεγον· πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; καὶ σχίσμα ἦν ἐν αὐτοῖς. 
17. λέγουσι τῷ τυφλῷ πάλιν· σὺ τί λέγεις περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἤνοιξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς; ὁ δὲ εἶπεν ὅτι προφήτης ἐστίν. 
18. οὐκ ἐπίστευσαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι τυφλὸς ἦν καὶ ἀνέβλεψεν, ἕως ὅτου ἐφώνησαν τοὺς γονεῖς αὐτοῦ τοῦ ἀναβλέψαντος 
19. καὶ ἠρώτησαν αὐτοὺς λέγοντες· οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ὑμῶν, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; πῶς οὖν ἄρτι βλέπει; 
20. ἀπεκρίθησαν δὲ αὐτοῖς οἱ γονεῖς αὐτοῦ καὶ εἶπον· οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ἡμῶν καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· 
21. πῶς δὲ νῦν βλέπει οὐκ οἴδαμεν, ἢ τίς ἤνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν· αὐτὸς ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε, αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ λαλήσει.
22. ταῦτα εἶπον οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους· ἤδη γὰρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι ἵνα, ἐάν τις αὐτὸν ὁμολογήσῃ Χριστόν, ἀποσυνάγωγος γένηται. 
23. διὰ τοῦτο οἱ γονεῖς αὐτοῦ εἶπον ὅτι ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐρωτήσατε. 
24. ἐφώνησαν οὖν ἐκ δευτέρου τὸν ἄνθρωπον ὃς ἦν τυφλός, καὶ εἶπον αὐτῷ· δὸς δόξαν τῷ Θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἁμαρτωλός ἐστιν. 
25. ἀπεκρίθη οὖν ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα, ὅτι τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω.
26. εἶπον δὲ αὐτῷ πάλιν· τί ἐποίησέ σοι; πῶς ἤνοιξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς; 
27. ἀπεκρίθη αὐτοῖς· εἶπον ὑμῖν ἤδη, καὶ οὐκ ἠκούσατε· τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε αὐτοῦ μαθηταὶ γενέσθαι; 
28. ἐλοιδόρησαν αὐτὸν καὶ εἶπον· σὺ εἶ μαθητὴς ἐκείνου· ἡμεῖς δὲ τοῦ Μωϋσέως ἐσμὲν μαθηταί. 
29. ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι Μωϋσεῖ λελάληκεν ὁ Θεός· τοῦτον δὲ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν.
30. ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ἐν γὰρ τούτῳ θαυμαστόν ἐστιν, ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστί, καὶ ἀνέῳξέ μου τοὺς ὀφθαλμούς.
31. οἴδαμεν δὲ ὅτι ἁμαρτωλῶν ὁ Θεὸς οὐκ ἀκούει, ἀλλ’ ἐάν τις θεοσεβὴς ᾖ καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῇ, τούτου ἀκούει.
32. ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη ὅτι ἤνοιξέ τις ὀφθαλμοὺς τυφλοῦ γεγεννημένου.
33. εἰ μὴ ἦν οὗτος παρὰ Θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν. 
34. ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ· ἐν ἁμαρτίαις σὺ ἐγεννήθης ὅλος, καὶ σὺ διδάσκεις ἡμᾶς; καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω.
35. Ἤκουσεν ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω, καὶ εὑρὼν αὐτὸν εἶπεν αὐτῷ· σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ; 
36. ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπε· καὶ τίς ἐστι, Κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν; 
37. εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· καὶ ἑώρακας αὐτὸν καὶ ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν.
38. ὁ δὲ ἔφη· πιστεύω, Κύριε· καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ.



