Labels

Monday, October 23, 2017

Η δράση του Κακού - Παύλου Ευδοκίμωφ


Η διήγηση του δαιμονισμένου των Γεργεσηνών φανερώνει με ανάγλυφο τρόπο την φύση του Κακού. Ο Χριστός κάνει στο δαιμόνιο μια τρομερή ερώτηση: «Τί ὄνομά σοι;». Για την ιουδαϊκή νοοτροπία, το όνομα ενός πράγματος ή ενός όντος εκφράζει την ουσία του, και το αρχαίο απόφθεγμα «nomen est omen» (το όνομα είναι ένας οιωνός) βλέπει μέσα στο όνομα την έκφραση του προσώπου και της τύχης του. Η ερώτηση του Ιησού σήμαινε λοιπόν: «Ποιος είσαι, ποια είναι η φύση σου, το κρυμμένο είναι σου;». Και το δαιμόνιο απαντά: «Λεγεών ὄνομά μοι, ὅτι πολλοί ἐσμεν».

Αυτό το απότομο πέρασμα από τον ενικό στον πληθυντικό, από το «μοι» στο «ἐσμέν», αποκαλύπτει την δράση του Κακού μέσα στον κόσμο: το αθώο ον πού δημιουργήθηκε από τον Θεό, μέσα στην εύθραυστη και μη συνειδητή ακόμη ενότητά του, θραύεται, σπάζει σε κομμάτια μεμονωμένα, και αυτό είναι η κόλαση. Ο ελληνικός Άδης, όπως και ο εβραϊκός Σεόλ σημαίνουν και οι δύο αυτόν τον σκοτεινό τόπο, όπου η μοναξιά καταντά τον άνθρωπο στην ακραία πτωχεία του δαιμονικού αυτοαπομονωτισμού (solipsisme). Θα μπορούσαμε να παραστήσουμε τον Άδη σαν ένα κλουβί κατασκευασμένο από καθρέπτες· μέσα εκεί δεν μπορεί κανείς να δει παρά το δικό του πρόσωπο, πού πολλαπλασιάζεται επ’ άπειρον και κανένα άλλο βλέμμα δεν έρχεται να το κοιτάξει.  

Το να μη βλέπεις παρά τον εαυτό σου σημαίνει να χορταίνεις από αυτόν μέχρι ναυτίας, μέχρι πού να παθαίνεις οντολογικό λόξυγγα. Τα κοπτικά Αποφθέγματα του αγίου Μακαρίου δίδουν μια συναρπαστική περιγραφή αυτής της μοναξιάς. Οι δέσμιοι είναι δεμένοι πλάτες με πλάτες, και μόνο μια μεγάλη προσευχή των ζωντανών τους χαρίζει μια στιγμή αναπαύσεως: «Όσο χρόνο διαρκεί ένα ανοιγόκλεισμα των ματιών βλέπουμε τις μορφές μας ο ένας του άλλου...».

Αντιθέτως, απέναντι σ' αυτή την δράση του Κακού, ο Απόστολος Παύλος παρουσιάζει την δράση του Καλού, του Χριστού: «ὅτι εἷς ἄρτος (ο Χριστός) ἕν σῶμα οἱ πολλοί ἐσμεν»· και μέσα στην ευχαριστιακή κοινωνία γίνεται το εν από όλους που «ἀνεκεφαλαιώθησαν ἐν Χριστῷ» κατά την εικόνα της τριαδικής κοινωνίας· ο Θεός, ένας και ταυτόχρονα τριάς, η ενότης μέσα στο πολλαπλούν.




