ψυχή μου

Τα "Χάρτινα Όνειρα" στον Ιανό της Αριστοτέλους, το Σάββατο 28 Ιανουαρίου, στις 12.00

2012-01-26T12:06:00.000+02:00

Ο Αλέξανδρος Κοσματόπουλος προσκεκλημένος από τον "Φιλόλογο"

2012-01-23T19:44:00.001+02:00

"Ο Αλ. Κοσματόπουλος παρουσιάζει πτυχές του λογοτεχνικού του έργου" from Αντίφωνο (antifono.gr) on Vimeo.

Καλή βδομάδα Ελπίδα!

2012-01-22T22:43:00.000+02:00

Ξημερώνει

Στο μαύρο τ' ουρανού τετράδιο

λεπτότατη γραμμή φωτός

με προσκαλεί

να γράψω πάνω της

την πρωινή μου ορθογραφία

Φυλλομετρώ των σπλάχνων μου το λεξικό:

Η "ελπίδα" ακόμα γράφεται με γιώτα, βλέπω

Γιώτα ψηλό, ευθυτενές, τόσο θεόρατο

που οι ρίζες του φυλάγονται απ' τα μάτια μου

στο χώμα

και τ' άνθη του βυθίζονται

στο φως που ξημερώνει

Με γιώτα γράφεται η "ελπίδα"

Αυτή είναι η καθημερινή μου ορθογραφία

- κι αν λησμονήσω να προσθέσω στη λέξη τόνο

δε με μέλλει

Έχει υπόστεγο

έναν ολάκερο Θεό

που μεριμνά

Τάσος Λειβαδίτης - Συνομιλίες

2012-01-20T14:24:00.001+02:00

Κύριε, σε αναζήτησα παντού:

στις δόξες της γης και τ' ουρανού,

στο μεγαλείο των μητροπόλεων,

στων εποχών τα σταυροδρόμια -
κι εσύ περνούσες ταπεινά κι αθόρυβα

στον πιο ακαθόριστο τη νύχτα ρεμβασμό μου.

http://www.psyche.gr/keim.poiisi.htm

"Κύριε, είσαι κρυμμένος πίσω απο τόσα αινίγματα,

ίσκιους, σκοτεινές παραβολές...πώς να σε βρω; Όμως είναι στιγμές που σ'αναγνωρίζω: μια ξαφνική αφθονία στην καρδιά μου Σε προδίνει. Κύριε μόνο με την σιωπή σε νοιώθουμε. Κάθε ομιλία σε πληγώνει. Κι οι λέξεις μας είναι τα τραύματά σου απ΄όπου, μαζί με το αίμα σου στάζει και λίγη απεραντοσύνη. Κύριε, είσαι το καθημερινό ψωμί μας, η μεγάλη νοσταλγία μας να ξαναγυρίσουμε - πού; Είσαι η μήτρα που θα μας γεννήσει με το θάνατό μας.Αμήν. "

http://odevontas.blogspot.com/2012/01/blog-post_09.html

Κύριε, η αμαρτία μου στάθηκε

ότι θέλησα να εξιχνιάσω το αίνιγμα σου,

να εισδύσω στο μυστήριό σου,

κι έτσι παραπλανήθηκα ο τρελός

-αφού εγώ είμαι,

το μεγάλο Μυστικό Σου.

Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988)

απ’τη συλλογή »Συνομιλίες» [ΠΟΙΗΣΗ Γ' ΤΟΜΟΣ]

http://peopleandideas.gr/2010/03/31/bach_livaditis/

Κύριε, αμαρτησα ενώπιόν σου:

ονειρεύτηκα πολύ.

Έτσι, ξέχασα να ζήσω...

Το βίντεο δημιουργήθηκε για τις ανάγκες της εκδήλωσης - αφιέρωμα, του 2ου Λυκείου Καισαριανής, στον Ποιητή , Τάσο Λειβαδίτη, στις 22 Ιουνίου 2010 * Αφιερωμένο , σ' αυτούς, που δε σταματούν ποτέ να ονειρεύονται .. και να ελπίζουν .. " Ο κόσμος μόνο όταν τον μοιράζεσαι υπάρχει " Τάσος Λειβαδίτης

http://ebuildingmaterial.info/play/Kqmy5ZW02o8/%25CE%25A4%25CE%25AC%25CF%2583%25CE%25BF%25CF%2582_%25CE%259B%25CE%25B5%25CE%25B9%25CE%25B2%25CE%25B1%25CE%25B4%25CE%25AF%25CF%2584%25CE%25B7%25CF%2582_-_%25CE%259F_%25CF%2580%25CE%25BF%25CE%25B9%25CE%25B7%25CF%2584%25CE%25AE%25CF%2582_%25CF%2584%25CF%2589%25CE%25BD_%25CE%25BC%25CE%25B5%25CE%25B3%25CE%25AC%25CE%25BB%25CF%2589%25CE%25BD_%25CE%25BF%25CE%25BD%25CE%25B5%25CE%25AF%25CF%2581%25CF%2589%25CE%25BD.html

Ξένια Καλογεροπούλου, αιώνιο παιδί

2012-01-18T22:02:00.001+02:00

Η Ξένια Καλογεροπούλου είναι παιδί. Ένα αιώνιοπαιδί. Με την απλότητα, την ειλικρίνεια, την αγνότητα, ίσως-ίσως και τηναφέλεια ενός παιδιού. Κάποιοι άνθρωποι, όσο και να μεγαλώσουν, δεν‘μεγαλώνουν’. Το πιο σημαντικό για κάποιον είναι να του ευχηθείς να παραμείνειπαιδί. Στην Ξένια Καλογεροπούλου οι ευχές πάνε περίπατο γιατί είναι περιττές. Ησυζήτηση μας έγινε εν ακροάσει θεατρόφιλου κοινού παιδιών στο θέατρο «ΜικρήΠόρτα». Τι όμορφη λέξη! «Πόρτα»! Ανοίγεις και μπαίνεις. Ελάτε, γυρίστε τοχερούλι, σπρώξτε την ‘πόρτα’ και πάμε παρέα να συναντήσουμε τον μαγικό κόσμοτης Ξένιας.

Τι έχετε μάθει από τα παιδιά; «Μουμαθαίνουν ακόμα πολλά και στο θέατρο και στο εργαστήρι. Τα παιδιά σε βοηθούν ναανακαλύπτεις πράγματα, να ψάχνεσαι και να βλέπεις, Είσαι αλλιώς ανοιχτός,όταν έχεις διαρκή επαφή με τα παιδιά».

«Οδυσσεβάχ» τότε. «Στον Οδυσσεβάχείχα ένα τεράστιο θέμα γιατί ό,τι είχα στο μυαλό μου ήθελα να καταγραφεί σεσενάριο, αλλά δεν πίστευα ότι θα μπορούσα να το γράψω εγώ. Αρχική πρόθεση ήταννα φτιάξω την ιδέα και εν συνεχεία να το δώσω σε άλλο συγγραφέα. Μετά δεν ήθελανα το δώσω γιατί κανείς δεν θα έκανε ό,τι ακριβώς είχα στο μυαλό μου. Έτσι το‘έγραψα μόνη μου με αποτέλεσμα άλλες φορές να είμαι περήφανη για τον εαυτό μουκαι άλλες να πιστεύω πωςουν βλάκας. Το καταπληκτικό πάντως ήταν ότι, όπουφανταζόμουν ότι θα γελάσουν τα παιδιά, τα παιδιά γελούσαν και όπου περίμενα ότιθα είναι αμίλητα έμεναν σιωπηλά. Δηλαδή, σε κάθε στιγμή του έργου προέβλεπα τιθα συνέβαινε. Για αυτό και θεωρώ ότι ο Οδυσσεβάχ έχει 40αρίσει, γιατί τότε πουπρωτοξεκίνησα να τον γράφω βρέθηκε ένας δικός μου δρόμος».

«Οδυσσεβάχ» σήμερα. «Δεναρκεστήκαμε στο να ανεβάσουμε ένα ωραίο ξένο έργο. Ξεκίνησε με τον Φασούλη,πήγε στον Μοσχόπουλο και έφτασε στον Δημήτρη Καραντζά. Σήμερα, λοιπόν, είναι ο«Οδυσσεβάχ» αλλιώτικος – αλλιώτικος (όπως λέμε και στο πρόγραμμα), τελείωςδιαφορετικός σε σχέση με τον «Οδυσσεβάχ» του 1981. Το κείμενο είναι ακριβώςόπως τότε, έχει όμως αλλάξει ουσιαστικά ο τρόπος που δίνεται. Στην αρχή τρόμαζαμε τις ιδέες που είχε ο νυν σκηνοθέτης του Δημήτρη Καραντζιά, αλλά εν συνεχείαη τόλμη του ήταν ό,τι χρειαζόμασταν για τις φετινές παραστάσεις».

Ποια στοιχεία πρέπει να διαθέτει κάποιος για νασυνεργαστεί μαζί σας; «Ό,τι έχει ο Γιώργος Χρυσοστόμου πουπρωταγωνιστεί στον «Οδυσσεβάχ». Ο Γιώργος- που έχει δουλέψει και στο παρελθόνμαζί μας στην «Πεντάμορφη και το τέρας»- έχει εξαιρετική κίνηση, πολύ ωραίαφωνή, είναι πολύ εργατικός, ταλαντούχος, έχει τρομερή πειθαρχία καιαντιμετωπίζει, όπως και όλοι οι ηθοποιοί της παράστασης, το έργο με ματιάπολύ διεισδυτική, πολύ βαθιά.. Ο Γιώργος βγάζει μια ποιότητα πολύ βαθιά στον«Οδυσσεβάχ», που την ήθελα. Ο Οδυσσεβάχ είναι κάποιος που έχει μυστικά, κάτικρύβει, δεν τον ξέρουμε εντελώς, δεν δείχνει τη συγκίνησή του, τις αγωνίες καιτους φόβους του, ακόμη και τις χαρές του. Μας αφήνει να το μαντεύουμε.Αυτό είναι σημαντικό προσόν για ένα ηθοποιό που υποδύεται τον Οδυσσεβάχ, για τοθέατρο γενικά και μάλιστα για το παιδικό θέατρο. Πιστεύω ότι το θέατρο γιαπαιδιά πρέπει να έχει ένα πρώτο επίπεδο πάρα πολύ απλό για να μην βαριούνται,να έχει κάτι πίσω από αυτό και να έχει κάτι στο βάθος ένα μήνυμα που παραμένειμυστικό. Δηλαδή, τα παιδιά καταλαβαίνουν ό,τι υπάρχει, αλλά και θέλουν να τομαντεύουν. Βέβαια, το ίδιο συμβαίνει με οποιοδήποτε έργο για μεγάλους, όπως μιατραγωδία. Είναι και απαραίτητο για να μαγεύεται ο θεατής. Για να ερωτευόμαστετα πράγματα – και τους ανθρώπους- πρέπει να έχουν και μυστικά. Και, βεβαίως,θέλω να έχουν οι ηθοποιοί σκηνικό ήθος».

Τι ορίζετε ως ‘‘σκηνικό ήθος’’; «Εννοώτο να καταλαβαίνουν οι ηθοποιοί το σύνολο της δουλειάς που πρόκειται να βγει,να μην σκέπτονται μόνο πώς θα βγει ο εαυτός τους. Θέλω να είναι ανοιχτοί στοσύνολο της δουλειάς. Να είναι πολύ δουλευταράδες, σταθεροί σε αυτό που κάνουν.Μια παράσταση για παιδιά θέλει τρομερή ακρίβεια. Από τις λεπτομέρειες, λόγουχάρη, που έχουμε δουλέψει στον Οδυσσεβάχ, δεν πρέπει να αλλαχθεί τίποτααπολύτως. Πρέπει να παραμείνουν πάση θυσία σταθερές οι κινήσεις. Μόνο έτσιδιαφυλάσσεται η παράσταση μέχρι το τέλος. Και αυτό γίνεται μόνο με ηθοποιούςπου διαθέτουν σκηνικό ήθος. Αν είναι ηθοποιοί που έχουν μια αυταρέσκεια, δενκάνουν. Αν πάλι θέλουν να τους εμπνεύσει το κοινό σε κάτι, μπορούν να τοεντάξουν σε μια παράσταση, αλλά όχι κάθε φορά να παρασύρονται από το κοινό.Επίσης, μου αρέσουν πολύ οι ηθοποιοί που ψάχνονται, μελετούν, διαβάζουν,προσέχουν την κίνηση τους πάρα πολύ, μαθαίνουν μουσική, δουλεύουν πολύ τακορμιά τους ώστε να υπάρχει ακρίβεια, πράγμα που στην εποχή μου δεν υπήρχε. Δενμας ζητούσε κανείς, ούτε την ακρίβεια, ούτε το ‘βάρος’, βάζαμε, λοιπόν, μπόλικοσυναίσθημα».

Τι θα λέγατε στους γονείς, αν ήταν εφικτό; «Τοτραγικό πια είναι δεν μπορείς να πεις τίποτα, γιατί που έχουν πεθάνει. Είναιένα από τα πράγματα που με πονάνε πολύ. Υπάρχουν πράγματα που θα ήθελα να τουςείχα ρωτήσει και δεν το έκανα. Να ρωτήσω τον μπαμπά μου «γιατί μου το είπεςαυτό τότε;». Πήγα στη Ρωσία, στην Αγία Πετρούπολη για να βρω το σπίτι πουγεννήθηκε η μητέρα μου στην πόλη όπου έμενε και ο Τσάρος. Μού το είχεπεριγράψει η μητέρα μου, αλλά δεν είχα τη διεύθυνση, οπότε ρωτώντας έμαθα ότιβρισκόταν εκεί που είναι σήμερα το ΙΚΑ. Όταν το είδα έβαλα τα κλάματα. Ήθελα,λοιπόν, να ρωτήσω τη μητέρα μου χίλια πράγματα για αυτό το σπίτι, που εκείνη,όταν ζούσε, μου έλεγε πολλά, αλλά δεν την ρώτησα και άλλα. Μου ‘λεγε, λοιπόν,ότι τα παράθυρα ήταν κλειστά το χειμώνα και το καλοκαίρι που τα άνοιγαν ερχότανμέσα στο σπίτι ένας τρομακτικός θόρυβος. Και αναρωτιέμαι, τι ήταν εκείνος οθόρυβος. Τώρα υπάρχει μια λεωφόρος που περνούν πολύ λίγα αυτοκίνητα και πια δενυπάρχει κανένας θόρυβος, αλλά υποθέτω πως τότε ήταν τα αμάξια με τα άλογα πουτρέχοντας έκαναν τέτοιο θόρυβο. Αυτό είναι ένα πολύ απλό παράδειγμα, αλλάυπάρχουν και άλλα πράγματα πολύ πιο περίπλοκα που ήθελα να τους έχω ρωτήσει,όταν πχ χωρίσανε, όταν αρρώστησαν. Ήθελα, απλώς, να έχω καθίσει κοντά τους καινα τους είχα κάνει πολλά ερωτήματα».

Πώς ήταν η Ξένια παιδί; Αν μεγάλωσε δηλαδή ποτέ… «Επειδήζούσα στο Ψυχικό που ήταν αποκομμένο από την Αθήνα, διάβαζα πολλά βιβλία, μαπάρα πολλά βιβλία, διάβαζα γαλλικά, προτού πάω σχολείο. Ήμουν μοναχοπαίδι καιέμενα πολλές ώρες μόνη μου, αλλά δεν με ενοχλούσε καθόλου. Δεν βαριόμουνκαθόλου μόνη μου. Έφτιαχνα ιστορίες με το μυαλό μου και μετά τις έπαιζα κιόλας.Ζούσα φανταστικές ιστορίες.»

Πώς είναι σήμερα το παιδικό και εν γένει τοθέατρο στην επικίνδυνη πια Αθήνα; «Είναι επικίνδυνη και είναι πολύχαρακτηριστικό ότι κάποιες ομάδες νέων ηθοποιών δρουν σε σημεία πολύεπικίνδυνα, που λες ‘‘αμάν να φτάσω στο ταμείο’’. Είναι καλό να υπάρχουνπολλές τέτοιες ομάδες, άλλες αξίζουν, άλλες δεν έχουν και σπουδαία πράγματα ναδείξουν ή κάνουν περιττά πράγματα, που για τους ίδιους αποτελούν ανάγκη.Η ποσότητα είναι λίγο τρομακτική, αλλά μέσα από την ποσότητα ξεπετάγονται καινέα πρόσωπα. Τώρα, το θέατρο για παιδιά έχει αναπτυχθεί σε υπερβολική ποσότητα,υπάρχει έντονο επαγγελματικό επίπεδο με φωτιστές, ηχολήπτες και ένα σωρότεχνικούς, αλλά δεν σημαίνει ότι είναι όλα καλά. Υπάρχει μια μεγάλη κατηγορίαπου βασίζεται στο θεαματικό και υπερβολικό σκηνικό διάκοσμο σε σημείο παρδαλότητας,μια τάση να βασίζεται σε τραγουδάκια πολλά, σε κάτι που είναι πολύ φασαριόζικοαισθητικά και ακουστικά και που μπορεί να μην έχει κανένα περιεχόμενο, να είναιάδειο ουσιαστικά. Διεθνώς, η κατεύθυνση στα φεστιβάλ για παιδικό θέατρο είναι ηαπλότητα.. Οι παραστάσεις ήταν εικαστικά εξαιρετικά απλές, με περιεχόμενο βαθύ,ποιητικό τολμηρό, που αγγίζει θέματα χωρίς φόβο. Εμείς, πέρυσι, στον «Τυχερόστρατιώτη» σε κάποιο σημείο μιλούσαμε για το θάνατο και αυτό τρόμαξε πάρα πολύτους γονείς. Όχι τα παιδιά. Έχουμε παίξει έργα, όπως «το αγόρι με τη βαλίτσα»και οι άνθρωποι έλεγαν ‘‘θα πάμε να δούμε τους μετανάστες, τους κουρελήδες, αςπάμε να δούμε μάγισσες με ωραία κοστούμια’’. Ήταν κρίμα. Τα παιδιά είναιανοιχτά στις νέες ιδέες, δεν έχουν προκαταλήψεις, είναι έτοιμα να δεχτούν ό,τιθέμα τους δώσεις, αρκεί να μην βαρεθούν. Φέτος δεν έχω πάει σε κάποιαπαράσταση, αλλά δεν νομίζω να αξίζουν περισσότερες από τρεις».