Friday, May 11, 2018

Ο Τρελός του χωριού στο Δημοτικό Σχολείο Καρίτσας Πιερίας


Τετάρτη πρωί στις 8.15 μπαίνω στο λεωφορείο του ΚΤΕΛ για να πάω στην ΚατερίνηΗ μέρα είναι ηλιόλουστηη διαδρομή από τις πλέον αγαπημένες μου αυτή την εποχήΕκατέρωθεν της εθνικής οδού πικροδάφνεςκυπαρίσσιαέλατααγιολούλουδαένα ταιριαστό πάντρεμα ανθρώπινης και Θείας κηπευτκκήςΔιαβάζω το βιβλίο του Μάκη Τσίτα “Μάρτυς μου ο Θεός”Μου αρέσει η απλότητα και η αμεσότητά τουμε εκπλήσσει το χριστιανικό του βλέμμαΠότε πότε σηκώνω το κεφάλι να κλέψω λίγο απ’ την γητειά της ΆνοιξηςΟύτε που καταλαβαίνω για πότε φτάνω στην Κατερίνη όπου με περιμένει η αγαπημένη μου Δέσποινα Νέστοραπου ανέλαβε πλέον το περίφημο ομώνυμοκατά το επίθετό τηςβιβλιοπωλείο των γονιών της και ένα από τα ωραιότερα της χώρας μαςΘα πιούμε έναν καφέ και θα πάμε μαζί στο χωριό της Καρίτσαςπερίπου ένα τέταρτο δρόμος.
Τα παιδιά και η δασκάλα τουςκυρία Αθανασίαμας περιμένουν ήδη έξω από την αυλόπορτα με αγκαλιές τα τριαντάφυλλα των κήπων και τα δώραΚοντεύουν να με πάρουν τα δάκρυαΤόση λαχτάρα σε τόσα μάτια… Σταματώ λίγο να δω την αυλήΕίναι απέραντη για ένα οχταθέσιο σχολείο και πέρα μακριάδίχως τίποτα να εμποδίζει τη θέα τουπέρα μακριά και τόσο δίπλα μαςο γίγαντας ΌλυμποςΑυτό είναι το δικό μας θεριόμου λένει και γελάνε.
Χαιρετούμε τους δασκάλουςο διευθυντής μας υποδέχεται καλόκαρδαμπαίνουμε πρώτα στην πανέμορφη αίθουσα της Αθανασίας και καθόμαστε λίγο με τα παιδιά τηςπαιδιά της Δευτέρας τάξης
Ανοίγω το ένα δώρο που είναι μια μεγάλη πέτρα από τον Όλυμπο ζωγραφισμένη με ένα πανέμορφο θεριό. Μου δείχνουν τη μακέτα του χωριού, του Θεριού και της πολιτείας που έφτιαξαν με πλαστελίνη.  Συζητούμε λίγοαλλά είναι ώρα να μπούμε στην αίθουσα εκδηλώσεωνΈρχονται και τα παιδιά της Πρώτης και της άλλης Δευτέραςγονείςδάσκαλοιπάνω απ’ τα κεφάλια μας κρέμεται ένα ευφάνταστος δράκοςκαι τα φώτα μετά τα καλωσορίσματα σβήνουνΜουσική.
Τα φώτα γίνονται μπλεγίνονται κόκκιναλευκάΗ μικρή αφηγήτρια λέει λίγα λόγιατα υπόλοιπα παιδια ανεβαίνουν πάνω στο θεριό -βουνόΞαφνικά τα ακούω να λένε κάτι που δεν καταλαβαίνωμέχρι που συνειδητοποιώ πως μιλούν αγγλικάΗ ατμόσφαιρα είναι μαγικήΜέσα σε ελάχιστο χρόνομε ελάχιστες προτάσεις άλλοτε στα ελληνικά και άλλοτε στα αγγλικάλίγες φωτιστικές αλλαγές και τρυφερή μουσκή καταφέρνουν να αποδώσουν όλο το παραμύθι που τώρα σαν βιβλίο μου φαίνεται φλύαροΑνάβουν τα φώτα και αρχίζουμε να κουβεντιάζουμεΣυζητούμε τι μπορούμε και τι δεν