*Μας το έστειλε ο π. Βασίλειος Χρστοδούλου

Sunday, October 22, 2017

Κυριακὴ ΣΤ’ Λουκᾶ

Σχετική εικόνα

(Λουκ. 8,26-39)

Τῷ καιρῷ ἐκείνω, ἐλθόντι τῷ Ἰησοῦ 
26. εἰς τὴν χώραν τῶν Γαδαρηνῶν, 
27. ὑπήντησεν αὐτῷ ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, ὃς εἶχε δαιμόνια ἐκ χρόνων ἱκανῶν, καὶ ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο καὶ ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ’ ἐν τοῖς μνήμασιν.
28. ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἀνακράξας προσέπεσεν αὐτῷ καὶ φωνῇ μεγάλῃ εἶπε· τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ, υἱὲ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου; δέομαί σου, μή με βασανίσῃς. 
29. παρήγγειλε γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου. πολλοῖς γὰρ χρόνοις συνηρπάκει αὐτόν, καὶ ἐδεσμεῖτο ἁλύσεσι καὶ πέδαις φυλασσόμενος, καὶ διαρρήσσων τὰ δεσμὰ ἠλαύνετο ὑπὸ τοῦ δαίμονος εἰς τὰς ἐρήμους. 
30. ἐπηρώτησε δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς λέγων· τί σοί ἐστιν ὄνομα; ὁ δὲ εἶπε· λεγεών· ὅτι δαιμόνια πολλὰ εἰσῆλθεν εἰς αὐτόν· 
31. καὶ παρεκάλει αὐτὸν ἵνα μὴ ἐπιτάξῃ αὐτοῖς εἰς τὴν ἄβυσσον ἀπελθεῖν. 
32. ἦν δὲ ἐκεῖ ἀγέλη χοίρων ἱκανῶν βοσκομένων ἐν τῷ ὄρει· καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα ἐπιτρέψῃ αὐτοῖς εἰς ἐκείνους εἰσελθεῖν· καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς.
33. ἐξελθόντα δὲ τὰ δαιμόνια ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους, καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν λίμνην καὶ ἀπεπνίγη. 
34. ἰδόντες δὲ οἱ βόσκοντες τὸ γεγενημένον ἔφυγον, καὶ ἀπήγγειλαν εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς.
35. ἐξῆλθον δὲ ἰδεῖν τὸ γεγονός, καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰησοῦν καὶ εὗρον καθήμενον τὸν ἄνθρωπον, ἀφ’ οὗ τὰ δαιμόνια ἐξεληλύθει, ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἐφοβήθησαν.
36. ἀπήγγειλαν δὲ αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐσώθη ὁ δαιμονισθείς. 
37. καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς περιχώρου τῶν Γαδαρηνῶν ἀπελθεῖν ἀπ’ αὐτῶν, ὅτι φόβῳ μεγάλῳ συνείχοντο. αὐτὸς δὲ ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖον ὑπέστρεψεν. . ἐδέετο δὲ αὐτοῦ ὁ ἀνήρ, ἀφ’ οὗ ἐξεληλύθει τὰ δαιμόνια, εἶναι σὺν αὐτῷ· ἀπέλυσε δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς λέγων· 
39. ὑπόστρεφε εἰς τὸν οἶκόν σου καὶ διηγοῦ ὅσα ἐποίησέ σοι ὁ Θεός. καὶ ἀπῆλθε καθ’ ὅλην τὴν πόλιν κηρύσσων ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς.





Saturday, October 21, 2017

Κεραυνοβόλος έρωτας


Ενώ έκανε στάση το λεωφορείο
Οι οδοιπόροι να ανεβούν της ζωής
Έξω από το παράθυρο ένα δέντρο
την άστεγη καρδιά κεραυνοβόλησε
Κάθε του μίσχος φορτωμένος αγκαλιές
Χλωρά αποτυπώματα αγγέλων
Ρίγηζαν στο απαλότατο το φύσημα
Χορεύοντας χορογραφία μυστική
Με συστολή, ρυθμό και χάρη τόση
Που τα τείχη της καρδιάς συντρίφτηκαν

Γλυκός ο θάνατος 
Από το τρυφερό φιλί 
Του Αοράτου 






*Η εικόνα από: https://gr.depositphotos.com/26656057/stock-illustration-autumn-landscape-with-trees-and.html 