Χρέη στην εποχή του Μορμόλη. Χρέη σήμεραυπάρχουν; Πώς συμπεριφέρεται η πολιτεία στο θέατρο για παιδιά; «Μεγάληπληγή πια. Με την εποχή του Θάνου Μικρούτσικου που το υπουργείο ήταν πολύγενναιόδωρο σε επιλεγμένους θιάσους, ήταν η πρώτη φορά που άρχισα να κάνω ό,τιονειρεύτηκα χωρίς άγχος. Κάναμε «το σκλαβί» μια παράσταση με τεράστια επιτυχία,όπου πληρώθηκαν οι συντελεστές ακόμα και για τις πρόβες τους. Συνεργαστήκαμεκαι με το πρόγραμμα «Μελίνα» και από ευγνωμοσύνη για το υπουργείο τότε είπα ότι‘‘κάνω την παράσταση δώρο, δεν θέλω καθόλου χρήματα’’. Μετά άρχισαν ναλιγοστεύουν οι επιχορηγήσεις και να αυξάνονται οι δυσκολίες. Δεν είχαμεφανταστεί ότι θα συνέβαινε ό,τι συνέβη πέρυσι. Κανείς δεν μας είπε να λάβουμεμέτρα, επειδή δεν θα παίρναμε την επόμενη χρονιά επιχορηγήσεις. Βρεθήκαμεάφραγκοι. Ξεκινήσαμε φέτος χωρίς να πληρώσουμε κανένα. Δόξα τω Θεώ πάμε πολύκαλά και αρχίζουν οι ηθοποιοί να πληρώνονται. Η επιτροπή θα αποφασίσει, αν θαδώσει κάποια χρήματα. Μπορεί η 40οστή χρονιά του Θεάτρου Μικρή Πόρτα να είναικαι η τελευταία την επόμενη χρονιά».

Τι σας φοβίζει; «Η υγεία τωνδικών μου ανθρώπων, φίλων, συνεργατών, οικογένειας. Γενικά με φοβίζει το πούπάμε από ηθικής πλευράς πια, και για τον τόπο μου και διεθνώς. Ως παιδί ήμουνπερήφανη που ήμουν ελληνίδα, τώρα, ούτε περήφανη είμαι, ούτε και αισιόδοξη».

Τι δεν συγχωρείτε σε κάποιον; «Τηνψευτιά, την διπλοπροσωπία, την έλλειψη ευαισθησία σε όλα τα επίπεδα, να μηνφέρεται καλά κάποιος σε αδύναμο ή σε παιδί. Γενικά μάλλον είμαι υπομονετική καιβολική στις σχέσεις μου με τους ανθρώπους».

Τα άμεσα σχέδιά σας. «’Ανεβάζουμε’τον «Μάκμπεθ» του Σαίξπηρ στις 18 Ιανουαρίου, στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών».Υποδύομαι μια μάγισσα. Η πολλή δουλειά γίνεται πάνω στη ψυχολογία των ανθρώπωντου έργου. Η μάγισσα δεν έχει τέτοια, αλλά είναι ενδιαφέρων ο τρόπος πουπροσεγγίζεται το έργο. Επίσης, θα αρχίσω να ετοιμάζω ένα έργο που λέγεται «Πούείναι ;» και θα πρωταγωνιστήσει η Άννα Μάσχα και αφορά σε πολύ μικρά παιδιά. Ησυγγραφή του «Μίλτος» είναι έτοιμη από μένα και θα ανέβει στα σχολεία.Πρόκειται για έναν μονόλογο. Παράλληλα θα γράψω και ένα έργο που λέγεται «Πέρααπό το δάσος». Και συνεχίζονται τα μαθήματα στο «Εργαστήρι Θεάτρου Πόρτα».

*Η συζήτηση μεταδόθηκε από τον Ρ/Σ «Παλμός 99.5»στις 27/11/2011. ** Ο «Οδυσσεβάχ» θα παίζεται στην «Μικρή Πόρτα» μέχρι και τηνΚυριακή των Βαΐων 2012. *** Ο «Μακμπεθ» του Σαίξπηρ από σήμερα μέχρι τις 25Φεβρουαρίου σε σκηνοθεσίαΘωμά Μοσχόπουλου

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.proswpa&id=11297

Το Παραμύθι της Μουσικής στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης την Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2012

2012-01-18T12:54:00.000+02:00

Η συγγραφέας Βασιλική Νευροκοπλή αφηγείται

"Το Παραμύθι της Μουσικής"

με συνοδεία ζωντανής μουσικής από τον συνθέτη

Κυριάκο Καλαϊτζίδη (ούτι) και προβολή εικόνων.

Το "Παραμύθι της Μουσικής" παρουσιάζει σε μικρούς και μεγάλους τα μουσικά όργανα και τις μελωδίες της Μεσογείου, ενώ παράλληλα προσεγγίζει τη διαφορετικότητα και την αποδοχή του "άλλου".

Πάνω απ' όλα, μας ταξιδεύει σε έναν ολόκληρο κόσμο, αυτόν της Μεσογείου, που αποτελεί την ευρύτερη "γειτονιά" μας ως προς τα μουσικά βιώματα και την κοινή του παράδοση στην τέχνη και τον πολιτισμό.

Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2012, 12.00 - 13.00 Για γονείς και παιδιά δημοτικού.

http://www.ipolistonkosmo.gr/kids.php?select=3581&gener=5

ΕΚΕΒΙ - Πρόγραμμα Φιλαναγνωσίας - Κάτι αλλάζει στο χώρο του παιδικού βιβλίου

2012-01-16T13:25:00.001+02:00

Μπαίνοντας στο site του ΕΚΕΒΙ (Εθνικό Κέντρο Bιβλίου), και πατώντας το ακόλουθο λινκ:

http://www.philanagnosia.gr/, μπορείτε να περιηγηθείτε στο πρόγραμμα Φιλαναγωσιας που εδώ και λίγο καιρό έχει ενεργοποιηθεί και θα διαρκέσει τρία χρόνια. Στη σελίδα αυτή θα δείτε διάφορα παράθυρα που αφορούν: γνωριμία με τους δημιουργούς, επιμορφώσεις, ψηφιακούς φακέλους, λέσχες ανάγνωσεις, ψηφιακές συναντήσεις, καθώς και ένα παράθυρο μέσα στο οποίο απαντώνται πολλές από τις συχνές ερωτήσεις.

Το εν λόγω πρόγραμμα αφορά καταρχάς 960 Δημοτικά σχολεία με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε όλη τη χώρα. Μία από τις δράσεις του προγράμματος σχετίζεται με την επίσκεψη δημιουργών στα συγκεκριμένα σχολεία που επιλέγουν και ζητούν από το ΕΚΕΒΙ έναν συγγραφέα ή εικονογράφο της αρεσκείας τους και ύστερα προετοιμάζονται κατάλληλα για την καθορισμένη επίσκεψή του.

Θα παρουσιάσω εδώ μία από τις επισκέψεις που έκανα μέχρι τώρα, διότι, έχονατς πλέον μια αρκετά μεγάλη εμπειρία παρουσιάσεων και επισκέψεων στα σχολεία, διαπίστωσα πως μέσα στα πλαίσια του προγράμματος της Φιλαναγνωσίας πολλά είναι αυτά που αλλάζουν, και μάλιστα προς το καλύτερο, στο χώρο του παιδικού βιβλίου, όπως αυτός ζωντανεύει μέσα στην εκπαιδευτική πραγματικότητα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι το σημείωμα του απολογισμού που έστειλα και στο ΕΚΕΒΙ, όπως μας το ζητά μετά από κάθε μας επίσκεψη.

Η επίσκεψή μου στο 13^ο Δημ. Σχ. Πολίχνης Θεσσαλονίκης ήταν μια μοναδική εμπειρία από όλες τις πλευρές..

Η υποδοχή των δασκάλων και της διευθύντριας ξεχωριστάθερμή. Ξεκινήσαμε στις 10.00πμ. και φτάσαμε απνευστί σχεδόν μέχρι τις 14.30μμ.Από την αρχή με παρακάλεσαν οι δύο δασκάλες της Γ΄ τάξης, με τις οποίες είχεσυμφωνηθεί η συνεργασία, να δεχτώ και τα παιδιά της Β΄, που είχαν υποσχεθείπως θα είναι πολύ ήσυχα και δε θα μας ενοχλήσουν καθόλου, αλλά ήθελαν πολύ ναπαρευρίσκονται γιατί είχαν διαβάσει το «Αν τ’ αγαπάς ξανάρχονται» και ήθελαν πολύνα γνωρίσουν τη συγγραφέα του. Φυσικά και δέχτηκα.

Όταν μπήκαμε στην αίθουσα των εκδηλώσεων ζήτησα έναμικρόφωνο, αλλά με διαβεβαίωσαν πως δε θα χρειαστεί γιατί τα παιδιά θα είναιπολύ ήσυχα και το μικρόφωνο είναι πολύ «κρύο πράγμα». Αν και είχα αμφιβολίεςδέχτηκα, έστω δοκιμαστικά στην αρχή, και αποδείχθηκε πως οι δασκάλες είχανδίκιο. Εβδομήντα περίπου μικρά παιδιά κάθισαν τόσο ήσυχα και ήταν τόσοσυγκεντρωμένα που ήταν πράγματι αξιοθαύμαστο.

Κάτω από τη σκηνή του θεάτρου είχαν φτιάξει έναμεγάλο χαρτόνι με ζωγραφισμένους τους ήρωες όλων των παραμυθιών μου. Τα παι8διά ξεκιίνησαννα παρουσιάζουν από κάθε δουλειά που έγινε στις τάξεις ένα μικρό δείγμα. Πρώτασηκώθηκαν δυο αγόρια που έδωσαν τη δική τους ερμηνεία στο ερώτημα «Τι θα πειδίνω φως στα όνειρά σου;» από το βιβλίο μου «Και τι θα πει σ’ αγαπάω;».

Μετά έβαλαν το cd του «Παραμυθιού της Μουσικής» καιμια χορωδία παιδιών τραγούδησε το «Τραγούδι του Αλέξιου» που συμπεριλαμβάνεταιστο Παραμύθι, ενώ δυο παιδιά έπαιξαν βιολί κι άλλα δύο κιθάρα.

Ύστερα διάβασαν μια παραμυθοσαλάτα από όλα μου ταβιβλία, μια εντελώς αναπάντεχη νέα ιστορία που έφτιαξαν που με εξέπληξε για τηνποιότητα της φαντασίας της.

Ύστερα, επειδή τους άρεσε ο τρόπος που διαβάζω μέσαστον ψηφιακό δίσκο, μου ζήτησαν να τους διαβάσω το «Αν τ’ αγαπάς ξανάρχονται»και τους το διάβασα. Άκουγαν σα μαγεμένα.

Κατόπιν ξεκίνησε μια μεγάλη συζήτηση, από το τι τουςάρεσε σε κάθε βιβλίο μέχρι γιατί γράφω παραμύθια, από πού έρχεται η έμπνευσηκαι γιατί μπορεί ένας συγγραφέας κάποια στιγμή να αλλάξει εκδότη...

Στη συζήτηση μπήκαν και τα παιδιά της Δευτέρας καιήταν καίριες οι παρατηρήσεις τους.

Ήταν τόσο καλά τα παιδιά και τόσο ωραίο το κλίμα πουυπήρχε στην αίθουσα, που στο τέλος -αν και ένιωθα αρκετά κουρασμένη-, ήθελα νατους κάνω ένα δώρο, κι έτσι τους αφηγήθηκα το καινούριο μου παραμύθι που δενγνώριζαν, το «Κόκκινο Κορδόνι». Εκεί που είχαν αρχίσει λίγο να κουνιούνται καινα θέλουν να σηκωθούν, ξανακάθισαν απολύτως ήσυχα, σαν να τα είχα αγγίξει μ’ένα μαγικό ραβδί...

Όταν τελειώσαμε, υπέγραψα τα βιβλία που είχαναγοράσει και είχαν μαζί τους. Οι δασκάλες μου είπαν πως οι γονείς εξ αρχής δενείχαν καμιά διάθεση να αγοράσουν βιβλία κι έτσι αναγκάστηκαν να δανείσουν οιίδιες τα δικά τους και να πάνε από χέρι σε χέρι. Η έκπληξη ήταν πως όχι μόνοάρχισαν να τα αγοράζουν, αλλά και να έρχονται στο σχολείο ενθουσιασμένοι καιπολύ συγκινημένοι και να ομολογούν στις δασκάλες πόσο αγάπησαν αυτά τα βιβλίακαι πόσο τους συγκίνησαν.

Στην μια άκρη της αίθουσας, γονείς, δασκάλες καιπαιδιά είχαν φέρει ένα σωρό γλυκίσματα και πίτες, μπισκότα και τούρτες που μετάτο τέλος της εκδήλωσης κεράστηκαν σε όλα τα παιδιά. Έτσι έκλεισε με τονκαλύτερο τρόπο αυτό το πανηγύρι του βιβλίου, γιατί ήταν πράγματι ένα πανηγύρι!

Στο τέλος, με ξενάγησαν σε ό, τι είχαν φτιάξει καιείχαν αναρτήσει στους τοίχους του διαδρόμου του σχολείου. Ταμπλό μεσελιδοδείκτες, αφίσες δικής τους επινόησης των εξωφύλλων των βιβλίων μου,χάρτινα χριστουγεννιάτικα δέντρα γεμάτα καρτούλες όπου τα παιδιά είχαν γράψειτις δικές τους επιθυμίες με αφορμή το βιβλίο μου «Χάρτινα όνειρα», περιλήψειςεικονογραφημένες, το βιογραφικό μου, τη φωτογραφία μου κά. Μια από τις επαναλαμβανόμενες ευχές των παιδιών στις καρτούλες τους ήταν: να είναι καλά όλα τα παιδιά του κόσμου...

Η κατακλείδα ήταν το έκτακτοπαράρτημα της εφημερίδας τους «Λογοτεχνικά Νέα» που μου χάρισαν, με κεντρικό τίτλο:«Χάρτινες περιπέτειες», όπου ήτανόλη αφιερωμένη στα βιβλία μου, γεμάτη σκέψεις παιδιών πάνω σ’ αυτά.Καλογραμμένη, περιεκτική, πανέμορφη.

Αν και πρόκειται για μια από τις «φτωχές» συνοικίεςτης Δυτικής Θεσσαλονίκης, που τηνγνωρίζω αρκετά καλά, έμεινα έκθαμβη από αυτό που έζησα.

Αποδείχθηκε περίτρανα πως το πρόγραμμα τηςΦιλαναγνωσίας μπορεί να αποτελέσει ένα γερό εφαλτήριο που μπορεί να εκτοξεύσειτην αγάπη για το βιβλίο, όταν πέσει σε χέρια άξιων εκπαιδευτικών που πιστεύουνστη δύναμη του βιβλίου και εργάζονται με πείσμα, αγάπη και μέθοδο πάνω σ’ αυτό.

Στην Πολίχνη άναψε η φωτιά της Φιλαναγνωσίας καιθεωρώ πως το παιχνίδι ήδη κερδήθηκε, όχι μόνο για τα παιδιά, αλλά και για τουςγονείς τους.

En Chordais, Kyriakos Kalaitzidis, Maria Farantouri, Kudsi Erguner : musique de Grèce et de Turquie

2012-01-11T22:25:00.002+02:00

Αν και ένα βίντεο ποτέ δε μπορεί να μεταφέρει την ατμόσφαιρα μιας συναυλίας, ωστόσο λίγες φορές έχουμε τη δυνατότητα να μπορούμε να παρακολουθήσουμε ολόκληρη συναυλία στο ίντερνετ. Έτσι, με χαρά μοιραζόμαστε την καταπληκτική συναυλία του Εν Χορδαίς με τους Τούρκους μουσικούς και την Μαρία Φαραντούρη στην μυθική Salle Playel του Παρισιού! Ήταν κάτι το απερίγραπτο και η συναυλία, αλλά και η θέρμη του κόσμου που ασφυκτικά κατέκλυσε τον χώρο! Όσοι μερακλήδες προσέλθετε να την απολαύσετε... Το τρίτο τραγούδι που ερμηνεύει η Φαραντούρη είναι ο "Ξένος", σε μουσική του Κυριάκου και στίχους δικούς μου. Η συγκίνηση μεγάλη...

Η συναυλία θα παραμείνει για λίγες μέρες στο ίντερνετ και μετά θα αποσυρθεί. Καλή ακρόαση!

http://www.citedelamusiquelive.tv/Concert/0980046.html

"Το Σπίτι των Ονείρων" (Διήγημα)

2012-01-05T13:30:00.000+02:00

Λουσμένο σε σεληνιακό φως ικανό να μεταμορφώνει κύκνους σε πριγκίπισσες προβάλλει μέσα απ’ τις πυκνές φυλλωσιές του δάσους το Σπίτι των Ονείρων.