μπορούμε να κάνουμε στη ζωή μαςΡωτώ τα παιδιά τι νομίζουν πως δεν μπορούνΣτόχος μου είναι να τους εξηγήσω πως με έναν τρόπο όλα τα μποορύμεΑλλά ο στόχος μου στην πορεία τινάζεται στον αέραΚαι έτσι πρέπειΔεν έχει καμιά σημασία τι έχω εγώ στο κεφάλι μουΠοια  είμαι εγώΣημασία έχει να μιλήσουν τα παιδιά και εάν σ’ αυτό που θα πουν έχω ή πρέπει να πω κάτι ή δεν πρέπει να πω και τίποταΣυνήθως είναι αρκετό να βγουν στο φως τα μέσα μαςΡωτώ όλα τα παιδιά ένα ένα“Εγώ δεν μπορώ να διαβάζωεγώ να γράφωεγώ να κάνω δουλειέςεγώ να κουβαλώ τον αδερφό μουεγώ τα μπορώ όλα”Δεν απαντώΠροτιμώ να τελειώσουν πρώτα όλαΜα έρχεται και η σειρά των μεγάλων που δεν θέλω να τους αφήσω έξω από τη συζήτηση γιατί αισθάνομαι πως θέλουν κι αυτοί να πάρουν μέροςΜια κυρία λέει πως δεν μπορεί να κάνει ανούσια πράγματαπροτιμάει πιο σημαντικάΤη ρωτώ ποια θεωρεί πως είναι τα ανούσια και απαντάοι δουλειές του σπιτιούΠροσπαθώ τότε να εξηγήσω πόσο σημαντικά είναι αυτά τα ανούσια και πόσο νόημα δίνουν στα σημαντικά που χωρίς αυτά δεν θα ήταν σημαντικάΈνιωθα κι εγώ κάποτε έτσι και την καταλαβαίνωΜία άλλη κυρία λέει πως δεν μπορεί να ακούει τα παιδιά της να μαλώνουν και μία τρίτη λέει κάτι ιδιαίτερα βαθύ και εξομολογητικόΕίμαι πενήντα χρονώνλέεικαι αισθάνομαι ογδόνταΓιατί πάντα τα μπορούσα όλατα έκανα όλατα έδινα όλα και τώρα πια δεν έχω άλλα κουράγιαμα ακόμα λέω πως τα μπορώ όλα… κουράστηκα... Τότεενώ ο αρχικός μου στόχος ήταν να πω πως όλα τα μπορούμεδεν το λέωΑντίθεταλέω πως συχνά κάνοντάς τα όλααφαιρούμε από τους άλλους τη δυνατότητα να μπορέσουνΠως καμιά φορά υπερβαίνουμε τον εαυτό μας για να μην χαλάσουμε το χατίρι των άλλων ή να μη χαλάσουμε την εικόνα που έχουν για μαςΠως τα πλέον άβουλα και ανίκανα παδιά είδα να είναι εκείνα που οι μαμάδες τους τα μπορούσαν και τα έκαναν όλαΠως δεν είναι κακό να μην μπορούμε ή ακόμα κι αν μπορούμε να λέμε πως δεν μπορούμε για παιδαγωγικούς λόγουςΜου κάνει εντύπωση πως ενώ η συζήτηση έχει επικεντρωθεί στους μεγάλουςτα παιδιά την παρακολουθούν απόλυτα συγκεντρωμέναΗ στιγμή έχει μια ιερότηταίσως επειδή έχει αλήθειαΕίναι στιγμές που αίφνης τα τρία πρώτα δάχτυλα του δεξιού μου χεριού ενώνονται ασυναίσθητα σαν να πρόκειται να κάνω τον σταυρό μουΕκ των υστέρων καταλαβαίνω πως πράγματι προσευχόμασταν όλοι μαζίΜια προσευχή ήταν όλο αυτό που ζήσαμε και ο Θεός ήταν εκεί μαζί μας…