Friday, October 20, 2017

Τραγούδι της Ανακομιδής των Ιερών λειψάνων του Οσίου Γερασίμου του Νέου


Του γέροντος Πορφύριου ήτανε στενός φίλος
Ο άγιος Γεράσιμος, λαμπρός όσο κι ο ήλιος
Ξημέρωνε η χάρη του, όπως τούτη τη μέρα
Και στο κρεβάτι ο γέροντας ανήμπορος κει πέρα
Κάθονταν, και τον άκουσαν συνομιλία να ‘χει
Με κάποιον που δεν έβλεπαν κι αόρατα ήρθε τάχυ
Κάποιον εναγκαλίζεται, κάποιος τον αγκαλιάζει
Και ασπασμούς αλλάζουνε, πράγμα που τους ξαφνιάζει
Σαν τέλειωσε η ομορφιά κι οι φίλοι το μπορέσαν
Ρωτήσανε τον γέροντα γι’ αυτό που τόσο αρέσαν
Ποιος ήταν, πούθε έφτασε και τι αυτός ζητούσε;
Δεν είδατε, παιδάκια μου, ποιος με ευχαριστούσε
Που τόσο πλια τον αγαπώ και πάντα με προσέχει;
Ο άγιος Γεράσιμος ήταν που με συντρέχει
Ο τόπος ευωδίασε, σάστισαν οι ανθρώποι
Μυστήριοι, παράξενοι οι αγιασμένοι τρόποι
Γεννήθηκε στα Τρίκαλα, ο άγιος, Κορινθίας
Το χίλια πεντακόσια εννιά, επί Τουρκοκρατίας
Από την Πόλη έρχονταν, γένος των Νοταράδων
Και τον Λουκά τον Νοταρά, που εν μέσω των αγάδων
Ο τελευταίος ήτανε Ρωμιός πρωθυπουργός μας
Ο άγιος Γεράσιμος, μεγάλος άγιός μας,
Με τις Γραφές μεγάλωσε, τις Θείες αγαπούσε
Και μέσα τους ανάσαινε κι όλο τις μελετούσε
Σε ηλικία ώριμη κάποτε ξεκινάει
Έργο ιεραποστολικό, και πού αυτός δεν πάει
Στην Πόλη και στην Ζάκυνθο, στου Πόντου ψηλούς λόφους
Στο Άγιον Όρος μοναχός θα γίνει και στους Τόπους
Τους Άγιους θα πορευθεί κι εκεί θα ανγαλλιάσει
Η άγια ψυχούλα του και δε θα τους χορτάσει  
Στο μοναστήρι του Σινά θα πάει ακολούθως
Μετά στην Αλεξάνδρεια και στη Λιβύη κι ούτως
Ειπείν στην Αίγυπτο, εκεί στους ερημίτες
Μαζεύει χάρη περισσή από τους αγιορήτες
Στους Άγιους Τόπους γύρισε, πρεσβύτερος να γίνει
Εις τον Πανάγιο Τάφο μας πλέον θα παραμείνει
Δώδεκα χρόνια ολάκερα κι απ’ το νησί της Κρήτης
Θα φύγει για τη Ζάκυνθο κι εκεί σαν ερημίτης
Πέντε χρονάκια σε σπληλιά θα ζει μόνο χόρτα
Αφήνοντας τους πονηρούς εχθρούς έξω απ’ την πόρτα
Της άγιας ψυχούλας του, ωστότου καταφθάσει
Στη νήσο της Κεφαλλονιάς, όπου και κει την τάση
Του ασκητή για να κλειστεί σε μια σπηλιά, ακούει
Μέχρι εκεί στα Ομαλά να φτιάξει τη μονή του
Και εκκλησιά στην Παναγιά που ‘ναι η απαντοχή του
Μια νέα Ιερουσαλήμ, έφτιαξε και μαζεύει
Καλογριές θεόπνευστες και όλες τις νυμφεύει
Με τον Χριστό και όταν πια το τέλος του κοντεύει
Με άγια λόγια και καλά όλες τις συμβουλεύει
Ήταν Δεκαπενταύγουστος όταν η Παναγία
Που την ψυχή του αγάπησε την τρυφερή κι αγία
Τον πήρε στα χεράκια της μαζί με τον Υιό της
Κι ένα θρονί του χάρισε μες στον Παράδεισό της 
Σαν σήμερα γιορτάζουμε την ανακομικδή του
Το λείψανό του άφθαρτο μετά την κοίμησή του
Έμεινε να το χαίρονται άνθρωποι και αγγέλοι
Έτσι το θέλησε ο Θεός κι ας κάνει ό,τι θέλει