Τις αφέγγαρες νύχτες του χειμώνα συχνά του μιλούσε η γιαγιά του γι’ αυτό, μα όσο κι αν το έπλαθε τότε με τα ακριβότερα υλικά της φαντασίας του, τώρα είναι αναγκασμένος να παραδεχτεί πως η πραγματικότητα υπερέχει κατά πολύ των παιδικών κατασκευών του.

Προτού παραμερίσει τα κλαδιά της τελευταίας φτέρης που στέκεται ανάμεσα σ’ αυτόν και το Σπίτι, αφήνει το βλέμμα του να περιπλανηθεί παιδί ορφανό που κανείς δεν περιμένει, στα στενοσόκακα που σχηματίζουν τα φύλλα, αλλού φανερώνοντας κι αλλού αποκρύβοντας τη θέα του Σπιτιού. Έτσι, το περιπόθητο Σπίτι μεταμορφώνεται σε ασύνδετα αιωρούμενα κομμάτια παζλ. Το ορφανό βλέμμα τού άντρα παίζει κρυφτό τρυπώνοντας μια μέσα στις λιλιπούτειες ασφαλείς κρυψώνες των χλωρών παραπετασμάτων και μια στα ανασφαλή ξέφωτα των διάτρητων κενών τους. Αρέσκεται τόσο σ’ αυτό το παιχνίδι της αποκάλυψης και της απόκρυψης, της αστραπιαίας μετάβασης απ’ την ανασφάλεια στην ασφάλεια, και της παράλληλης συμπλήρωσης των σκοτεινών κομματιών με τα πενιχρά απομεινάρια φαντασίας της μέσης ηλικίας του, ώστε δεν αργεί να πιστέψει πως είναι το Σπίτι των Ονείρων που τον παρακολουθεί ανακαλύπτοντάς τον κομμάτι κομμάτι, και όχι αυτός εκείνο.

Αναλαμβάνοντας το ρόλο του μοναχικού πρωταγωνιστή στο κέντρο της σκηνής με αποκλειστικό θεατή του το Σπίτι, η δειλία που τον χαρακτηρίζει όσο και ο τρόμος έκθεσής του στο κοινό, εξανεμίζονται. Παίζει ολοένα και πιο θαρρετά, όλο και πιο ελεύθερα. Παίζει για το Σπίτι των Ονείρων και μόνο γι’ αυτό. Η παντελής απουσία έμψυχου όντος καθησυχάζει τις αγωνίες, τα άγχη του, ακόμα και την ίδια του την επιθυμία, -αυτήν που τον οδήγησε μέχρι εκεί.

Ανεπαίσθητες παλινδρομικές κινήσεις του κεφαλιού του δεξιά αριστερά, -σαν κυνηγητικού που οσμίζεται τα χνάρια όσων προπορεύτηκαν-, στα φύλλα της φτέρης. Το κεφάλι κινείται προσπαθώντας να ανακαλύψει τις κρυμμένες όψεις του σπιτιού, να αναποδογυρίσει απ’ την καλή τα κρυμμένα κομμάτια του παζλ, να συμπληρώσει την εικόνα του Σπιτιού προτού το σώμα αποφασίσει να το πλησιάσει.

Αρνούμενα τα ματόκλαδά του να παίξουν το συνειδητό παιχνίδι του κυρίου τους κλείνουν, και τότε, τα λεπτεπίλεπτα φύλλα της φτέρης εισβάλλουν κομπάρσοι απρόσκλητοι στη σκηνή του πρωταγωνιστή. Τον κοιτάζουν. Τον παρατηρούν. Ώσπου τελικά, του επιτίθενται με τον τρόπο που μόνο αυτά γνωρίζουν. Και καθώς τον ψηλαφούν σαν επίμονα χέρια τυφλού, κάθε τους άγγιγμα σχηματίζει πάνω στο σώμα του ένα γράμμα προορισμένο να συνθέσει μία λέξη αρχέγονη όσο το σύμπαν.

Η άδολη ψηλάφηση δεν αργεί να σχηματίσει το πρωτόγονο χάδι. Το χάδι των φύλλων στο πρόσωπο του άντρα. Άγγιγμα της πρωτόπλαστης φύσης στο πρωτόπλαστο φύλο. Ώσπου, η ηδονή σαν ωραία κοιμωμένη ξυπνά ύστερα από πολλούς χρόνους ύπνου στο αχάιδευτο πρόσωπο. Ίσως και στα ανέγγιχτα φύλλα, -ποιος μπορεί να το πει με σιγουριά; Η βρεφική ηδονή. Αυτή που μοσχοβολά γάλα απ’ το βυζί της μάνας, στοργή απ’ τα ρυτιδιασμένα χέρια της γιαγιάς που τις αφέγγαρες νύχτες τον οδηγούσε μυστικά στο Σπίτι των Ονείρων. Η ηδονή που δε μοιάζει με καμιά άλλη. Δεν έχει ουδεμία σχέση μ’ εκείνες που παγιδεύουν στο δίχτυ τους το σώμα ακέφαλο, γνωρίζονας να το λατρεύουν από το λαιμό και κάτω, χαρίζοντάς του τα αμύθητα πλούτη της ενήλικης απόλαυσης. Αυτή όμως η ηδονή αγκαλιάζει μόνο το πρόσωπο, τα κλειστά μάτια, την ευθύγραμμη μύτη, το πλατύ μέτωπο, τα λεπτά σχεδόν αχνά χείλη, και την ίδια ώρα κρατά μέσα στα καταπράσινα βελούδινα δάχτυλά της την αιμορραγούσα καρδιά του άντρα. Πρόκειται για την ατόφια ηδονή. Τη μόνη σφυρηλατημένη από χρυσάφι καθαρό. Αυτήν που γεύτηκε ο άντρας κάποτε στην αγκαλιά της μάνας, της γιαγιάς, της προγιαγιάς. Ο κάθε άντρας και όλοι οι άντρες που μέχρι σήμερα ήρθαν στη ζωή από τη μέρα που φτιάχτηκε ο κόσμος.

Καρφωμένος στην ίδια θέση, σχεδόν εξολοκλήρου ακίνητος σα ναρκωμένος και σαν ανίκανος να κουνήσει οποιοδήποτε μέλος του σώματος, -αν κανείς εξαιρέσει την απειροελάχιστη κίνηση του κεφαλιού του που τώρα γίνεται ολοένα κυκλικότερη και ίσως μια ιδέα πιο αισθητή-, έχει λησμονήσει ολότελα τον λόγο που τον οδήγησε ίσαμε εκεί. Όλους τους λόγους χάρη στους οποίους πήρε πριν λίγο καιρό την πιο ανατρεπτική απόφαση της ζωής του εγκαταλείποντας μια νύχτα αφέγγαρη την οικογένεια, το σπίτι, τους φίλους, τη γειτονιά, την πόλη του. Ένα προς ένα όλα τα στοργικά σπάργανα μέσα στα οποία γεννήθηκε, μεγάλωσε κι έζησε και που σαν ξυπνώντας από εφιάλτη συνειδητοποίησε άξαφνα πως είχαν μεταμορφωθεί σε σάβανα που τον στραγγάλιζαν.

«Αυτό που σε ανασταίνει μπορεί να σε σκοτώσει, κι αυτό που σε σκοτώνει ίσως μια μέρα σε αναστήσει. Από σένα εξαρτάται, αλλά κι από τη μοίρα σου», έλεγε η γιαγιά ανοίγοντας κάθε τόσο το συρτάρι όπου φύλαγε το δικό της σάβανο, να υπενθυμίσει τη θέση του σ’ αυτόν και τη μητέρα του μην τυχόν το ξεχάσουν σαν θα ερχόταν η ώρα της.

Ο άντρας μοιάζει να έχει ξεχάσει όλα όσα υπήρξε ως τώρα και μαζί, τις τελευταίες βασανιστικές νύχτες που πέρασε μέχρι να πάρει την αμετάκλητη απόφαση. Έχει λησμονήσει ολότελα το δρόμο που διάνυσε, τις αντίξοες συνθήκες, τις επιθέσεις που δέχτηκε, τα θηρία -πραγματικά και φανταστικά- με τα οποία πάλεψε, όλες τις αποσκευές που όσο βαθύτερα προχωρούσε μέσα στο πυκνό, αχανές, σκοτεινό δάσος αφαιρούσε από πάνω του. Τώρα έχει μόνο τα ρούχα και τα παπούτσια που φορά. Κι αρχίζουν κι αυτά να τον βαραίνουν. Ούτε μνήμη έχει, ούτε ίχνος πείνας κι ας πέρασε τόσα μερόνυχτα νηστικός. Θαρρείς κι αυτό που αποκλειστικά τον τρέφει είναι ο πόθος της φυγής του. Μάλλον όχι, ο πόθος έθρεψε τις αγωνίες και τις αγρύπνιες που πέρασε πριν την απόφαση. Τώρα είναι η φυγή του αυτή καθεαυτή που τον χορταίνει. Σχεδόν τον μεθά.

Η κίνηση του κεφαλιού μεγαλώνει. Παρασέρνει σε μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονα του κορμού όλο το σώμα, παραδίδοντας στα χάδια των φύλλων που πληθαίνουν ακόρεστα και το πίσω μέρος του κεφαλιού, αυτό που κάποτε είχε ίσια πυκνά μαλλιά και τώρα ένα εκτεθειμένο έρημο τοπίο έτοιμο να αναριγήσει στο παραμικρό χνούδι του πλέον εύθραυστου φύλλου.

Οι πρώτες αργές περιστροφικές κινήσεις του σώματος συναγωνίζονται σε ιεροπρέπεια τις κινήσεις λεπτοδείκτη ρολογιού στην ατελεύτητη πορεία των χορευτικών βημάτων του, όπου σφιχταγκαλιασμένος με την ντάμα της στιγμής στη σάλα του αρχαίου παλατιού του χρόνου, μετρά εξήντα βήματα μέχρι την ολοκλήρωση μιας πλήρους περιστροφής. Μα αν η τελειότητα της περιστροφής του λεπτοδείκτη έγκειται στην απόλυτη υποταγή του στον ρυθμό, η τελειότητα του ανθρώπου έγκειται ακριβώς στο αντίθετο. Εκεί που πειθαρχεί ξεφεύγει, ολισθαίνει, και όλα ανατρέπονται. Η ιεροπρέπεια, ο κύκλος και ο χρόνος. Μαζί τους ανατρέπεται κι ο άνθρωπος και μέσα στη συντριβή ξαναγεννιέται.

Ο άντρας περιστρέφεται ολοένα πιο γρήγορα. Το πρόσωπό του αναμετριέται με το σεληνιακό φως σε έκσταση. Διαγράφονται οι πρώτες ρωγμές στο αγκυλωμένο του στόμα. Το αμυδρό μειδίαμα γίνεται ντροπαλό χαμόγελο κι αυτό με τη σειρά του συνεσταλμένο γέλιο. Σε λίγο το στόμα ανοίγει διάπλατα και το γέλιο απλώνεται στο πρόσωπο παρασέρνοντας μάγουλα, μάτια, μέτωπο κι αυτιά. Κατρακυλά στους ώμους, τους αγκώνες, τα δάχτυλα. Δονεί το στέρνο, την κοιλιά, την πλάτη, τους γοφούς, ταράζει τα γεννητικά του όργανα, φτάνει στα άκρες των ποδιών του. Το μουγκό σώμα ως διά μαγείας ξαναβρίσκει τον ήχο του. Τα πρώτα ακούσματα θυμίζουν κρώξιμο πουλιών που έχουν στα φτερά τους κάτι απ’ τη σφραγίδα της πιο απελπισμένης νύχτας του χρόνου, μα μέσα σε λίγα λεπτά το αποκρουστικό κρώξιμο γίνεται λυγμός λαβωμένης καρδερίνας, κι αφότου ο πικρός λυγμός ξεθυμάνει, ένα γλυκό αηδόνι συλλαβίζει λιγάκι τραυλά το πιο αγαπημένο τραγούδι. Το τραγούδι του άντρα. Αυτό που εδώ και χρόνια είχε λησμονημένο. Αυτό που του τραγουδούσε η γιαγιά του χτίζοντας γι’ αυτόν χάδι χάδι το Σπίτι των Ονείρων.

Σαν ανεμοδούρα σε τρελό αέρα στριφογυρνά τώρα ο άντρας τραγουδώντας. Μεθυσμένος από το βαθυπράσινο χάδι των φύλλων που μέσα τους έχει παραδοθεί ολοκληρωτικά δεν νιώθει πότε πέφτει ανάσκελα λιπόθυμος στη γη. Πέφτει με χέρια ικετευτικά προς το τεμαχισμένο απ’ τις σκιές της φτέρης φως της σελήνης. Τι ικετεύει; Τι ζητά; Πριν απαντήσει μέσα στη ζάλη του τον αρπάζει ο ύπνος. Κοιμάται βαθιά. Πολύ βαθιά...

Κολυμπά μέσα σ’ ένα βαθύ φωτεινό πηγάδι. Απόμακροι ήχοι ταράζουν πότε πότε τα νερά. Ανασαίνει δίχως προσπάθεια. Το φως τον πλημμυρίζει. Κουνά αργά τα χέρια και τα πόδια του χωρίς κόπο και σκοπό. Δεν τα κουνά προκειμένου να επιπλεύσει ή να κολυμπήσει. Δε θα άλλαζε τίποτα αν δεν τα κουνούσε, -το ξέρει. Το κάνει μόνο από χαρά. Από χαρά για τη χαρά. Η πυκνότητα του υγρού ενώνεται με την πυκνότητα του σώματός του που είναι τόσο ελαφρύ ώστε σχεδόν δεν το νιώθει. Όλα γύρω του και μέσα του είναι απαλά, υγρά, στρογγυλά. Όλα είναι αφή.

Μια μικροσκοπική πόρτα ανοίγει βίαια. Το πυκνό υγρό χύνεται έξω παρασέρνοντάς τον. Όσο κι αν η πρόθεσή του είναι να παραμείνει στο πηγάδι, αποδεικνύεται ανίκανος ν’ αντισταθεί στη βίαιη έξοδό του απ’ αυτό. Το στήθος του πονάει αφόρητα και ξεσπά σ’ ένα κλάμα γοερό μήπως καταφέρει με τα δάκρυα να φτιάξει ένα πηγάδι απ’ την αρχή για να φωλιάσει μέσα του.

Κάποιος στεγνώνει το υγρό του σώμα. Το παραδίδει σ’ ένα άλλο σώμα μεγαλύτερο, απαλό, μαλακό. Μια θηλή εισχωρεί στο μικρό στόμα του. Ρέει γάλα ζεστό. Καθώς το πίνει σταματά να κλαίει. Χορταίνει, κοιμάται, διψά, ξεδιψά μέρες και νύχτες ολόκληρες. Κάποτε, πίνοντας το γάλα της λησμονιάς ξεχνά ολότελα το πηγάδι του. Εδώ είναι όλα μυρωδιά, γεύση και μια άλλη αφή. Το σώμα του άλλοτε ενώνεται με το μεγάλο σώμα που τον τρέφει κι άλλοτε χωρίζεται απ' αυτό αφήνοντάς τον μόνο.

Άξαφνα βρίσκεται σ’ έναν διάδρομο. Τον διανύει σαν τετράποδο. Στο τέλος του διαδρόμου τον περιμένει μια κλειστή πόρτα. Προσπαθεί να στηριχθεί στα δυο του πόδια για να φτάσει το πόμολο. Τρεκλίζει. Κάποια χέρια την ανοίγουν. Κοιτάζει έκθαμβος ένα πλήθος από πρωτόγνωρα πράγματα γύρω του σε αναρίθμητα σχήματα, χρώματα και μεγέθη, αλλού τακτοποιημένα κι αλλού ανάκατα. Είναι μόνος. Τα κοιτά, τα αγγίζει, τα γλείφει, τα αγκαλιάζει, τα οσφραίνεται. Δε μυρίζουν. Δεν τρώγονται. Δεν τον αγκαλιάζουν. Είναι σκληρά. Δεν ενώνονται με το σώμα του. Τα γκρεμίζει. Ό, τι μπορεί να σπάσει το σπάει με μεγάλη ικανοποίηση. Εδώ είναι όραση. Πού χάθηκε η αφή; Η γεύση και η μυρωδιά πού πήγαν;

Αισθάνεται αμυδρές κινήσεις πίσω από τις κουρτίνες των μεγάλων παραθύρων του δωματίου. Τον παρακολουθούν φαντάσματα. Ίσως να είναι όλοι αυτοί που κατασκεύασαν για χάρη του τα πράγματα. Δεν έχουν πρόσωπο, ούτε σώμα. Μόνο ακούει να του απευθύνουν λέξεις ακατανόητες. Εδώ είναι ήχος. Μα αυτός διψά την αφή...

Αναζητά το μεγάλο σώμα. Κλαίει σπαρακτικά. Όταν το μεγάλο σώμα επιστρέφει όλα είναι αλλιώτικά. Ένας τοίχος διαχωρίζει το πεινασμένο στόμα του από τη θηλή, το γάλα, την αφή, το άρωμα. Το αγαπημένο σώμα αρνείται να τον θρέψει. Ο τοίχος που τους χωρίζει έχει γεύση πικρή. Γλιστρά απελπισμένος απ’ την αγκαλιά και πέφτει. Καθώς τρέχει να γλιτώσει από την πίκρα σκοντάφτει στα αναρίθμητα πράγματα που είναι σωριασμένα στο πάτωμα. Βγαίνει απ’ το δωμάτιο ανακουφισμένος. Πιο μόνος από πριν.

Η σάλα μπροστά του αντί για τοίχους έχει παραμορφωτικούς καθρέφτες. Στην αρχή του φαίνονται αστείοι και γελά. Παντού αντανακλάται ο ίδιος, αλλού ψηλός, αλλού χοντρός, αλλού ξανθός. Αρχίζει να μιλά ξεχωριστά στον καθέναν. Κανείς δεν του απαντά. Όλοι επαναλαμβάνουν τα λόγια του. Θα φταίνε οι λέξεις που χρησιμοποιεί. Θα φταίει ίσως η φωνή του. Αλλάζει φωνή. Αναζητά καινούριες λέξεις να μιλήσει.