Θα ακολυθήσει η συνάντηση με τα παιδιά της Τρίτης και της Τετάρτης μαζί με κάποια κορίτσια της ΈκτηςΚαι μ’ αυτά τα παιδιά η συζήτηση θα προχωρήσει σε βάθοςΘαρρώ πως έχουμε μεταφερθεί κάπου αλλούΈξω από το σχολείοσε άλλο κόσμοΔεν ξέρω πώς να το πωΕδώ οι άνρωποι νιώθουνεμπαίνουν στην καρδιά τους και ακούνε τον χτύπο τηςτον κάνουν λέξειςτον εκφράζουν κι όλα γίνονται φως
Όταν τελειώνουμε νομίζω πως δεν πέρασε ούτε ένα λεπτό και την ίδια στιγμή πως ήμασταν μαζί για αιώνες και δεν χορτάσαμεΑυτή είναι η αιωνιότητα που η ιδέα της συχνά μας τροάζειΜας τύλιγε μια διάχυτη ευλογία
Άρχισαν να έρχονται ένα ένα τα παιδιά για υπογραφές στα βιβλία που είχαν αγοράσει και ακολούθησαν οι μεγάλοιΌταν τέλειωσα ήταν πια μεσημέριΧτύπησε για σχόλασμα και πάνω που ήμουν έτοιμη να σηκωθώ άρχισαν να έρχονται τα παιδιά της Δευτέρας για να με χαιρετίσουννα πουν “ευχαριστώ” και να μου δώσουν ένα φιλί ή μια αγκαλιάΑυτό δεν μου συνέβη ποτέ ξανάΑντί να φύγουν κατευθείαν για το σπίτινα γυρίσουν πίσω
Βγαίνοντας από το σχολείο η Αθανασία μου έδωσε ακόμη ένα δώρομαζί με το κέικ που είχε φτιάξειτην ζωγραφισμένη πέτρα και τα λουλούδια των παιδιώνΣυγκινήθηκα πάρα πολύΤο φόρεσα αμέσωςτο φορώ και τώρα και την σκέφτομαι με πολλή αγάπηΣτα μάτια της είδα τον ουρανότον Όλυμποόλη την ευαισθησιά που μπορεί να χωρά ένας άνθρωπος.
Φτάνοντας για φαγητό σε ένα ωραίο μεζεδοπωλείο της Κατερίνηςμε περίμενε άλλη μια έκπληξηΗ αγαπημένη μου Σουζάναδιευθύντια του σχολείου στο Άδενδρο ήταν εκείΚαι πού να φανταστώ πως είναι φίλη με την ΑθανασίαΚαι γιατί όμως να μην το φανταστώ όταν ξέρω πως οι χαρισματικοί άνθρωποι έλκονται όπως αντιστοίχως και οι ατάλαντοιΠάνω που είχα σκεφτεί πως πλέον δίπλα στο σχολείο του Άδενδρου μπορώ να βάλω της Καρίτσαςοι δύο αυτές μοναδικές ψυχές και ψυχές των σχολείων τουςαποδείχθηκαν φίλεςΣτο πλούσιο τραπέζι ξεδιπλώθηκαν κι άλλο ενώνοντας όλους όσους είχαμε την τιμή και την χαρά να είμαστε κοντά τους και κοντά στον καλό διευθυντή του σχολείουτην Ελένη Νέστορατην δασκάλα των Αγγλικών που φρόντισε τα παιδιά να ζωντανέψουν την ξένη γλώσσα μέσα από το παραμύθι του Τρελού του χωριούΔέσποινα κι αυτή στο όνομαΚι έτσι έκλεισε αυτή η ονειρεμένη μέραμε την Σουζάνα να με φέρνει μέχρι το σπίτι μου το απόγευμα
Ήταν από τις φορές που αισθάνθηκα πως μέσα σε λίγες ώρες έζησα πολλές ζωέςΊσως και γι’ αυτό μου πήρε δυο μέρες να καθήσω να γράψω κι ας νιώθω τώρα πως τίποτα δεν μπόρεσα να εκφράσω από το θαύμα αυτής της συνάντησης… Δοξασμένος ας είναι ο Θεός που έφτιαξε τέτοιους ανθρώπους… άλλο δεν έχω να πω…



