*Εμπνευσμένο από το Φθινοπωρινό Συναξάρι του Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη, Ακτή, Λευκωςία, 2008


Τα φαινόμενα απατούν


Το έλεγαν οι εξ Αιγύπτου γέροντες
Αφότου αποχρωματίζονταν οι εντυπώσεις
Μιας ολάκερης ζωής απ’ τα μαλλιά τους
Ολίγον αληθές, σοφιστικό συνάμα μα και αστείο
Άξιο να το συλλογιστεί κανείς έστω και λίγο

Απ’ όσα ακούς
Να μην πιστεύεις τίποτα 
Απ’ όσα βλέπεις 
Τα μισά 
Απ’ όσα πιάνεις 
Όλα
Τ’ άκουσες;
Τ’ άκουσα.
Ε, μην πιστεύεις τίποτα.

Wednesday, October 18, 2017

Ὁ Ἃγιος Λουκᾶς ὁ Εὐαγγελιστὴς

Αποτέλεσμα εικόνας για αγιος λουκας ευαγγελιστης


«Εἰς Ἐμμαοὺς βλέπειν σε κἂν πρὶν εἰργόμην,
(Λουκᾶς λέγει), τρανῶς σε νῦν Χριστὲ βλέπω».
Ὀγδοάτῃ δεκάτῃ πέρατος βίου ἔμμορε Λουκᾶς.

Ο Άγιος Λουκάς ο Ευαγγελιστής καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας και η εθνικότητα του ήταν Ελληνική.
Ήταν γιατρός στο επάγγελμα, όμως γνώριζε πολύ καλά τη ζωγραφική τέχνη. Μάλιστα σε αυτόν αποδίδονται οι πρώτες εικόνες της Θεοτόκου με τον Ιησού Χριστό βρέφος στην αγκαλιά της (μία υπάρχει μέχρι σήμερα στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου), καθώς και αυτές των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.
Στη χριστιανική πίστη κατηχήθηκε από τον Απόστολο Παύλο, τον οποίο συνάντησε στη Θήβα και έκτοτε αφοσιώθηκε στο κήρυγμα του Ευαγγελίου.
Περιόδευσε στη Δαλματία, Ιταλία, Γαλλία, Αχαΐα, Βοιωτία κ.α. 
Συνέγραψε το τρίτο κατά σειρά Ευαγγέλιο της Καινής Διαθήκης, καθώς και τις πράξεις των Αποστόλων.
Λέγεται ότι πέθανε με μαρτυρικό θάνατο (κατ’ άλλους ειρηνικά σε ηλικία 80 ετών),
και το 357 μ.Χ., το λείψανο του μετακομίσθηκε στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό των Αγίων Αποστόλων.



https://aerapatera.wordpress.com/2017/10/18/ὁ-ἃγιος-λουκᾶς-ὁ-εὐαγγελιστὴς/


Tuesday, October 17, 2017

Το κοινό τραπέζι - Δοκίμιο στο σχολικό βοήθημα της Έκθεσης της Α ΄Γυμνασίου - εκδ. Πατάκη



Το κοινό τραπέζι

Η μαγειρική αποτελεί την εφαρμοσμένη ποιητική διάθεση του ανθρώπου στην καθημερινότητα, τη γευστική έκφραση της ύπαρξής του και τη συνέχεια της συλλογικής μνήμης του ουρανίσκου ενός λαού.
Η ικανότητά της προϋποθέτει ταλέντο και  κίνηση προσφοράς προς τον πλησίον. Μαγειρεύοντας για τον εαυτό σου, σπάνια ενσταλλάζεις στο φαγητό όλο σου το μεράκι, όπως όταν μαγειρεύεις για τους άλλους. Ακόμη σπανιότερα μπορείς να μαγειρέψεις  καλά, αν δεν έχεις ανατραφεί με ποιοτικά μαγειρέματα κατά την παιδική σου ηλικία. Εκεί διαμορφώνεται το μαγειρικό ένστικτο.
Μαγειρεύοντας, ανακαλούνται παλιές μυρωδιές και γεύσεις σαν ένα λησμονημένο νανούρισμα. Ξεπηδούν ξεχασμένες εικόνες της μητέρας σου στην κουζίνα οδηγώντας αόρατα το χέρι σου, που δίχως να το έχει ποτέ διδαχθεί, γνωρίζει τις συνταγές όπως τα δάχτυλά του.
Την αγάπη προς τη μαγειρική, μάς την κληροδοτεί η γιαγιά ή η μάνα μας που  στήριξαν όλες τις στιγμές της ανήλικης ζωής μας μαγειρεύοντας. Το παράδειγμά τους στάθηκε η καθημερινή πρακτική της αγάπης τους προς την οικογένεια, τους φίλους και τους ξένους της. 