Μια καταιγίδα από χαρτιά και μολύβια ορμά στο δωμάτιο από τ’ ανοιχτά παράθυρα και όλα τα παραμορφωμένα είδωλά του προσπαθούν με κάθε τρόπο να τα πιάσουν. Ο ίδιος ελάχιστα τα καταφέρνει. Ούτε να τρέξει μπορεί ούτε ψηλά να πηδήξει. Να κάνει αυτό που κάνουν όλοι οι άλλοι. Νιώθει να πνίγεται μέσα στις αντανακλάσεις. Μέσα στα χαρτιά και τα μολύβια. Παραιτούμενος από κάθε προσπάθεια αποτραβιέται σε μια γωνιά και μένει εκεί ακίνητος με τα χέρια σταυρωμένα. Προτιμά να κοιτά από απόσταση.

Αν το βλέμμα του σταθεί λίγο παραπάνω σε κάποιο είδωλο που τον συγκινεί ο καθρέφτης σπάει αμέσως σε χίλια κομμάτια. Το πλήθος των υπόλοιπων ειδώλων γελά χαιρέκακα κι αυτός σφραγίζει αφτιά και μάτια μη αντέχοντας την απώλεια. Θέλει να βγει απ’ την περίκλειστη σάλα, ψάχνει διέξοδο τρέχοντας αλαφιασμένα, αλλά δεν βρίσκει ούτε πόρτα ούτε χαραμάδα. Εξαντλημένος πέφτει στο πάτωμα και κοιμάται. Κοιμάται μέσα στη σάλα για χρόνια πολλά. Φωνές, σπρωξίματα, ποδοπατήματα ταράζουν τον ύπνο του. Δεν καταφέρνουν να τον ξυπνήσουν.

Κάποτε ένα τρυφερό άγγιγμα πάνω στα βλέφαρα τον αφυπνίζει. Είναι απαλό σαν σύννεφο. Ανοίγει τα μάτια και κοιτάζει σαν να είναι η πρώτη φορά που βλέπει. Σηκώνεται όρθιος και περιεργάζεται το χώρο γύρω του. Το άγγιγμα παραμένει ήσυχο στα βλέφαρά του. Παντού κρεβάτια ξέστρωτα. Πάνω τους περιπτύσσονται σώματα γυμνά. Ζαλισμένος ακόμη απ’ τον ύπνο ο άντρας πηγαίνει από κρεβάτι σε κρεβάτι. Από σώμα σε σώμα. Το άγγιγμα στα βλέφαρα τού παρέχει ασφάλεια ό, τι κι αν κάνει. Πότε πότε στρέφει το βλέμμα ψηλά μήπως μπορέσει να κοιτάξει το άγγιγμα. Αντί γι’ αυτό βλέπει ένα ταβάνι γεμάτο σπασμένους καθρέφτες σαν αυτούς που θρυμματίζονταν όταν παιδί ένα είδωλό του τον συγκινούσε. Κάποιος φαίνεται κόλλησε τα κομμάτια στο ταβάνι φτιάχνοντας ένα αποτρόπαιο ψηφιδωτό που τώρα πολλαπλασιάζει την ενήλικη εικόνα του. Κλείνει τα μάτια και παραδίδεται στις ηδονές. Στο στόμα του η ίδια πικρή γεύση του τοίχου που τον χώρισε κάποτε από τη θηλή και το γάλα της. Όσο κι αν ψάχνει στα σώματα των κρεβατιών, καμιά θηλή δεν ρέει γάλα. Κανένα σώμα δεν ενώνεται με το δικό του.

Πολλές φορές τον πιάνει ένας έντονος πόνος στο στήθος σαν εκείνον που τον έκανε πρώτη φορά να κλάψει βγαίνοντας απ’ το φωτεινό πηγάδι. Δεν τον ομολογεί σε κανέναν. Μόνο διψά αφόρητα. Μανιασμένα αρχίζει να ρουφά τις θηλές που πέφτουν στα κοφτερά του δόντια. Τις δαγκώνει βίαια για να πιει τα πικρά υγρά τους να ξεδιψάσει έστω με τη χολή τους. Πίνει αχόρταγα κι όσο περισσότερο πίνει τόσο περισσότερο διψά. Πίνει για να ξεχάσει τη φαρμακερή πίκρα και τον πόνο. Ώσπου τα καταφέρνει. Από κρεβάτι σε κρεβάτι κι από σώμα σε σώμα κάποτε λησμονεί τον εαυτό του. Αφού δεν υπάρχει, δε νιώθει μοναξιά. Έγινε ίσκιος. Το μόνο υπαρκτό πάνω στον ίσκιο του είναι το άγγιγμα που τον αφύπνισε. Σαν να τον προστατεύει μη σβήσει κι αυτό το ελάχιστο ίχνος που απέμεινε. Το άγγιγμα νανουρίζει τον ίσκιο μ’ ένα τραγούδι κι ο ίσκιος του άντρα πέφτει σε ύπνο. Σε ύπνο βαθύ. Κοιμάται για χρόνια.

Είναι νύχτα σκοτεινή.Αφέγγαρη. Μέσα στον ύπνο της η σκιά του άντρα σπάει σαν τους καθρέφτες. Λίγοπριν αφήσει την τελευταία της πνοή την τυλίγει ένα ακατάλυπτο φως πουεπανασυνδέει με τρόπο ακατανόητο ένα ένα όλα τα κομμάτια της. Ο άντρας ανασαίνει με σώμα ξανά.

Ανοίγει αργά ταβλέφαρα γεμάτος έπληξη. Το βλέμμα του δε συναντά τοίχους και ταβάνια, ούτεκαθρέφτες. Βρίσκεται όρθιος μπροστά σ’ ένα ξέφωτο. Πάνω απ’ το κεφάλι τουουρανός μ’ αστέρια. Μπροστά του μια φτέρη και πίσω απ’ τη φτέρη ένα σπίτι.Αρχίζει να παίζει με το φύλλωμά της της φτέρης. Να χαϊδεύεται. Αρχίζει να περιστρέφεταιμέσα της και να γελά σαν παιδί. Το ακατάλυπτο φως τον τυλίγει. Αφού τον αφήνεινα γελάσει με την καρδιά του τον ωθεί απαλά στην πλάτη για να προχωρήσει.

Παραμερίζει την φτέρη και προχωρά αργάσαν μαγεμένος. Φτάνει στο Σπίτι των Ονείρων. Οι εξωτερικοί του τοίχοι είναι σαν σπό άμμο χρυσή πλασμένη από χέρια παιδιών. Από τ’ ανοιχτά του παράθυραακούγεται ένα τραγούδι. Το τραγούδι που τραγουδούσε λίγο πριν πίσω απ’ τη φτέρησαν τραυλό αηδόνι. Της γιαγιάς τονανούρισμα.

Βγάζει ρούχα και παπούτσια μπροστά στην είσοδο. Γυμνός θέλει ναμπει. Η εξώπορτα είναι μαλακή. Ευωδιάζει γάλα. Ταραγμένος λιγάκι από τηνλησμονημένη μυρωδιά, ο άντρας κάνει τον σταυρό του δίχως να γνωρίζει γιατί. Δεν γνωρίζει ούτε γιατί του έρχεται να σκύψει και ναπροσκυνήσει την πόρτα μα το κάνει. Με το που την προσκυνά περνά από μέσα της χωρίς νασυναντήσει καμιά αντίσταση.

Βαδίζει σαν να μηβαδίζει.

Σημείωμα

"Το Σπίτι των Ονείρων" γράφτηκε τον Ιούλιο του 2011 και διορθώθηκε τον χειμώνα της ίδιας χρονιάς. Βασλική Νευροκοπλή.

| La Salle Pleyel | Concerts | En Chordais - Kyriakos Kalaitzidis - Maria Farantouri - Kudsi Erguner

2012-01-04T19:40:00.001+02:00

| La Salle Pleyel | Concerts | En Chordais - Kyriakos Kalaitzidis - Maria Farantouri - Kudsi Erguner

En Chordais - Kyriakos Kalaitzidis - Maria Farantouri - Kudsi Erguner

Méditerranée : Grèce - Turquie

Sunday 01/08 2012 4:00 PM

Maria Farantouri : song
Ensemble En Chordais
Kyriakos Kalaitzidis : conducting, oud
Kyriakos Petras : violin
Drosos Koutsokostas : singer
Alkis Zapoglou : qanun
Petros Papageorgiou : percussion
Choeur orthodoxe byzantin Saint Jean de Damascus
Thomas Apostolopoulos : singer
Elias Karambatzakis : singer
Charisis Chatzigogos : singer
Georgios Vletsis : singer
Paul Panayotopoulos : singer
Kudsi Erguner et son ensemble
Kudsi Erguner : ney
Derya Turkan : kemençe
Bora Uymaz : singer
Kadri Alper Uzkur : tanbur

PROGRAMM

La Porte d'or (création)

SINGLE RATE

Cat. 1	35€
Cat. 2	25€

http://www.sallepleyel.fr/francais/accueil.aspx

http://www.sallepleyel.fr/anglais/evenement.aspx?id=11752

Συνέντευξη στην KOSVOICE

2012-01-03T12:52:00.001+02:00

1 Το “Αν τ' αγαπάς ξανάρχονται” ήταν το πρώτο σας παιδικό βιβλίο που κυκλοφόρησε. Αν και πραγματεύεται το θάνατο, οι εκδόσεις Λιβάνη το εμπιστεύτηκαν. Δικαιώθηκαν αργότερα, καθώς βραβεύτηκε τόσο από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου όσο και από το περιοδικό Διαβάζω. Πείτε μας λίγα λόγια για αυτό το υπέροχο βιβλίο.

Η γνήσια δικαίωση δεν έρχεται με τα βραβεία, αλλά με την αγάπη των ανθρώπων… Αυτό είναι ένα βιβλίο της “υπακοής”… Είχα γράψει πρώτα το “Παραμύθι της μουσικής” και είχα αποφασίσει πως πριν διαλέξω εκδότη θα διαλέξω εικονογράφο. Μου άρεσε πολύ ο Νικόλας Ανδρικόπουλος. Τον πήρα τηλέφωνο και μου είπε να του το στείλω και κατόπιν θα μου απαντούσε εάν τον ενδιαφέρει. Όταν το διάβασε ενθουσιάστηκε, αλλά μου πρότεινε να γράψω ένα μικρότερο γιατί ένα μεγάλο κείμενο εκδίδεται δυσκολότερα από ένα μικρό. Έτσι, αφού αυτό με συμβούλεψε ο Νικόλας, κάθησα κι έγραψα το “Αν τ’ αγαπάς ξανάρχονται”. Στα είκοσι χρόνια περίπου που γράφω, πρώτη φορά συνέβη να γράψω κατευθείαν ένα κείμενο που εκ των υστέρων δε χρειάστηκε καμιά διόρθωση. Ο μέσος χρόνος διορθώσεων κάθε μου παραμυθιού είναι περίπου μία χρονιά. Αλλά το “Αν τ’ αγαπάς ξανάρχονται” γράφτηκε σαν να μην το έγραψα εγώ, σαν να μην προσπάθησα καθόλου. Ήταν μια μοναδική στιγμή, σαν να άνοιξαν οι ουρανοί και κατέβηκε… Ίσως και γι’ αυτό αγγίζει και παρηγορεί τόσους πολλούς ανθρώπους…

2 Μεγάλο μέγεθος, σκληρό εξώφυλλο και πολλά σαλόνια σε όλα σας τα παιδικά βιβλία. Τυχαίο ή είναι απαίτησή σας;

Δεν υπάρχει τίποτα τυχαίο στα βιβλία μου, -τουλάχιστον όσο περνά από το χέρι μου. Αν δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις να γίνει ένα βιβλίο μου όπως το “ονειρεύομαι”, δεν το εκδίδω. Έχω απορρίψει προτάσεις από εκδοτικούς οίκους επειδή δεν εξασφάλιζαν αυτά που ζητούσα, αλλά δε μ’ ενδιαφέρει να βγάλω ένα βιβλίο μόνο για να το βγάλω. Γι’ αυτό και δουλεύω πολύ πάνω στη διόρθωση μέχρι να φτάσουν να ειπωθούν τα απολύτως απαραίτητα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο που διαθέτω. Πρέπει εδώ όμως να διευκρινίσω τι εννοώ “ονειρεύομαι”. Ενώ γράφω ένα παραμύθι ή αφότου έχω τελειώσει τη συγγραφή του, δεν έχω καμιά διαμορφωμένη αντίληψη για την έκδοσή του εκ των προτέρων. Το κείμενο με οδηγεί για τις απαιτήσεις που έχει, δεν το οδηγώ εγώ. Και αυτό το αντιλαμβάνομαι μόνο όταν μετά από καιρό ολοκληρώνω τις διορθώσεις του. Κάποια στιγμή έχω πια μια σαφή αίσθηση για το πώς θέλει να εκδοθεί, ποιον εικονογράφο θέλει, τι σχήμα, τι χαρτί, τι εξώφυλλο. Προς το παρόν όλα μου τα παραμύθια είχαν παρόμοιες απαιτήσεις ως προς τα γενικά τους χαρακτηριστικά, αλλά δεν ξέρω τι θα θελήσουν τα επόμενα… Όταν όμως καταλάβω τι θέλει ένα μου παραμύθι, δεν το διαπραγματεύομαι, δεν κάνω εκπτώσεις προκειμένου να εκδοθεί, γιατί τον πρώτο λόγο τον έχει το ίδιο το κείμενο και γι’ αυτό το “ακούω”…

3 Το κόκκινο κορδόνι είναι ο τίτλος του νέου σας βιβλίου που κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες από τις εκδόσεις Λιβάνη. Ποιο είναι το θέμα του; Σε ποιες ηλικίες απευθύνεται;

Θα ξεκινήσω από το δεύτερο ερώτημα. Δεν δέχομαι πως τα βιβλία απευθύνονται σε συγκεκριμένες ηλικίες όταν είναι καλά. Το καλό δεν έχει ηλικία. Είναι για όλους καλό, κι ας καταλαβαίνει ο καθένας αυτό που μπορεί να καταλάβει σύμφωνα με την ηλικία του, την παιδεία του, την διάθεσή του, την εμπειρία του, κά. Κατά τη γνώμη μου είναι λάθος αυτός ο διαχωρισμός σύμφωνα με τις ηλικίες. Δεν γράφω παραμύθια “για παιδιά”. Απλώς εργάζομαι πάνω σ’ αυτό το είδος λόγου. Τα παραμύθια, όπως και κάθε είδος της λογοτεχνίας, απευθύνονται σε όλους. Αν κάτι αρέσει σ’ ένα παιδί και καθόλου σ’ έναν μεγάλο, ή το αντίστροφο, πρέπει να μας κάνει να αναρωτηθούμε αν είναι καλό και άξιο λόγου. Αυτός είναι και ο λόγος που, για παράδειγμα, οι παραστάσεις της Ξένιας Καλογεροπούλου αφορούν και ενδιαφέρουν πάντα όλες τις ηλικίες, κι ας χαρακτηρίζονται ως “παιδικό θέατρο”. Είναι πολύ καλές παραστάσεις κι έτσι καταργούν τους επίπλαστους διαχωρισμούς.

Τώρα, το “Κόκκινο κορδόνι” φέρνει σε αντιπαραβολή δύο κόσμους. Από τη μια μεριά έχουμε ένα φτωχό κορίτσι που μ’ ένα κόκκινο κορδόνι, που του δίνει ό, τι σχήμα θέλει, καταφέρνει να δίνει ζωή σε ό, τι της λείπει και αγαπά, κι απ’ την άλλη έχουμε ένα πληγωμένο βασιλόπουλο, –ζωγράφο-, που έχει όλου του κόσμου τα καλά, αλλά ο πόνος έχει σκληρύνει την καρδιά του, με αποτέλεσμα να αφαιρεί τη ζωή από οτιδήποτε ζωγραφίζει. Όταν συναντιούνται τα δύο παιδιά, συγκρούονται αυτοί οι δύο κόσμοι και λύνεται το “πρόβλημα”. Ο μικρός βασιλιάς συνέρχεται και επανορθώνει το κακό που προξένησε στη χώρα του.

Το παραμύθι αυτό θέλει να αναδείξει την αξία των μικρών, ελάχιστων και ασήμαντων πραγμάτων που αν τα ανακαλύψουμε κάνουν κι εμάς ευτυχισμένους, αλλά και σ’ αυτά χαρίζεται μια δεύτερη ζωή. Με άλλα λόγια, πρόκειται για την “ποιητική” σχέση μας με τη ζωή…

4 Σε δυο από τα έξι παιδικά σας βιβλία που κυκλοφορούν προσεγγίσατε με πολύ ευαισθησία το θάνατο, και μάλιστα στο Μοναδικό φιλί αυτόν ενός μικρού παιδιού. Είναι ένα θέμα που σας απασχολεί ιδιαίτερα; Πόσο βόηθησαν στο τελικό αποτέλεσμα οι εικόνες του Σβετλίν κα του Νικόλα Ανδρικόπουλου;

Μ’ ενδιαφέρει πάρα πολύ η ζωή σε όλες της τις μορφές και σε όλες τις εκφάνσεις της, άρα δεν μπορεί να μείνει απέξω ο θάνατος που φαινομενικά διακόπτει το νήμα της, -όσο και αν θα το θέλαμε… Λίγο πολύ όλοι βιώνουμε κάποια στιγμή απώλειες ανθρώπων μας, αλλά αυτό που με ενδιαφέρει είναι να φαίνεται πως ο θάνατος είναι μόνον ένα πέρασμα σε μια άλλη ζωή, όσο σκληρό και επίπονο γεγονός κι αν είναι...