Το Θηρίο… εγώ


Δεν θυμάμαι ποιος με πρωτοβάφτισε έτσι, ούτε πότε έγινε αυτό. Ήταν η μαμά, ο μπαμπάς, ο μεγάλος μου αδερφός ή η πρώτη μου δασκάλα. Ξέρω όμως πως από τότε που μου κόλλησαν αυτό το παρατσούκλι, κόλλησε σα χαλκομανία  πάνω μου και δε λέει να ξεκολλήσει. Και όχι μονον αυτό. Κανείς δε με φωνάζει πια  με το κανονικό μου όνομα. Στο σπίτι, στη γειτονιά, στο σχολείο, παντού. Μέχρι και στο σούπερ μάρκετ! Δεν ξέρω γιατί αρέσει τόσο πολύ σε όλους ούτε γιατί το βρίσκουν χαριστωμένο. Ξέρω πως κι εγώ ακόμα το έχω συνηθίσει και αν τυχόν κάποιος θυμηθεί το αληθινό μου όνομα δεν  γυρνάω ποτέ το κεφάλι.

Πάντως ένα είναι βέβαιο. Πως όποιος μου το κόλλησε το έκανε για εντελώς ακατανόητους λόγους κι από στόμα σε στόμα κατοχυρώθηκε. Αν όμως εγώ είμαι  Θηρίο, αυτό πάει να πει πως ζω στη ζούγκλα, δεν είναι λογικό συμπέρασμα; Αυτό όμως οι μεγάλοι δεν το παραδέχονται με τίποτα. Εγώ όμως  όταν σκάσει μύτη κάποιος απ’ αυτούς και μάλιστα στην πιο ακατάλληλη στιγμή, το έχω κάνει σύνθημα και φωνάζω στους φίλους μου: ζούγκλα!


Σήκω Θηρίο να γράψεις την ορθογραφία στον πίνακα, μου είπε σήμερα η δασκάλα. Κι εγώ σηκώθηκα κι έγραψα: “Το μέλλον της χώρας μας είναι αβέβαιο”. Η κυρία Ντίνα με αγριοκοίταξε, έβαλε τα χέρια στη μέση και: “Το μέλλον της χώρας μας είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση”, ούρλιαξε. “Πάλι δεν έμαθες σωστά την ορθογραφία σου Θηρίο; Πάρε ένα μεγάλο μεγάλο Γ , για να μάθεις!”


Ευτυχώς χτύπησε αμέσως το κουδούνι και βγήκαμε στην αυλή για διάλειμμα. Πάνω που πήγα να καταπιώ την πρώτη μου μπουκιά από την τυρόπιτα που μου είχε φτιάξει η μαμά μου άστραψε μια σφαλιάρα στο σβέρκο μου και λίγο έλειψε να πνιγώ.
“Θα τα πω όλα στον μπαμπά μου και θα δεις τι θα πάθεις”, είπε ο Σταύρος που ο μπαμπάς του είναι ευρωβουλευτής και ένιωσε πολύ προσβεβλημένος από το λάθος που έκανα στην ορθογραφία. 

Κατάπια ξεροβήχοντας τη μπουκιά μου. Πριν προλάβω να ανταποδώσω το χτύπημα με άρπαξε ο φίλος μου ο Θανάσης απ’ τον ώμο και πήγαμε στην πάνω αυλή να παίξουμε ποδόσφαιρο. Μόλις αρχίσαμε να χωριζόμαστε σε ομάδες να κι ο Σταύρος που ήθελε να παίξει μαζί μας. Είχε όμως την ατυχία να είμαι εγώ ο ένας απ’ τους δύο αρχηγούς και ο άλλος να είναι ο Θανάσης. Δεν θα του περνούσε κι εύκολα. Τον ξαποστείλαμε να πάει να διαβάσει Αριθμητική. Την επόμενη ώρα θα γράφαμε διαγώνισμα με προβλήματα πρόσθεσης και αφαίρεσης και έπρεπε να φροντίσουμε την άριστη επίδοση του συμμαθητή μας, γιατί ο πατέρας του δεν του συγχωρούσε βαθμό κάτω από Α! Έφυγε μουτρωμένος και κάθισε σε μια γωνιά με το βιβλίο στα χέρια.