Η ελληνική κοινωνία δομήθηκε γύρω από το κοινό τραπέζι, που αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της οικογένειας, και ανθίσταται μέχρι σήμερα -σε αντίθεση με άλλες κοινωνίες- στην εύκολη επιλογή του πρόχειρου αγορασμένου φαγητού. Δεν είναι τυχαίο ότι σχεδόν όλα συμβαίνουν στο τραπέζι της ελληνικής κουζίνας. Εκεί, μικροί και μεγάλοι τρώνε, πίνουν, διαβάζουν, παίζουν, ζωγραφίζουν. Εκεί λογαριασμοί, βιβλία, σημειώματα. Το καντήλι και η εικόνα του Μυστικού Δείπνου, να ευλογεί ο Θεός το φαγητό μας. Όπως το φαγητό αποτελεί το κέντρο της ζωής της οικογένειας, αντίστοιχα η Θεία Ευχαριστία αποτελεί το κέντρο της λατρευτικής ζωής της “οικογένειας των πιστών”.

Το κοινό τραπέζι είναι ο στέρεος πυρήνας της οικογένειας. Αρώματα, καπνοί, ήχοι, χρώματα και γεύσεις, δημιουργούν μια μεθυστική θαλπωρή που “ξεκλειδώνει” τα μέλη της οικογένειας και συζητούν, γελούν, εξομολογούνται, δηλαδή γνωρίζονται. Χτίζουν τη σχέση τους. Το καλομαγειρεμένο φαγητό είναι ο καταλύτης αυτής της σχέσης, όπως άλλωστε και κάθε  σχέσης. Από τα ποντοπόρα πλοία μέχρι τα κοινόβια μοναστήρια, βασικός συνδετικός κρίκος των ανθρώπων που συμβιώνουν είναι ο καλός μάγειρας. Έχει τη δύναμη να μαλακώσει  καρδιές, να απαλύνει αντιθέσεις, να παρηγορήσει θλίψεις, να θεραπέύσει αρρώστιες.
Η χαρά που προσφέρει ένα ωραίο φαγητό είναι  απλόχερη και γενναιόδωρη. Μπορείς να της αντισταθείς όσο μπορείς να αντισταθείς και στο χάδι του ήλιου. Άνθρωποι που δεν τρώνε καλά, γίνονται εριστικοί ή μίζεροι, ενώ οι πεινασμένοι γίνονται πολύ ευκολότερα επιθετικοί από τους χορτασμένους. 
Πώς γίνεται ένα ωραίο φαγητό; Όπως γίνεται κι ένα ωραίο ποίημα. Με έμπνευση και ειλικρίνεια, χωρίς διάθεση επίδειξης, με λιτότητα στη χρήση των υλικών, μέτρο και αρμονία, αίσθηση του ρυθμού και της θερμοκραασίας. Ας μην ξεχνούμε πως τα δυσκολότερα φαγητά είναι τα απλούστερα, όπως τα χάι κου στην ποίηση.


Βασιλική Νευροκοπλή, συγγραφέας


*Ευχαριστώ την κ. Ασπασία Λαμπρινίδου και τις εκδόσεις Πατάκη που συμπεριέλαβαν το εν λόγω κείεμνό μου που είχα δημοσιεύσει παλαιότερα στο μπλογκ μου και διόρθωσα από την αρχή προκειμένου να τηρεί τον απαιτούμενο αριθμό λέξεων. Εύχομαι να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο και να βοηθήσει τα παιδιά της α ΄γυμνασίου.