Νομίζω πως και οι δύο εξαιρετικοί εικονογράφοι, καθένας με τον δικό του τρόπο, βοήθησαν να αναδειχθούν και να φωτιστούν τα κείμενά μου καθώς και η ελπίδα που τα χαρακτηρίζει.

5 Τι συμβουλές θα δίνατε σε ένα νέο συγγραφέα που δέχεται συνεχώς αρνητικές απαντήσεις από εκδοτικούς οίκους;

Δεν υπάρχουν γενικές συμβουλές για γενικές καταστάσεις και για όλους τους ανθρώπους. Δεν έχουν κανένα νόημα και κινδυνεύουμε να ολισθήσουμε σε συνθήματα κενά νοήματος. Αν κάποιος πιστεύει σ’ αυτό που κάνει και εργάζεται με αφοσίωση πάνω σ’ αυτό, τότε αργά ή γρήγορα θα βρει τον δρόμο του. Με ό, τι κι αν καταπιαστούμε, βασικός οπλισμός μας είναι αυτό που κουβαλάμε μέσα στο μυαλό και στην ψυχή μας.

Αυτό που πρέπει να μας ανησυχεί είναι οι ανοιχτοί και ευκολοδιάβατοι δρόμοι, όχι οι δυσκολίες και οι αρνήσεις που συναντάμε. Στις δοκιμασίες κρινόμαστε και είτε επαληθευόμαστε είτε διαψευδόμαστε. Και οι δύο όμως περιπτώσεις λειτουργούν προς όφελός μας.

6 Ξεχωρίζετε κάποιο από τα παραμύθια σας;

Είναι σαν να ρωτάτε μια μητέρα αν ξεχωρίζει ένα της παιδί. Γίνεται; Δεν γίνεται. Αυτή είναι η φύση των πραγμάτων. Κάθε παιδί έχει τη θέση του και συνδεόμαστε μαζί του μ’ έναν μοναδικό τρόπο.

Κάθε βιβλίο έχει τη δική του οντότητα και με κάθε βιβλίο έχω έναν διαφορετικό σύνδεσμο. Οπωσδήποτε έχω μια μεγαλύτερη “έννοια” για κάθε καινούριο μου βιβλίο, όπως και μια μητέρα με το νεογέννητό της. Όταν αυτό όμως μεγαλώσει και πατήσει στα πόδια του, λίγο λίγο το αφήνει από την αγκαλιά της ώσπου να έρθει μια μέρα να το αποχαιρετήσει. Έτσι, τώρα έχω μια ιδιαίτερη έννοια για τα δυο καινούρια μου παραμύθια, τα “Χάρτινα όνειρα” που κυκλοφόρησαν πριν λίγους μήνες από τις εκδόσεις Διάπλαση και για το “Κόκκινο κορδόνι” που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Λιβάνη. Όταν και αυτά, όπως τα προηγούμενα, θα τα έχω κάνει αρκετές παρουσιάσεις και θα τα δω να δοκιμάζονται και να αντέχουν, δε θα τα νοιάζομαι τόσο... και θα τα αποχαιρετίσω… δεν θα είναι πια δικά μου… θα είναι όλων όσων τα πάρουν στα χέρια τους και τα βάλουν στην καρδιά τους…

http://www.kosvoice.gr/http://www.kosvoice.gr/συνέντευξη/item/1359-βασιλική-νευροκοπλή

3 Ιανουαρίου - Μνήμη Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, "Στο Χριστό, στο Κάστρο"

2012-01-03T11:27:00.002+02:00

― ΤὸΓιάννη τὸ Νυφιώτη καὶ τὸν Ἀργύρη τῆς Μυλωνοῦς, τοὺς ἔκλεισε τὸ χιόνι ἀπάν᾽ στὸΚάστρο, τ᾽μ πέρα πάντα, στὸ Στοιβωτὸ τὸν ἀνήφορο· τ᾽ ἀκούσατε;

Οὕτως ὡμίλησενὁ παπα-Φραγκούλης ὁ Σακελλάριος, ἀφοῦ ἔκαμε τὴν εὐχαριστίαν τοῦ ἐξ ὀσπρίων κ᾽ ἐλαιῶνοἰκογενειακοῦ δείπνου, τὴν ἑσπέραν τῆς 23 Δεκεμβρίου τοῦ ἔτους 186… Παρόντες ἦσαν,πλὴν τῆς παπαδιᾶς, τῶν δύο ἀγάμων θυγατέρων καὶ τοῦ δωδεκαετοῦς υἱοῦ, ὁγείτονας ὁ Πανάγος ὁ μαραγκός, πεντηκοντούτης, οἰκογενειάρχης, ἀναβὰς διὰ νὰ εἴπῃμίαν καλησπέραν καὶ νὰ πίῃ μίαν ρακιά, κατὰ τὸ σύνηθες, εἰς τὸ παπαδόσπιτο· κ᾽ ἡθειὰ τὸ Μαλαμὼ ἡ Καναλάκαινα, μεμακρυσμένη συγγενής, ἐλθοῦσα διὰ νὰ φέρῃ τὴνπροσφοράν της, χήρα ἑξηκοντοῦτις, εὐλαβής, πρόθυμος νὰ τρέχῃ εἰς ὅλας τὰςλειτουργίας καὶ νὰ ὑπηρετῇ δωρεὰν εἰς τοὺς ναοὺς καὶ τὰ ἐξωκκλήσια.

― Τ᾽ ἀκούσαμεκ᾽ ἡμεῖς, παπά, ἀπήντησεν ὁ γείτονας ὁ Πανάγος· ἔτσ᾽ εἴπανε.

― Τί, εἴπανε;Εἶναι σίγουρο, σᾶς λέω, ἐπανέλαβεν ὁ παπα-Φραγκούλης. Οἱ βλοημένοι, δὲ θὰβάλουν ποτὲ γνώση. Ἐπῆγαν μὲ τέτοιον καιρὸ νὰ κατεβάσουν ξύλα, ἀπάν᾽ ἀπ᾽ τοῦ Κουρούπητὰ κατσάβραχα, στὸ Στοιβωτό, ἐκεῖ ποὺ δὲν μπορεῖ γίδι νὰ πατήσῃ. Καλὰ νὰ τὰπαθαίνουν!

― Μυαλὸ δὲνἔχουν, αὐτὸς οὑ κόσμους, θὰ πῶ*, εἶπεν ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ. Τώρα οἱ ἀθρῶποι γινῆκανἀπόκοτοι.

― Νὰ εἴχανετάχα τίποτα κ᾽μπάνια μαζί τς; εἶπεν ἡ παπαδιά.

― Ποιὸς τοὺξέρ᾽; εἶπεν ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ.

― Θὰ εἴχανε,θὰ εἴχανε κουμπάνια*, ὑπέλαβεν ὁ Πανάγος ὁ μαραγκός. Ἀλλιῶς δὲ γένεται. Πήγανεμὲ τὰ ζεμπίλια τους γεμᾶτα. Καὶ τουφέκι θὰ εἶχαν, καὶ θηλειὲς σταίνουν γιὰ τὰκοτσύφια. Εἶχαν πάρει κι ἁλάτι μπόλικο μαζί τους, γιὰ νὰ τ᾽ ἁλατίσουν γιὰ τὰΧριστούγεννα.

― ΤώραΧριστούγεννα θὰ κάμουν ἀπάν᾽ στὸ Στοιβωτὸ τάχα; εἶπε μετ᾽ οἴκτου ἡ παπαδιά.

― Νὰ μποροῦσεκανεὶς νὰ τοὺς ἔφερνε βοήθεια; ἐψιθύρισεν ὁ ἱερεύς, ὅστις ἐφαίνετο κάτι μελετῶνμέσα του.

Ἦτον ἕωςπενηνταπέντε ἐτῶν ὁ ἱερεύς, μεσαιπόλιος, ὑψηλός, ἀκμαῖος καὶ μὲ ἀγαθωτάτηνφυσιογνωμίαν. Εἰς τὴν νεότητά του ὑπῆρξε ναυτικός, κ᾽ ἐφαίνετο διατηρῶν ἀκόμηλανθανούσας δυνάμεις, ἦτο δὲ τολμηρὸς καὶ ἀκάματος.

― Τίβοήθεια νὰ τοὺς κάμουνε; εἶπεν ὁ Πανάγος ὁ μαραγκός. Ἀπ᾽ τὴ στεριὰ ὁ τόπος δὲνπατιέται. Ἔρριξε, ἔρριξε χιόνι κι ἀκόμα ρίχνει. Χρόνια εἶχε νὰ κάμῃ τέτοιαβαρυχειμωνιά. Ὁ Ἅις Θανάσης ἔγιν᾽ ἕνα μὲ τὰ Καμπιά. Ἡ Μυγδαλιὰ δὲν ξεχωρίζει ἀπ᾽τοῦ Κουρούπη.

Ὁ Πανάγος ὠνόμαζετέσσαρας ἀπεχούσας ἀλλήλων κορυφὰς τῆς νήσου. Ὁ παπα-Φραγκούλης ἐπανέλαβεν ἐρωτηματικῶς:

― Κι ἀπ᾽ τὴθάλασσα, μαστρο-Πανάγο;

― Ἀπ᾽ τὴθάλασσα, παπά, τὰ ἴδια καὶ χειρότερα. Γραιολεβάντες δυνατός, φουρτούνα,κιαμέτ*. Ὅλο καὶ φρεσκάρει*. Ξίδι μοναχό. Ποῦ μπορεῖς νὰ ξεμυτίσῃς ὄξ᾽ ἀπ᾽ τὸλιμάνι, κατὰ τ᾽ Ἀσπρόνησο!

― Ἀπὸ Σοφρὰν*τὸ ξέρω, Πανάγο, μὰ ἀπὸ Σταβέτ*;

Ὁ ἱερεὺς ἐπρόφερενοὕτω τοὺς ὅρους Sopra vento καὶ Sotto vento, ἤτοι τὸ ὑπερήνεμον καὶ ὑπήνεμον, ἐννοῶνεἰδικώτερον τὸ βορειανατολικὸν καὶ τὸ μεσημβρινοδυτικόν.

― ἈπὸΣταβέτ, παπὰ… μὰ εἶναι φόβος μήν τονε γυρίσῃ στὸ μαΐστρο.

― Μὰ… τότεπρέπει νὰ πέσουμε νὰ πεθάνουμε, εἶπεν ὡς ἐν συμπεράσματι ὁ ἱερεύς. Δὲν εἶναιλόγια αὐτά, Πανάγο.

―Ἔ! παπά μ᾽,ὁ καθένας τώρα ἔχει τὸ λογαριασμό τ᾽. Δὲν πάει ἄλλος νὰ βάλῃ τὸ κεφάλι του στὸντρουβά, κατάλαβες, γιὰ νὰ γλυτώσ᾽ ἐσένα.

Ὁπαπα-Φραγκούλης ἐστέναξεν, ὡς νὰ ᾤκτειρε τὴν ἰδιοτέλειαν καὶ μικροψυχίαν, ἧς ζῶσαἠχὼ ἐγίνετο ὁ Πανάγος.

― Καὶ τί θὰπάθουνε, τὸ κάτω κάτω; ἐπανέλαβεν, ὡς διὰ ν᾽ ἀναπαύσῃ τὴν συνείδησίν του ὁμαραγκός. Νά, θὰ εἶναι χωμένοι σὲ καμμιὰ σπηλιά, τσακμάκι θά ᾽χουν μαζί τους,ξύλα μπόλικα. Μακάρι νὰ μοῦ ᾽χε κ᾽ ἐμὲ ἡ Πανάγαινα ἀπόψε στὴν παραστιά μου τὴφωτιὰ ποὺ θέν᾽ ἔχουν αὐτοί. Γιὰ μιὰ βδομάδα, πάντα* θὰ εἴχανε κουμπάνια, καὶ δὲνεἶναι παραπάν᾽ ἀπὸ πέντε μέρες ποὺ ἀγρίεψε ὁ χειμώνας.

― Νὰπήγαινε τώρα κανένας νὰ λειτουργήσῃ τὸ Χριστό, στὸ Κάστρο, ἐπανέλαβεν ὁ ἱερεύς,θὰ εἶχε διπλὸ μισθό, ποὺ θὰ τοὺς ἔφερνε κι αὐτοὺς βοήθεια. Πέρσι ποὺ ἦταν ἐλαφρότεροςὁ χειμώνας, δὲν πήγαμε… Φέτος ποὺ εἶναι βαρὺς…

Καὶδιεκόπη, ὡς νὰ εἶπε πολλά. Ὁ ἀγαθὸς ἱερεὺς εἶχεν ἦθος ἀνθρώπου λέγοντος οἱονεὶκατὰ δόσεις ὅ,τι εἶχε νὰ εἴπῃ. Ἐκ τῶν ὑστέρων θὰ φανῇ ὅτι εἶχε τὴν ἀπόφασίν τουκαὶ ὅτι ὅλα τὰ προοίμια ταῦτα ἦσαν μεμελετημένα.

― Καὶγιατί δὲν κάνει καλὸν καιρὸ ὁ Χριστός, παπά, ἂν θέλῃ νὰ πᾶνε νὰ τὸνλειτουργήσουνε στὴν ἑορτή του; εἶπεν αὐθαδῶς ὁ μαστρο-Πανάγος.

Ὁ ἱερεὺς τὸνἐκοίταξε μὲ λοξὸν βλέμμα, καὶ εἶτα ἠπίως τοῦ εἶπε:

―Ἔ!Πανάγο, γείτονα, δὲν ξέρουμε, βλέπω, τί λέμε… Ποῦ εἴμαστε ἡμεῖς ἱκανοὶ νὰ τὰκαταλάβουμε αὐτά!… Ἄλλο τὸ γενικὸ καὶ ἄλλο τὸ μερικὸ καὶ τὸ τοπικό, Πανάγο… Ἡβαρυχειμωνιὰ γίνεται γιὰ καλό, καὶ γιὰ τὴν εὐφορίαν τῆς γῆς καὶ γιὰ τὴν ὑγείαν ἀκόμα.Ἀνάγκη ὁ Χριστὸς δὲν ἔχει νὰ πᾶνε νὰ τὸν λειτουργήσουνε… Μὰ ὅπου εἶναι μίαμερικὴ προαίρεσις καλή, κ᾽ ἔχει κανεὶς καὶ χρέος νὰ πληρώσῃ, ἂς εἶναι καὶ τόλμηἀκόμα, καὶ ὅπου πρόκειται νὰ βοηθήσῃ κανεὶς ἀνθρώπους, καθὼς ἐδῶ, ἐκεῖ ὁ Θεὸς ἔρχεταιβοηθός, καὶ ἐναντίον τοῦ καιροῦ, καὶ μὲ χίλια ἐμπόδια… Ἐκεῖ ὁ Θεὸς συντρέχει καὶμὲ εὐκολίας πολλὰς καὶ μὲ θαῦμα ἀκόμα, τί νομίζεις, Πανάγο;… Ἔπειτα, πῶς θέλειςνὰ κάμῃ ὁ Χριστὸς καλὸν καιρό, ἀφοῦ ἄλλες χρονιὲς ἔκαμε κ᾽ ἡμεῖς ἀπὸ ἀμέλεια δὲνπήγαμε νὰ τὸν λειτουργήσουμε;

Ὅλοι οἱπαρόντες ἠκροάσθησαν ἐν σιωπῇ τὴν σύντομον καὶ αὐτοσχέδιον ταύτην διδαχὴν τοῦπαπᾶ. Ἡ θειὰ τὸ Μαλαμὼ ἔσπευσε νὰ εἴπῃ:

― Ἀλήθεια,παπά μ᾽, δὲν εἶναι καλὸ πρᾶμα αὐτοδά, θὰ πῶ, ν᾽ ἀφήνουν τόσα χρόνια τώρα τὸΧριστὸ ἀλειτούργητο, τὴν ἡμέρα τῆς Γέννας του… Γιὰ ταῦτο θὰ μᾶς χαλάσ᾽ κι οὑΘεός!

― Κ᾽ εἴχαμεκάμει κ᾽ ἕνα τάξιμο πέρυσι τὸ Δωδεκάμερο, ἀλήθεια, παπαδιά; εἶπεν αἴφνης στραφεὶςπρὸς τὴν συμβίαν του ὁ ἱερεύς.

Ἡ παπαδιὰτὸν ἐκοίταξεν ὡς νὰ μὴν ἐνόει.

―Ὁποὺ ἦτανἄρρωστος αὐτὸς ὁ Λαμπράκης, ἐπανέλαβεν ὁ ἱερεὺς δεικνύων τὸν δωδεκαετῆ υἱόντου. Θυμᾶσαι τὸ τάμα ποὺ κάμαμε;

Ἡ παπαδιὰ ἐσιώπα.

―Ἔταξες, ἂνγλυτώσῃ, νὰ πᾶμε, σὰ-μπροστά*, νὰ λειτουργήσουμε τὸ Χριστό, τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆςτου.

― Τὸ θυμοῦμαι,εἶπε σείουσα τὴν κεφαλὴν ἡ παπαδιά.