Η δασκάλα όμως αποφάσισε αντί να γράψουμε να μας κάνει προφορικές ερωτήσεις. Αυτό είναι το χειρότερό μου, γιατί αν μπορώ να συγκρατηθώ λίγο στα γραπτά, στα προφορικά δεν ελέγχω καθόλου τον εαυτό μου. Φταίω εγώ που το πρώτο πρόβλημα ήταν πρόσθεσης; Η κυρία Φρόσω, λέει, αγόρασε ένα κιλό πορτοκάλια δύο ευρώ, ένα  κουτί γάλα ενάμισι, ένα απορρυπαντικό πλυντηρίου δεκαπέντε, μια οδοντόβουρτσα τρία και μισό. Πλήρωσε τα κοινόχρηστα που ήταν εκατό ευρώ, πλήρωσε και τη ΔΕΗ άλλα εβδομήντα πέντε. Τέλος έβαλε και βενζίνη στο αυτοκίνητό της, σαρανταπέντε ευρώ παρακαλώ. Πόσα χρήματα πλήρωσε συνολικά η κυρία Φρόσω, ρώτησε η κυρία μας.

Ο Σταύρος τρελάθηκε να σηκώνει χέρι μιας και είναι ο καλύτερος στην Αριθμητική και μπορεί να κάνει όλες τις πράξεις με το μυαλό του ενώ εμείς ακόμα δεν έχουμε καλά καλά ξεκινήσει στο πρόχειρο. Εξάλλου τον είχαμε βοηθήσει κι εμείς με τον τρόπο μας στο διάλειμμα να προετοιμαστεί. Πάνω που η κυρία Ντίνα όμως του έδωσε τον λόγο, εγώ δεν κρατήθηκα, όχι δεν κρατήθηκα και φώναξα: Όλη τη σύνταξή της κυρία! Πώς θα περάσει τον υπόλοιπο μήνα τώρα η γυναίκα;

Περιττό να πω τι έγινε. Πάνω που η δασκάλα μας μόλις είχε επιστρέψει από ένα επιμορφωτικό σεμινάριο και μας είχε ανακοινώνσει τις νέες παιδαγωγικές μεθόδους που απαγόρευαν τις τιμωρίες και είχαμε όλοι κατενθουσιαστεί, μέσα σε ένα δευτερόλεπτο τα ξέχασε όλα κι έφαγα την τιμωρία μου. Να γράψω πενήντα φορές στο τετράδιο της ορθογραφίας: Όχι μόνον το μέλλον της χώρας μας είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και η σύνταξη της κυρίας Φρόσως είναι υπέραρκετή για να περάσει ολόκληρο μήνα.
Κατάλαβες Θηρίο; με ρώτησε.
Ζούγκλα, απάντησα σιγανά εγώ, γιατί αν το φώναζα κινδύνευα με χειρότερες συνέπειες. Κι ενώ η εξέταση συνεχιζόταν εγώ σκεφτόμουν την καημένη την κυρία Φρόσω που μένει από κάτω μας κι όλο γκρινιάζει για την χαμηλή της σύνταξη που δεν της φτάνει να περάσει το μήνα. Όταν τελειώσω όμως την τιμωρία μου, θα πάω να της δείξω να χαρεί κι αυτή λιγάκι…

17 Mαϊου 2010








Tuesday, May 8, 2018

O Tρελός του χωριού στο 7ο Δημ. Σχολείο Αμπελοκήπων - 8/05/18



Στο 7ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων σήμερα το πρωί με τον Τρελό του χωριού. Πρώτη ομάδα με τις τρεις πρώτες τάξεις του σχολείου, δεύτερη με τις άλλες τρεις μεγαλύτερες. Είναι μεγάλη τιμή ένα ολόκληρο δωδεκαθέσιο σχολείο να έχει διαβάσει όλα τα βιβλία σου. Η ευγεένεια και η καλοσύνη των δασκάλων και της διευθύντριας κερδίζει την καρδιά του φιλοξενούμενου. Αστραφτερά παιδιά με εξαιρετική γλωσσική έκφραση και σκέψη βαθιά. Κάποιες φορές με δυσκόλεψαν πολυ. Προσπαθούσα να βρω τις κατάλληλες λέξεις για να απαντήσω στις ερωτήσεις τους. Μιλήστε όπως σας έρχεται, μου είπε ένα παιδί. Μα εγώ δεν έπρεπε να μιλήσω όπως μου έρχεται, ούτε με τη δική μου γλώσσα. Στη γλώσσα τους έπρεπε να μιλήσω. Διαφορετικά δεν έχει νόημα. Εγώ δεν έχω καλή έμπνευση, μου είπε ένα κορίτσι της Τετάρτης. Εσείς πώς έχετε τόσο καλή; Μια τέτοια ερώτηση αφενός προδίδει την ταπείνωση που έχει ένα παιδί, αφετέρου μήπως μπορεί και να καυχηθεί κάποιος για το μέγα ουράνιο δώρο της έμπνευσης; Ούτε την εκβιάζουμε, ούτε την αγοράζουμε, ούτε και τη βρίσκουμε όποτε θέλουμε. Γι' αυτό και το περισσότερο που έχουμε να κάνουμε είναι να γυμναζόμαστε κάθε ώρα και στιγμή της ζωής μας, ώστε όταν μας επισκεφτεί να είμαστε έτοιμοι να της ανοιίξουμε την πόρτα και να την υποδεχθούμε σαν τον πλέον μονάκριβο αγαπημένο...