Τῷ ὄντι, ὁμόνος υἱὸς τοῦ παπᾶ, ὁ δωδεκαετὴς Σπύρος, ὃν αὐτὸς ἀπεκάλει εἰρωνικῶς καὶθωπευτικῶς Λαμπράκην, ἕνεκα τῆς ἄκρας ἰσχνότητος καὶ ἀδυναμίας, ἐξ ἧς ἔφεγγεν οἱονεὶτὸ προσωπάκι του, εἶχε κινδυνεύσει ν᾽ ἀποθάνῃ πέρυσι τὰς ἡμέρας τῶνΧριστουγέννων. Ἡ παπαδιά, ἥτις ἤγγιζεν ἤδη τὸ πεντηκοστόν, καὶ τὸν εἶχε μόνονκαὶ ὑστερόγονον, κατόπιν τεσσάρων ἐπιζώντων κορασίων, ὧν αἱ δύο πρῶται ἦσαν ὑπανδρευμέναιἤδη, καὶ μετὰ ὀκτὼ γέννας, ὧν αἱ δύο διδύμων, καὶ πέντε θανάτους, ἡ παπαδιὰ εἶχετάξει, ἂν ἐγλύτωνε τὸ ἀγόρι της, νὰ ὑπάγῃ τοῦ χρόνου νὰ λειτουργήσῃ τὸνΧριστόν.

Τὸ ἐνθυμεῖτοκαὶ τὸ ἐσυλλογίζετο πρὸ ἡμερῶν, καὶ ἀπ᾽ ἀρχῆς τῆς ὁμιλίας τοῦ παπᾶ αὐτὸ μόνον ἐσκέπτετο.Ἀλλ᾽ ἔβλεπεν ὅτι ἐφέτος θὰ ἦτο δυσκολώτατον, φοβερόν, ἀνήκουστον τόλμημα, ἕνεκατοῦ βαρέος χειμῶνος, καὶ ἐφρόνει ὅτι ὁ Χριστὸς θὰ ἦτο συγγνώμων καὶ θὰπαρεχώρει νέαν προθεσμίαν.

Ἐντούτοις, γνωρίζουσα τὴν συνήθη τακτικὴν τοῦ παπᾶ, ὡς καὶ τὴν ἰσχυρογνωμοσύνηντου, ἀπεφάσισεν ἐνδομύχως νὰ μὴ ἀντιλέξῃ. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἄλλο τι ἡρωικώτερονκαὶ εἰς πολλοὺς ἀπίστευτον· ὅπου ἀποφασίσῃ νὰ ὑπάγῃ ὁ παπάς, νὰ ὑπάγῃ κι αὐτὴμαζί του.

Ἦτο γυνὴδειλοτάτη, ἀλλὰ μόνον ἐνόσῳ εὑρίσκετο μακρὰν τοῦ παπᾶ. Ὅταν ἦτο πλησίον τοῦ παπᾶτης, ἐλάμβανε θάρρος, ἡ καρδία της ἐζεσταίνετο, καὶ δὲν ἐφοβεῖτο τοὺςκινδύνους. Ἐὰν τυχὸν ἀνεχώρει ὁ παπάς, χωρὶς αὐτῆς, νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Κάστρον, ἡκαρδούλα της θὰ ἔτρεμεν ὡς τὸ πουλάκι τὸ κυνηγημένον. Ἀλλ᾽ ἐὰν τὴν ἔπαιρνε μαζίτου, θὰ ἦτο ἡσυχωτάτη.

Ἡ μεγάληκόρη, ἡ εἰκοσαέτις τὸ Μυγδαλιώ, ἐνόησεν ἀμέσως τὰ τρέχοντα, καὶ ἤρχισε, παρὰ τὸπλευρὸν τῆς μητρός της καθημένη, πλησίον τῆς ἑστίας, νὰ ὀλολύζῃ ταπεινῇ τῇ φωνῆεἰς τὸ οὖς τῆς μητρός της:

― Ποῦ θὰ πᾶτε,θὰ πῶ*; Παλαβώσατε, θὰ πῶ;… Μὲ τέτοιον καιρό!… Νὰ πᾶτε στὸ Κάστρο! Ὤχ! καημένη…Τί νὰ γίνω;

Ἡ νεωτέρακόρη, ἡ δεκαεξαέτις τὸ Βασώ, ἀρχίσασα καὶ αὐτὴ νὰ ἐννοῇ ὑπεψιθύρισε:

― Τίλέει;… Θὰ πᾶνε στὸ Κάστρο;… Κι ἄρχισες τὰ κλάματα! Μουρλάθηκες! Σιώπα, θὰ μὲπάρουν κ᾽ ἐμὲ μαζί… Θὰ μὲ πάρετε, μᾶ*;

― Σούτ! Λ᾽φάξτε!εἶπεν αὐστηρῶς ἡ παπαδιά.

― Τίτρέχει; εἶπεν ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ, ἀκούσασα τοὺς ψιθυρισμοὺς ἐκεῖθεν τῆς ἑστίας.

― Τίποτε,Μαλαμώ, εἶπε μὲ αὐστηρὸν βλέμμα ὁ παπάς· ἡσύχασε. Πανάγο, εἶπε στραφεὶς πρὸς τὸνγείτονα τὸν μαραγκόν, εὑρὼν εὔσχημον τρόπον νὰ τὸν ἀποπέμψῃ, δὲν πᾷς, νά ᾽χῃς τὴνεὐχή, νὰ πῇς τοῦ μπαρμπα-Στεφανῆ τοῦ Μπέρκα νὰ ᾽ρθῇ ἀπὸ δῶ, τόνε θέλω νὰ τ᾽ πῶ;…

Ὁ Πανάγος ὁμαραγκὸς ἠγέρθη ὑψηλός, μεγαλόσωμος, ὀλίγον κυρτός, τινάξας τὰ σκέλη του.

― Πηγαίνω,παπά, εἶπε. Θέλω κ᾽ ἐγὼ νὰ πάω νὰ ἰδῶ μὴ μὄχῃ τίποτα ἡ Πανάγαινα γιὰ νὰ φᾶμ᾽ ἀπόψε.

― Πήγαινενὰ τοῦ πῇς πρῶτα κ᾽ ὕστερα γυρίζεις καὶ τρῶτε.

―Ἡ εὐχήσας. Καληνύχτα, παπαδιά.

Κ᾽ ἐξῆλθε.

* * *

― Τί λέει,θὰ πῶ, εἶπεν ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ, μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Πανάγου, θὰ πᾷς στὸΚάστρο, παπά;

― Νὰ ἰδοῦμετί θὰ μᾶς πῇ κι ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς ὁ Μπέρκας.

―Ἰγώ, ἕνας-ιμ*,εἶπεν ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ, ἂ θὲ πᾷς, ἔρχουμι.

― Κ᾽ ἰγώ,εἶπεν ἡ παπαδιά.

― Δὲν εἶναιγιὰ νὰ ᾽ρθῇς ἐσύ, παπαδιά, εἶπεν ὁ ἱερεύς. Φτάνει ποὺ θὰ κακοπαθήσω ἐγώ… Δὲνπρέπει νὰ λείψουμε κ᾽ οἱ δύο ἀπ᾽ τὸ σπίτι.

―Ἰγὼ τό ᾽καματοὺ τάμα, εἶπεν ἡ παπαδιά.

― Μὰ ἂνπάω ἐγὼ τὸ ἴδιο εἶναι.

― Δὲν εἶμαιἥσυχη, ἂν δὲν εἶμαι κουντά σου, παπά μ᾽, εἶπεν ἡ παπαδιά.

― Κ᾽ ἡμᾶςποῦ θὰ μᾶς ἀφήσετε! ἔκραξε μὲ δάκρυα εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς τὸ Μυγδαλιώ.

― Σιώπα,καημένη, εἶπε τὸ Βασώ. Θὰ μὲ πάρ᾽νε κ᾽ ἐμένα μαζί, σιώπα!

― Ναί, ἐσένασ᾽ φαίνεται πὼς εἶσ᾽ ἀκόμα μικρή, χαδούλα μ᾽! Γιατὶ ἔτσ᾽ σ᾽ ἐμάθανε. Δὲν φταῖς ἐσύ!εἶπε τὸ Μυγδαλιώ, ἐκχύνουσα τὴν ἐνδόμυχον ζήλειαν της ἐπὶ τῇ τύχῃ τῆς ἀδελφῆςτης, ἥτις, ὡς μικροτέρα, δὲν εἶχε κρυφθῆ ἀκόμη, ἤτοι δὲν ἀπείργετο τῆςκοινωνίας ὡς αἱ πρὸς γάμον ὥριμοι, καὶ ἀπέλαυε σχετικῆς τινος ἐλευθερίας.

Ὁ μικρὸςΛαμπράκης εἶχε πέσει ἐπὶ τὸν τράχηλον τῆς μητρός του.

― Θὰ μὲπάρετε κ᾽ ἐμένα μαζί, μάννα; ἐψιθύρισε περιπτυσσόμενος τὸν λαιμόν της.

― Τί λές,χαδούλη μ᾽! τί λές, πιδί μ᾽; ἀπήντησε φιλοῦσα αὐτὸν ἡ παπαδιά. Ἐγώ, ἂν πάω, γιὰσένα θὰ πάω, γυιέ μ᾽· κι ἂν ἀπομείνω, γιὰ σένα θ᾽ ἀπομείνω, γυιόκα μ᾽, γιὰ νὰ μὴνκρυώσῃς. Ὅπως ἀποφασίσῃ ὁ παπάς σ᾽, μικρό μ᾽. Τώρα σύρ᾽ νὰ πῇς τὴν προσευχή σ᾽καὶ νὰ κάμῃς μετάνοια τ᾽ παπᾶ σ᾽, νὰ πλαγιάσῃς, γιὰ νὰ μὴ μαργώνῃς, κανάρι μ᾽!

― Ναί, θὰπᾷς· ἂμ δὲ θὰ πᾷς! ἔκραξε τὸ Μυγδαλιώ, ἀπαντῶσα, εἰς ἓν ρῆμα τῆς μητρός της.

― Σιωπᾶτε!ἀκόμα δὲν ἀποφασίσαμε τίποτε, κ᾽ ἐσηκώσατ᾽ ἐπανάσταση, εἶπεν ὁ παπάς. Νὰ ἰδοῦμετί θὰ μᾶς πῇ κι ὁ μπαρμπα-Στεφανής.

Εἶταστραφεὶς πρὸς τὴν παπαδιά:

― Μᾶςφέρανε τίποτε λειτουργιές, μπάριμ*;

Ἡ παπαδιὰ ἔδειξεδιὰ τοῦ βλέμματος, σκεπασμένας μὲ ραβδωτὴν δίχρουν σινδόνα, τὰς ὀλίγαςπροσφοράς, ὅσας εἶχαν φέρει εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἱερέως τινὲς τῶν ἐνοριτισσῶν,μέλλουσαι νὰ μεταλάβωσι τῇ ἐπαύριον, παραμονῇ τῶν Χριστουγέννων. Ἡ θειὰ τὸΜαλαμὼ τὰς εἶχεν ἰδεῖ πρὸ πολλοῦ, καὶ προσεπάθει νὰ τὰς ξεσκεπάσῃ οἱονεὶ μὲ τὰςἀκτῖνας τοῦ βλέμματος, νὰ μαντεύσῃ ὣς πόσαι νὰ ἦσαν.

― Μᾶςβρίσκεται καὶ τίποτε παξιμάδι; ἠρώτησε πάλιν ὁ ἱερεύς.

― Θὰ ἔμεινεκάτι ὀλίγο ἀπ᾽ τῆς Παναγιᾶς. Ὅλο τὸ Σαραντάημερο ζυμώνομε κὶ τρῶμε ἀπ᾽ τὰβλογούδια*, εἶπεν ἡ πρεσβυτέρα.

Βλογούδια ἦσανοἱ μικροὶ σταυροσφράγιστοι ἀρτίσκοι, οἱ προσφερόμενοι ὑπὸ τῶν ἐνοριτῶν εἰς τοὺςοἴκους τῶν ἱερέων κατὰ τὸ Σαρανταήμερον. Ἀντὶ ὅμως ἀρτίσκων, αἱ περισσότεραι ἐνορίτισσαικατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους ἐπροτίμων νὰ προσφέρωσιν ἁπλοῦν ἄλευρον, καὶ διὰτοῦτο ἡ παπαδιὰ εἶπεν ὅτι «ἐζύμωναν ἀπ᾽ τὰ βλογούδια».

* * *

Βῆμα ἠκούσθηεἰς τὸν πρόδομον. Ἠνοίχθη ἡ θύρα καὶ εἰσῆλθεν ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς ὁ Μπέρκας, ὑψηλός,στιβαρός, σχεδὸν ἑξηκοντούτης, μὲ παχὺν φαιὸν μύστακα, μὲ σκληρὸν καὶ ἡλιοκαὲςδέρμα, φορῶν πλατὺν κοῦκον καὶ καμιζόλαν* μαλλίνην βαθυκύανον, μὲ τὸ ζωνάρικόκκινον δύο πιθαμὲς πλατύ. Κατόπιν τούτου ἐφάνη καὶ ἄλλη μορφή, ὀρθὴ ἱσταμένηπαρὰ τὴν θύραν. Ἦτο ὁ Πανάγος ὁ μαραγκός, ὅστις, ἂν καὶ εἶχεν ἀφήσει τὴν καλὴννύκτα, εἰπὼν ὅτι θὰ μετέβαινεν οἴκαδε νὰ δειπνήσῃ, οὐχ ἦττον, κεντηθείσης,φαίνεται, τῆς περιεργείας του νὰ μάθῃ τί τὸν ἤθελαν τὸν μπαρμπα-Στεφανὴ τὸνΜπέρκαν, ἀνέβη καὶ πάλιν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ παπᾶ.

― ΚαπετὰνΣτεφανή, εἶπεν ὁ ἱερεύς, τί λές, μ᾽ αὐτὸν τὸν καιρό, μπορεῖ κανεὶς νὰ πάῃ στὸΚάστρο, μὲ τ᾽ βάρκα, ἀπὸ Σταβέτ;

― ἈπὸΣταβέτ;… μὲ τ᾽ βάρκα;… στὸ Κάστρο;… ἠκούσθη ἀπὸ τῆς θύρας ὡς καινή τιςπρωθύστερος καὶ ἀνάστροφος ἐρωτηματικὴ ἠχώ.

Ἦτο ὁμαστρο-Πανάγος ὁ μαραγκός, μὲ τὴν κεφαλὴν προέχουσαν ὣς τὸ ἀνώφλιον, μὲ τὴνμίαν πλευρὰν οἱονεὶ κολλημένην ἐπὶ τοῦ παραστάτου.

Ἀλλ᾽ ὁμπαρμπα-Στεφανής, μόλις ἤκουσε τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἱερέως, καὶ χωρὶς νὰ σκεφθῇπλέον τοῦ δευτερολέπτου, μὲ τὴν χονδρήν, ταχεῖαν κ᾿ ἐμπερδεμένην προφοράν του ἀνέκραξε:

― Μπράβο!μπράβο! ἀκοῦς! ἀκοῦς! Στὸ Κάστρο; μετὰ χαρᾶς! ὄρεξη νά ᾽χῃς, ὄρεξη νά ᾽χῃς,παπά!

― Νά ἄνθρωπος!εἶπεν ὁ παπάς. Ἔτσι σὲ θέλω, Στεφανή! Τί λές, εἶναι κίνδυνος;

― Κίντυνος,λέει; Ντίπ, καταντίπ, καθόλ᾽! Ἐγὼ σᾶς παίρνω ἀπάνου μ᾽, παπά. Μονάχα πὼς μπορεῖνὰ κρυώσετε, τίποτε ἄλλο. Θὰ ᾽ρθῇ, θὰ ᾽ρθῇ κ᾽ ἡ παπαδιά, θὰ ᾽ρθῇ κι ἄλλοςκόσμος, πολὺς κόσμος; Ἡ βάρκα εἶναι μεγάλη, κατάλαβες, παίρνει κὶ τριάντανομάτοι, κὶ σαράντα νομάτοι, κὶ μ᾽ οὗλες τὶς κουμπάνιες σας, μὲ τὰ σέγια* σας,μὲ τὰ πράματά σας. Κ᾽ ἡ φουρτούνα τώρα, κατάλαβες, ὅσον πάει κὶ πέφτ᾽. Ταχιὰ θά᾽χουμε καλωσύνη, μπονάτσα, κάλμα. Ὅλο κὶ καλωσ᾽νεύει, νά, τώρα καλωσύνεψε!

Ὡς διὰ νὰψεύσῃ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ γέροντος πορθμέως, ὀξὺς συριγμὸς παγεροῦ βορρᾶ ἠκούσθησείων τὰ δένδρα τοῦ κήπου καὶ τοὺς ξυλοτοίχους τοῦ μαγειρείου ἐπὶ τοῦ σκεπαστοῦἐξώστου τῆς οἰκίας, αἱ ὕελοι δὲ καὶ τὰ παράθυρα ἀπήντησαν διὰ γοεροῦ στεναγμοῦ.

― Νά! ἀκοῦς;καλωσύνεψε! εἶπε καγχάζων θριαμβευτικῶς ὁ μαστρο-Πανάγος.

― Σιώπα ἐσύ,δὲν ξέρ᾽ς ἐσύ, ἀνέκραξεν ὁ Στεφανής. Ἐσὺ ξέρ᾽ς νὰ πελεκᾷς στραβόξυλα* καὶ νὰκαρφώνῃς μαδέρια. Αὐτὴ εἶναι ἡ στερνὴ δύναμη τῆς φουρτούνας, εἶναι ἀέρας ποὺψυχομαχάει. Αὔριο θὰ μαλακώσ᾽ ὁ καιρός, σᾶς λέω ἐγώ. Μπορεῖ νά ᾽χουμε ἀκόμα καὶκαμμιὰ μικρὴ χιονιά, δὲ σᾶς λέω, μὰ ἡμεῖς, ἀπὸ Σταβέτ, ἀνάγκη δὲν ἔχουμε.

― Καὶ σὰντόνε γυρίσῃ στὸ μαΐστρο; ἐπέμεινεν ὁ μαραγκός.