Ὁ Ἃγιος Ἀπὸστολος καὶ Εὐαγγελιστὴς Ἰωὰννης ὁ Θεολὸγος

Σχετική εικόνα


Οὐ βρῶσιν, ἀλλὰ ῥῶσιν ἀνθρώποις νέμει
Τὸ τοῦ τάφου σου μάννα, μύστα Κυρίου.
Ὀγδοάτῃ τελέουσι ῥοδισμὸν βροντογόνοιο.

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου, «ὁ ἐπιπεσῶν ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ», είναι εκείνος που έγραψε το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, αλλά και τις τρεις Καθολικές Επιστολές, που φέρουν το όνομά του.Η μνήμη του Αποστόλου Ιωάννου εορτάζεται στις 26 Σεπτεμβρίου. Η σημερινή εορτή συνδέεται με την ανάδυση θαυματουργικής κόνεως (σκόνης) από τον τάφο του Ευαγγελιστού, μέσω της θαυματουργικής επενέργειας του Αγίου Πνεύματος, που οι ντόπιοι την αποκαλούσαν «επίγειο μάνα».
Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, αφού, ύστερα από θείο φωτισμό, προέβλεψε ότι επρόκειτο να μεταστεί από την παρούσα ζωή στην αιώνια και ατελεύτητη, παρέλαβε τους μαθητές του και βγήκε έξω από την Έφεσο. 
Εκεί σε ένα σημείο υπέδειξε να ανοιγεί τάφος. Μόλις έγινε αυτό, μπήκε μέσα ζωντανός και κοιμήθηκε με ειρήνη. Ο τάφος αυτός εφεξής έγινε πηγή ιαμάτων.
Η Σύναξη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ιωάννου, ετελείτο στον περιφανή ναό του, ο οποίος βρισκόταν στον τόπο που ονομάζεται Έβδομον, στο σημερινό Μακροχώρι Κωνσταντινουπόλεως.
Για το ναό αυτό στον Έβδομον, που υπήρχε κατά τα τέλη του 4ου αιώνα μ.Χ., γνωρίζουμε σχετικά από τον Σωκράτη τον Σχολαστικό. Κατά τον 9ο αιώνα μ.Χ. ο ναός του Θεολόγου ήταν καταβεβλημένος, ίσως εξαιτίας σεισμών ή καιρικών επηρειών και γι’ αυτό ανήγειρε αυτόν εκ βάθρων ο αυτοκράτορας Βασίλειος ο Μακεδών.
Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε, την φράση που συνεχώς έλεγε στους μαθητές του ο Απόστολος Ιωάννης: «Τεκνια, αγαπατε αλληλους» (Ιωαν. ιγ΄ 34), που σημαίνει, παιδιά μου, να αγαπάτε ο ένας τον άλλο.
Και όταν οι μαθητές του ρώτησαν γιατί συνεχώς τους λέει την ίδια φράση, αυτός απάντησε «διότι είναι εντολή του Κυρίου, και όταν αυτό μόνο γίνεται, αρκεί».


https://aerapatera.wordpress.com/2018/05/08/ὁ-ἃγιος-ἀπὸστολος-καὶ-εὐαγγελιστ-7/