― Κὶ χωρὶςνὰ τόνε γυρίσῃ στὸ μαΐστρο, ἐγὼ σ᾽ λέω πὼς ἀπ᾽ τὴν Κεχριὰ κ᾽ ἐκεῖ θέν᾽ ἔχουμεθαλασσίτσα, εἶπε τρίβων τὰς χεῖρας ὁ Στεφανής. Αὐτὰ εἶναι ἀποθαλασσιὲς καὶ δὲλείπουν, κατάλαβες, κι ὁ κόρφος μπουκάρει* ὁλοένα, κι οὗλο στρίβει. Μὰ δὲ μᾶςπειράζ᾽ ἡμᾶς αὐτό. Ἐγὼ σᾶς παίρνω ἀπάνου μ᾽, ὁ Στεφανὴς σᾶς παίρνει ἀπάν᾽ τ᾽!

― Μπράβο,Στεφανή, τώρα μ᾽ ἔκαμες ν᾽ ἀποφασίσω. Ἤπιες ρακί; Τράβα κι ἄλλο ἕνα, εἶπεν ὁπαπάς.

―Ἔχω πιεῖπέντ᾽ ἓξ ὣς τώρα, ἔτσι νά ᾽χω τὴν εὐχή σ᾽, παπά.

― Πιὲ κι ἄλλοἕνα νὰ γίνουν ἑφτά.

Ὁμπαρμπα-Στεφανὴς ἐρρόφησε γενναίαν δόσιν ἐκ τῆς μικρᾶς φιάλης, τῆς πάντοτεκενουμένης καὶ οὐδέποτε στειρευούσης, τοῦ ἱερατικοῦ μελάθρου.

― Εἴσαστ᾽ ἕτοιμοι,εἴσαστ᾽ ἕτοιμοι; εἶπεν ἀκολούθως. Πῆρες τὰ ἱερά σ᾽, παπά, τὰ χαρτιά σ᾽ οὗλα, τά᾽χεις ἕτοιμα; Ἔχετε τίποτε πράματα νὰ σᾶς κουβαλήσω, γιὰ νά ᾽μαστ᾽ ἀ-σένιο*;

― Ἀπὸτώρα; εἶπεν ὁ παπα-Φραγκούλης.

― Ἀπὸτώρα! Τί λές; Νὰ εἴμαστ᾽ ἀ-πρόντο*, παπά. Ἐγὼ στὲς δυὸ θὰ ᾽ρθῶ νὰ σᾶς φωνάξω, κ᾽ἐσεῖς νὰ εἴσαστ᾽ ἀ-λέστα*. Διάβασε τί θὰ διαβάσῃς, παπά, κὶ στὲς τρεῖς νὰμπαρκάρουμε.

―Ἐγὼ θὰ εἶμαιξυπνητὸς ἀπ᾽ τὴ μιά, εἶπεν ὁ ἱερεύς, γιατὶ ἔχω τὸ ξυπνητήρι μου… κ᾽ ἔπειτα εἶμαικαὶ μοναχός μου ξυπνητήρι. Μὰ στὲς τρεῖς εἶναι πολὺ νωρίς. Νὰ χαράξῃ, Στεφανή,καὶ νὰ μπαρκάρουμε.

― Στὲς τρεῖς,στὲς τέσσερες, παπά, γιὰ νὰ μὴν πέσῃ ὁ ἀέρας, νὰ τὸν ἔχουμε πρύμα ὣς τὲς Κουκ᾽ναριές,νά ᾽χουμε μέρα μπροστά μας. Ἀπὸ κεῖ ὣς τὸ Μανδράκι κι ὣς τὸν Ἀσέληνο, τραβοῦμεσιγὰ-σιγὰ μὲ τὸ κουπί. Ἀπὸ κεῖ ὣς τὶς Κεχρεὲς κι ὣς τὴν Ἁγία Ἑλένη, θὰ μᾶςπαίρνῃ ἀγάλι-ἀγάλια μὲ τὸ πανάκι. Κι ἀπ᾽ τὴν Ἁγία Ἑλένη κ᾽ ἐκεῖ, ἂν δὲνμπορέσουμε νὰ μ᾽ντάρουμε*…

―Ἔ, ὕστερα;

―Ἐγὼθαλασσώνω* καὶ βγαίνω στὴ στεριά, καὶ σᾶς τραβῶ μὲ τὴν μπαρούμα ὣς τὸν Ἁι-Σώστη.

Ἐκάγχασαν ὅλοιπρὸς τὸν ἀστεϊσμὸν τοῦ ἁπλοϊκοῦ ναύτου, ὁ δὲ παπάς, ὅστις ἐφοβεῖτο καὶ αὐτὸς τὴντροπὴν τοῦ ἀνέμου εἰς τὸ μέρος περὶ οὗ ὁ λόγος, παρετήρησε πρὸς παραμυθίαν τῶν ἀκροατῶν:

― Μὰ ἐγὼλέω ὅτι θὰ μπορέσουμε στεριὰ νὰ τραβήξουμε στὴν ἀκρογιαλιά, τὸν κρεμνὸ τὸν ἀνήφορο.Ὅσο ψηλὰ κι ἂν τὸ στοίβαξε τὸ χιόνι στὰ βουνά, στὲς ἀκρογιαλιὲς ὁ τόποςπατιέται.

Ἔμεινανσύμφωνοι νὰ ἔλθῃ ὁ λεμβοῦχος νὰ τοὺς δώσῃ εἴδησιν εἰς τὰς τρεῖς, διὰ νὰ ἑτοιμασθοῦν,καὶ εἰς τὰς τέσσαρας νὰ ἐκκινήσωσιν. Ὁ παπα-Φραγκούλης διέταξε νὰ τεθῶσιν εἰςσάκκους αἱ προσφοραὶ ὅσας εἶχε, καί τινα δίπυρα, καὶ εἰς δύο μεγάλακλειδοπινάκια ἔθεσεν ἐλαίας καὶ χαβιάρι. Ἐγέμισε δύο ἑπταοκάδους φλάσκας μὲ οἶνονἀπὸ τὴν ἐσοδείαν του. Ἐτύλιξεν εἰς χαρτία δύο ἢ τρία ξηροχτάποδα, καὶ μικρὸνκυτίον τὸ ἐγέμισεν ἰσχάδας καὶ μεγαλόρραγας σταφίδας. Τὰ δύο παπαδοκόριτσα, μὲτὰ παράπονα καὶ τοὺς γογγυσμούς της ἡ μία, μὲ τοὺς κρυφίους γέλωτας καὶ τὴν ἐλπίδατῆς συμμετοχῆς τοῦ ταξιδίου ἡ ἄλλη, ἔβρασαν ὅσα αὐγὰ εἶχαν, ἕως τέσσαρας δωδεκάδας,καὶ τὰ ἔθεσαν εἰς τὸν πάτον ἑνὸς καλαθίου, τὸ ὁποῖον ἀπεγέμισαν εἶτα μὲ δύοπρόσφορα τυλιγμένα εἰς ὀθόνας, μὲ κηρία καὶ μὲ λίβανον. Προσέτι ὁπαπα-Φραγκούλης εἶχε παρακαλέσει τὸν μπαρμπα-Στεφανὴν νὰ περάσῃ ἀπὸ τὰ σπίτιαδύο ἐμποροπλοιάρχων φίλων του, ἐκ τῶν παραχειμαζόντων μὲ τὰ πλοῖά των εἰς τὸνλιμένα, νὰ τοὺς παρακαλέσῃ ἐκ μέρους του νὰ τοῦ στείλουν, ἂν τοὺς εὑρίσκετο, ὀλίγονκρέας σαλάδο*, ἐξ ἐκείνου τὸ ὁποῖον μαγειρεύουν εἰς τὰ πλοῖα τὰ ἐκτελοῦνταμακροὺς πλοῦς. Ἐκεῖνοι φιλοτιμηθέντες ἔστειλαν δύο μεγάλα τεμάχια, ἕως πέντε ὀκάδαςτὰ δύο.

Ὅλαςταύτας τὰς προμηθείας ἔκαμνεν ὁ παπὰς προβλεπτικῶς διὰ τοὺς ἀποκλεισθέντας εἰςτὸ βουνὸν ἀπὸ τὴν χιόνα, περὶ ὧν ἔγινε λόγος ἐν ἀρχῇ, καθὼς καὶ δι᾽ ἑαυτὸν καὶτοὺς μεθ᾽ ἑαυτοῦ συνεκδημήσοντας προσκυνητάς, καθόσον ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ θυμώσῃκαὶ πάλιν ὁ καιρὸς καὶ νὰ τοὺς κλείσῃ ὁ χειμὼν εἰς τὸ Κάστρον, ἂν ἐν τοσούτῳ ἔμελλοννὰ φθάσωσιν εἰς τὸ Κάστρον σῶοι καὶ ὑγιεῖς.

Πρὶνκατακλιθῇ, ὁ παπα-Φραγκούλης ἔστειλε μήνυμα εἰς τὸν συνεφημέριόν του τὸν παπ᾽ Ἀλέξην,ὅστις ἄλλως ἦτο καὶ ὁ ἐφημέριος τῆς ἑβδομάδος, ὅτι δὲν θὰ ἦτο συλλειτουργὸς τὴνἐπιοῦσαν, παραμονὴν τῶν Χριστουγέννων, ἐν τῷ ἐνοριακῷ ναῷ, καθόσον ἀπεφάσισε, σὺνΘεῷ βοηθῷ, νὰ ὑπάγῃ νὰ λειτουργήσῃ τὸν ναὸν τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ Κάστρον.

* * *

Εἶχανπάρει εἴδησιν ἀφ᾽ ἑσπέρας δύο-τρεῖς ἐνορίτισσαι, γειτόνισσαι τοῦ παπᾶ, διότι ὁΠανάγος ἐξελθὼν ἀνεκοίνωσε τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν γυναῖκά του, καὶ αὕτη τὸ διηγήθη εἰςτὰς γειτονίσσας. Ἐπίσης καὶ ἡ θειὰ τὸ Μαλαμὼ ἐστάλη νὰ φέρῃ εἴδησιν εἰς τὸν κὺρἈλεξανδρὴν τὸν ψάλτην, μεθ᾽ ὃ ἐξελθοῦσα ἔσπευσε νὰ προσηλυτίσῃ δύο ἢ τρεῖςπανηγυριστὰς καὶ ἄλλας τόσας προσκυνητρίας.

Ὅταν ἔμελλοννὰ ἐπιβιβασθῶσιν, εὑρέθησαν δεκαπέντε ἄτομα. Ἡ ἀπόφασις τοῦ παπᾶ καὶ ἡγενναιότης τοῦ μπαρμπα-Στεφανῆ, μετὰ τὴν πρώτην ἔκπληξιν, ἐνέβαλε θάρρος εἰς ἄνδραςκαὶ γυναῖκας. Ἦσαν δὲ ὅλοι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες συχνὰ τρέχουσιν, ἄρρητον εὑρίσκοντεςἡδονήν, εἰς πανηγύρια καὶ εἰς ἐξωκκλήσια. Ἦσαν ὁ παπα-Φραγκούλης μετὰ τῆςπαπαδιᾶς, τῆς Βασῶς καὶ τοῦ Σπύρου, ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς μετὰ τοῦ δεκαεπταετοῦς υἱοῦ,ὅστις ἦτο καὶ ὁ ναύτης του, ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ, ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴς ὁ ψάλτης, τρεῖς ἄλλοιπανηγυρισταὶ καὶ τέσσαρες προσκυνήτριαι. Τὴν τελευταίαν στιγμὴν προσετέθη καὶδέκατος ἕκτος.

Οὗτος ἦτο ὁΒασίλης τῆς Μυλωνοῦς, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ἀργύρη, τοῦ ἀποκλεισμένου ἀπὸ τὰς χιόνας. Ἦλθενεἰς τὴν ἀποβάθραν μὲ σάκκον πλήρη τροφίμων καὶ μὲ ἄλλα τινὰ ἐφόδια διὰ τὴν ἐκδρομήν.Ἰδὼν αὐτὸν ὁ ἱερεύς·

― Πῶς τὸ ἔμαθες,Βασίλη; τοῦ λέγει.

― Τὸ ἔμαθαπαπά, ἀπ᾽ τὸ μαστρο-Πανάγο τὸ μαραγκό.

― Τί ὥρακαὶ ποῦ τὸν εἶδες;

― Κατὰ τὰςδέκα τὸν ηὗρα εἰς τὸ καπηλειὸ τοῦ Γιάννη τοῦ Μπούμπουνα. Εἶχε φάει ψωμὶ κ᾽ ἐβγῆκενὰ πιῇ δυὸ τρία κρασιὰ μὲ τὸ ἰσνάφι. Ἔλεγε πὼς ἀποφασίσατε νὰ πᾶτε στὸ Κάστρο,καὶ σᾶς ἐκατάκρινε γιὰ τὴν τόλμη. Μὰ ἐγὼ τὸ χάρηκα, γιατὶ ἀνησυχῶ γιὰ κεῖνον τὸνἀδερφό μου, καὶ θέλω νὰ ᾽ρθῶ μαζί σας ἂν μὲ παίρνετε.

― Ἂς εἶναι,καλῶς νὰ ᾽ρθῇς, εἶπεν ὁ ἱερεύς.

Ἐξέπλευσαν.Ἐστράφησαν πρὸς τὸ μεσημβρινοδυτικὸν τοῦ λιμένος, ἔβαλαν πλώρη τὸ ἀκρωτήριονΚαλαμάκι. Ὁ ἄνεμος ἦτο βοηθητικός, καὶ ὁ πλοῦς εὐοίωνος ἤρχιζε. Ναὶ μέν, ἐκρύωνανπολύ, ἀλλ᾽ ἦσαν ὅλοι βαρέως ἐνδεδυμένοι. Ὁ παπὰς ἐκάθισεν εἰς τὸ πηδάλιον φορῶντὴν γούναν του. Ἡ πρεσβυτέρα εἶχε τὸ σάλι της τὸ διπλό, ἡ θειὰ 〈τὸ〉 Μαλαμὼ εἶχετὸ βαρὺ γουνάκι* καὶ τὴν κουζούκα* της. Ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς ἦτο μὲ τὴν νιτσεράδατου, μὲ τὸν κηρωτὸν πῖλόν του μὲ τὸν ἱμάντα δεδεμένον ὑπὸ τὸν πώγωνα, μὲ τὰμακρὰ πτερύγια σκεπάζοντα τὰ ὦτα, καὶ ὁ υἱός του Σπύρος, ὁ καλούμενος κοινῶς τὸΜπερκάκι, μὲ τὰς πρεκνάδας καὶ μὲ τὰς βούλας εἰς τὸ πρόσωπον, ἦτο μὲ τὰ μανίκιατῆς μαλλίνης καμιζόλας του ἀνασφουγγωμένος* ὣς τοὺς ἀγκῶνας.

Εὐτυχῶς δὲνἐχιόνιζεν, ἀλλ᾽ ὁ ἄνεμος ἦτο παγερός. Αἴθριος ὁ οὐρανός, σαρωμένος ἀπὸ τὸν βορρᾶν.Ἡ σελήνη ἦτο εἰς τὸ πρῶτον τέταρτον, καὶ εἶχε δύσει πρὸ πολλοῦ. Τὰ ἄστρα ἔτρεμανεἰς τὸ στερέωμα, ἡ πούλια ἐμεσουράνει, ὁ γαλαξίας ἔζωνε τὸν οὐρανόν. Ὁ πῆχυς καὶἡ ἄρκτος καὶ ὁ ἀστὴρ τοῦ πόλου ἔλαμπαν μὲ βαθεῖαν λάμψιν ἐκεῖ ἐπάνω. Ἡ θάλασσα ἔφρισσενὑπὸ τὴν πνοὴν τοῦ βορρᾶ, καὶ ἠκούοντο τὰ κύματα πλήττοντα μετὰ ρόχθου τὴν ἀκτήν,εἰς ἣν μελαγχολικῶς ἀπήντα ὁ φλοῖσβος τοῦ ὕδατος περὶ τὴν πρῷραν τῆς μεγάλης καὶδυνατῆς βάρκας.

Ἔκαμψαν τὸΚαλαμάκι, καὶ ἀκόμη δὲν εἶχε χαράξει. Ἤρχισε μόλις νὰ γλυκοχαράζῃ πέραν τῆς ἀγκάληςτοῦ Πλατανιᾶ. Ἔφεξαν εἰς τὸν Στρουφλιά, ἀντικρὺ τοῦ τερπνοῦ καὶ συνηρεφοῦςδάσους τῶν πιτύων, ἐξ οὗ ἡ θέσις ὀνομάζεται Κουκ᾽ναριές. Τότε οἱ ἐπιβάται εἶδονἀλλήλους ὑπὸ τὸ πρῶτον λυκόφως τῆς ἡμέρας, ὡς νὰ ἔβλεπαν ἀλλήλους πρώτην φοράν.Πρόσωπα ὠχρὰ καὶ χείλη μελανά, ρῖνες ἐρυθραὶ καὶ χεῖρες κοκκαλιασμέναι. Ἡ θειὰτὸ Μαλαμὼ εἶχεν ἀποκοιμηθῆ δὶς ἤδη ὑπὸ τὴν πρύμνην, ὅπου ἔσκεπε τὸ πρόσωπόν τηςμὲ τὴν μαύρην μανδήλαν ὣς τὴν ρῖνα, μὲ τὴν ρῖνα σχεδὸν ὣς τὰ γόνατα. Ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴςεἶχε πάρει δύο τροπάρια* παραπλεύρως αὐτῆς, ὀνειρευόμενος ὅτι ἦτο ἀκόμη εἰς τὴνκλίνην του, καὶ ἀπορῶν πῶς αὕτη ἐκινεῖτο εὐρύθμως ὡς βρεφικὸν λίκνον. Ὁ υἱὸς τοῦπαπᾶ, ὁ Σπύρος, ἔκαμε συχνὲς μετάνοιες, καὶ ὅσον αἷμα εἶχεν, εἶχε συρρεύσει ὅλονεἰς τὴν ρῖνά του, ἥτις ἦτο καὶ τὸ μόνον ὁρατὸν μέλος τοῦ σώματός του. Ἡ παπαδιὰἐν τῇ εὐσεβεῖ φιλοστοργίᾳ της εἶχε κρίνει ὅτι ὤφειλε νὰ τὸν πάρῃ μαζί, ἀφοῦ δι᾽αὐτὸν ἦτο τὸ τάξιμον. Τὸν ἀπέσπασεν ἀποτόμως τῆς κλίνης, τὸν ἔνιψε καὶ τὸν ἐνέδυσεμὲ διπλᾶ ὑποκάμισα, δύο φανέλας, χονδρὸν μάλλινον γελέκιον, διπλοῦν σακκάκι κ᾽ ἐπανωφόρι,καὶ περιετύλιξε τὸν λαιμόν του μὲ χνοῶδες ὁλομάλλινον μανδήλιον, ποικιλόχρουνκαὶ ραβδωτόν, μακρὸν καταπῖπτον ἐπὶ τὸ στέρνον καὶ τὰ νῶτα. Τώρα παρὰ τὴνπρύμνην ἀριστερόθεν τοῦ παπᾶ καθημένη, ἀριστερά της εἶχε τὸν Σπύρον, καὶ ζητοῦσααὐτομάτως νὰ ψηλαφήσῃ τοὺς βραχίονας καὶ τὸ στῆθός του, δὲν εὕρισκε σχεδὸνσάρκα ὑπὸ τὴν βαρεῖαν σκευήν, δι᾽ ἧς εἶχε περιχαρακώσει τὸν υἱόν της.

Ὁ παπάς, ὅστιςδὲν εἶχεν ἀποβάλει τὴν φαιδρότητά του, οὐδ᾽ ἔπαυε ν᾽ ἀνταλλάσσῃ ἀστεϊσμοὺς καὶσκώμματα μὲ τὸν μπαρμπα-Στεφανήν, στρεφόμενος πρὸς αὐτὴν ἐνίοτε τῆς ἔλεγε:

― Νά, γι᾽αὐτόνε τὸ Λαμπράκη, τὸ γυιό σου, τὰ παθαίνουμε αὐτά, παπαδιά.

― Κὶ τί πάθαμεμὲ τ᾽ δύναμ᾽ τ᾽ Θεοῦ; ἀπήντα ἡ παπαδιά, ἥτις, κατὰ βάθος, πολὺ ἀνησύχει μὲ αὐτὸτὸ παράτολμον ταξίδιον. Εὐτυχῶς, ἡ παρουσία τοῦ παπᾶ τῆς ἔδιδε θάρρος.

― Δὲ μ᾽λές, παπαδιά, εἶπε μὲ τὴν τραχεῖαν φωνήν του ὁ μπαρμπα-Στεφανής, θελήσας ν᾽ ἀστεϊσθῇκαὶ μὲ τὴν πρεσβυτέραν, δὲ μ᾽ λές, γιατί λένε: «Κύρι᾽ ἐλέησον! παπαδιά· πέντε μῆνεςδυὸ παιδιά!»

― Γιατί,μαθές, τὸ λένε; ἀπήντησε χωρὶς νὰ πειραχθῇ ἡ πρεσβυτέρα. Πάρε παράδειγμα ἀπὸμένα. Ὀχτὼ γέννες, δέκα παιδιά.

― Θὰ πῇ, τὸλοιπόν, πὼς οἱ παπαδιὲς εἶναι πολὺ καρπερές. Μὰ γιατί;

― Γιατὶ οἱπαπάδες δὲ λείπουν χρόνο-χρονικῆς* ἀπὸ κοντά τους, εἶπεν ἡ θειὰ 〈τὸ〉 Μαλαμώ.

― Νά, τὸΜαλαμὼ πάλι τὸ κατάλαβε, εἶπεν ὁ παπάς, δὲν σᾶς τό ᾽λεγα ἐγώ; Ἐσὺ κι ὁ ἐξάδερφόςσου ὁ Ἀλεξανδρὴς (ἐννοῶν τὸν ψάλτην) ἔχετε μεγάλον νοῦ.

Ὁ παπὰς δὲνἔπαυε ν᾽ ἀστεΐζεται μὲ ὅλας τὰς ἐν τῷ πλοιαρίῳ ἐνοριτίσσας του. Εἰς τὴν μίαν ἔλεγε:«Μὰ κεῖνος ὁ Θοδωρὴς (ἐννοῶν τὸν ἄνδρα της) κοιμᾶται ὅταν τὰ φτιάνῃ αὐτὰ τὰπαιδιά;» Εἰς τὴν ἄλλην: «Μὰ δὲν εἶναι καμμιὰ ποὺ νὰ μὴ θέλῃ παντρειά! Ἐγὼ ἔχωστεφανωμένα, τριάντα χρόνια τώρα, παραπάν᾽ ἀπὸ διακόσια ἀνδρόγυνα, καὶ καμμιὰ δὲνεὑρέθη νὰ πῇ πὼς δὲν θέλει!»

Ἀλλὰ τὸκυριώτερον θῦμα τοῦ παπα-Φραγκούλη ἦτον ὁ Ἀλεξανδρὴς ὁ ψάλτης. Ἔξαφνα τὸν ἠρώτα:

― Δὲ μοῦλές, Ἀλεξανδρή, τί θὰ πῇ, τώρα, στὴν καταβασία τῶν Χριστουγέννων, «ὁ ἀνυψώσας τὸκέρας ἡμῶν»; Ποιὸς εἶν᾽ αὐτός, ὁ ἀνυψώσας;

― Νά, ὁ ἀνιψιόςσας, ἀπήντα ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴς μὴ ἐννοῶν ἄλλως τὴν λέξιν.

― Καὶ τί θὰπῇ «Σκῦλα Βαβυλὼν τῆς βασιλίδος Σιών»; ἠρώτα πάλιν ὁ παπάς.

― Νά,σκύλα Βαβυλών, ἀπήντα ὁ ψάλτης, νομίζων ὅτι περὶ σκύλας πράγματι ἐπρόκειτο.

Ταῦτα ἐλέγοντοἐνόσῳ ἦτο ὑπήνεμος ἡ βάρκα, μὲ τὰς κώπας βραδυποροῦσα, δεξιόθεν παραπλέουσα τὸνἈνάγυρον καὶ τὸν Ἀσέληνον, ἀριστερόθεν πελαγωμένη ἀντικρὺ τῶν Τρικέρων καὶ τοῦ Ἀρτεμισίου.Ὁ παπα-Φραγκούλης ἐκάθητο κυβερνῶν εἰς τὸ πηδάλιον, οἱ ἄλλοι ἐβοήθουν εἰς τὴνκωπηλασίαν. Καὶ αὐτὸς ὁ κὺρ Ἀλεξανδρής, ἂν καὶ ἀτζαμὴς περὶ τὰ ναυτικὰπράγματα, ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ κωπηλατήσῃ διὰ νὰ ζεσταθῇ. Κ᾽ ἡ θειὰ τὸ Μαλαμὼἐκωπηλάτησε σχεδὸν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. Εὐτυχῶς, ἂν κ᾽ ἐκρύωναν ὅλοι, καὶ αἱψυχραὶ ριπαὶ αἱ κατερχόμεναι ἀπὸ τῶν χιονοφόρτων ὀρέων ἐξύριζον τὰ ὦτα καὶ τοὺςλαιμούς των, εἶχον ὅμως τοὺς πόδας θερμούς, τὸ εὐεργετικὸν τοῦτο ἀποτέλεσμα τῆςγειτνιάσεως τοῦ πόντου. Ὁ ἥλιος εἶχε προβάλει ἀπὸ τὰ σύννεφα ἐπ᾽ ὀλίγας στιγμάς(ἥλιος μὲ τὰ δόντια, ― γριὰ μὲ τὰ χταπόδια! ἀνέκραξεν ὁ Λαμπράκης) διότι, ἐνῷ τὴννύκτα ᾐθρίαζε κ᾽ ἐγίνετο «ὁ οὐρανὸς καντήλι», τὴν ἡμέραν συνήγοντο πάλιν τὰνέφη, καὶ ὁ βορρᾶς ἐφαίνετο ὑποχωρῶν εἰς τὸν ἀπηλιώτην, ὡς νὰ ἠπειλεῖτο βροχή· ἀλλὰμόλις ἐπρόβαλε, κ᾽ ἐφάνη ὡς νὰ ἔβλεπε ποία ἦτο ἡ ὑψηλοτέρα καὶ ἐγγυτέρα κορυφὴ ἐκτῶν καταλεύκων ὀρέων ὁλόγυρα, ἡ τοῦ Πηλίου ἢ ἡ τοῦ Ὄθρυος, διὰ νὰ σπεύσῃ τὸταχύτερον νὰ κρυφθῇ. Ἀλλὰ τὰ νέφη σωρευθέντα πάλιν τὸν ἀπήλλαξαν τοῦ κόπουτούτου.

Ἡ ἀκριβὴς ἀπόστασιςἀπὸ τοῦ μεσημβρινοῦ λιμένος ἕως τὸ βορεινότερον ἄκρον τῆς νήσου, ὅπου ἔπλεον, θὰἦτο ὣς δέκα ναυτικῶν μιλίων. Ὁ παπὰς ἔβλεπεν ὅτι ἤθελον νυκτώσει, πρὶν φθάσωσινεἰς τὸ Κάστρον. Ἦτο μεσημβρία ἤδη, καὶ δὲν ἔφθασαν ἀκόμη εἰς τὴν Κεχρεάν, τὴν ὡραίανμελαγχολικὴν κοιλάδα, μὲ τὰς ἐλαιοφύτους κλιτῦς, μὲ τὸν Ἀραδιᾶν, τὸν πυκνὸνδρυμῶνά της, μὲ τὸ ρεῦμα καὶ τὰς πλατάνους καὶ τοὺς νερομύλους της. Ὅταν ἔφθασανεἰς τὴν Κεχρεάν, συνέβη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ μὲν κακόμαντις Πανάγος προέλεγεν, ὁδὲ Στεφανὴς δὲν ἠγνόει καὶ ὁ παπα-Φραγκούλης προέβλεπεν. Εἴτε τροπὴ εἰς τὸνμαΐστρον ἦτο, εἴτε ἀποθαλασσιὰ καὶ «μπουκάρισμα* τοῦ κόρφου», τὰ κύματα ἤρχισαννὰ ὀγκοῦνται κατάπρῳρα τοῦ μικροῦ σκάφους, καὶ ἡ βάρκα μὲ τὸ λευκὸν πανίον της,καὶ μὲ τὸν φλόκον καὶ τὴν ἀντένα της, ἤρχισε νὰ σκιρτᾷ ἐπὶ τῶν κυμάτων, ὁμοία μὲἙλληναλβανὸν χορεύοντα ἡρωικοὺς χοροὺς μὲ τὸν λευκὸν χιτῶνα ἀνεμίζοντα, μὲ τὸν ἕναβραχίονα τριγωνοειδῆ εἰς τὴν μέσην, μὲ τὸν ἄλλον ὑψιτενῆ καὶ παίζοντα τὰδάκτυλα. Αἱ γυναῖκες ἤρχισαν νὰ δειλιῶσιν. Ἡ θειὰ τὸ Μαλαμὼ ἠρώτα τὸν παπὰ ἂν δὲνἦτο καλὸν ν᾽ ἀποβιβασθῶσι καὶ ἀνέλθωσιν εἰς τὴν Παναγίαν τὴν Κεχρεὰν νὰλειτουργήσωσιν, ὅπως ἑορτάσωσιν ἐκεῖ τὰ Χριστούγεννα. Ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴς ζαλισθεὶςἐζάρωσεν εἰς μίαν γωνίαν, καὶ οἱ ἄλλοι ἐπιβάται μεγάλως ἀνησύχουν. Μόνον δύο ἄνδρεςδὲν ἐδειλίασαν, ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς καὶ ὁ παπα-Φραγκούλης.

Εἷς τῶν ἐπιβατῶνἐπρότεινε ν᾽ ἀράξωσι προσωρινῶς εἰς τὴν Κεχρεάν, ἑωσότου κοπάσῃ ὁ ἄνεμος. ὉΣτεφανὴς καὶ ὁ ἱερεὺς συνεννοοῦντο διὰ νευμάτων. Ἀπεῖχον ἀκόμη ἀπὸ τὸ Κάστρον ὑπὲρτὰ τρία μίλια. Δύο μέσα ἠδύναντο νὰ δοκιμάσωσιν, ἂν τὰ εὕρισκον τελεσφόρα· ἢ νὰσυστείλωσι τὰ ἱστία καὶ νὰ προχωρήσωσι μὲ τὰς κώπας, καταφρονοῦντες τὸν ἀφόρητονδιὰ τὰς γυναῖκας μάλιστα σάλον, περιβρεχόμενοι ἀπὸ τὰ θραυόμενα καὶ εἰσπηδῶνταεἰς τὸ σκάφος κύματα, ριγοῦντες καὶ δεινῶς πάσχοντες, ἢ ν᾽ ἀποβιβασθῶσιν εἰς τὴνξηρὰν καὶ νὰ δοκιμάσωσιν ἂν θὰ εὕρισκον δρομίσκον τινά, ὄχι πολὺ πλακωμένον ἀπὸτὴν χιόνα, ὥστε νὰ εἶναι βατὸς εἰς ἀνθρώπους. Πτυάρια καὶ ἀξίνας δύο-τρεῖς εἶχεπάρει μαζί του ὁ Βασίλης τῆς Μυλωνοῦς, προβλέπων ὅτι ἴσως θὰ ἐχρησίμευον διὰ ν᾽ἀνοίξῃ δρόμον πρὸς ἀνεύρεσιν τοῦ ἀποκλεισμένου ἀδελφοῦ του. Ὁ παπα-Φραγκούλης ἀπεφάνθηὅτι, ἀφοῦ ἐξ ἅπαντος θὰ ἐνύχτωναν, κάλλιον θὰ ἦτο νὰ δοκιμάσωσι τὸ πρῶτον,διότι κέρδος θὰ ἦτο, εἶπεν, ὅσον ὀλίγον καὶ ἂν ἠδύναντο νὰ προχωρήσωσι διὰθαλάσσης, καὶ ὕστερον θὰ εἶχον καιρὸν νὰ καταφύγωσι καὶ εἰς τὴν δευτέρανμέθοδον.

Ἤδη ὁ ἥλιοςἐπιφανεὶς ἀκόμη μίαν φοράν, ἔκλινε πρὸς τὴν δύσιν. Ἦτο τρίτη καὶ ἡμίσεια ὥρα.Καὶ ὁ ἥλιος ἐχαμήλωνεν, ἐχαμήλωνε. Καὶ ἡ βαρκούλα τοῦ μπαρμπα-Στεφανῆ μὲ τὸ ἀνθρώπινονφορτίον της, ἐχόρευεν, ἐχόρευεν ἐπάνω εἰς τὸ κῦμα, πότε ἀνερχομένη εἰς ὑγρὰ ὄρη,πότε κατερχομένη εἰς ρευστὰς κοιλάδας, νῦν μὲν εἰς τὴν ἀκμὴν νὰ καταποντισθῇ εἰςτὴν ἄβυσσον, νῦν δὲ ἑτοίμη νὰ κατασυντριβῇ κατὰ τῆς κρημνώδους ἀκτῆς. Καὶ ὁ ἱερεὺςἔλεγε μέσα του τὴν Παράκλησιν ὅλην ἀπὸ τὸ «Πολλοῖς συνεχόμενος» ἕως τὸ «Πάντωνπροστατεύεις». Κι ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς ἐστενοχωρεῖτο μὴ δυνάμενος ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦπαπᾶ νὰ ἐκχύσῃ ἐλευθέρως τὰς ἀφελεῖς βλασφημίας του, τὰς ὁποίας ἐμάσα κ᾽ ἔπνιγεμέσα του, ὑποτονθορύζων: «Σκύλιασε, ὁ διαολόκαιρος, λύσσαξε! Θὰ σκάσῃς, ἀντίχριστε,Τοῦρκο! τὸ Μουχαμέτη σου, μέσα!» Κ᾽ ἡ θειὰ τὸ Μαλαμὼ ποιοῦσα τὸ σημεῖον τοῦΣταυροῦ ἔλεγε τὸ «Θεοτόκε Παρθένε», κ᾽ ἐπανελάμβανεν, «Ἔλα Κ᾽στέ μ᾽! βόηθα,Παναϊά μ᾽!» Καὶ τὰ κύματα ἔπληττον τὴν πρῷραν, ἔπληττον τὰ πλευρὰ τοῦ σκάφους,καὶ εἰσορμῶντα εἰς τὸ κύτος ἐκτύπων τὰ νῶτα, ἐκτύπων τοὺς βραχίονας τῶν ἐπιβατῶν.Καὶ ὁ ἥλιος ἐχαμήλωνεν, ἐχαμήλωνε. Καὶ ἡ βαρκούλα ἐκινδύνευε ν᾿ ἀφανισθῇ. Καὶ ἡἀπορρὼξ βραχώδης ἀκτὴ ἐφαίνετο διαφιλονικοῦσα τὴν λείαν πρὸς τὸν βυθὸν τῆςθαλάσσης.

* * *

Τέλος ἤρχισενὰ σκοτεινιάζῃ. Ἐνύκτωσεν ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν καθ᾽ ἣν θὰ ἔβλεπον ἀντικρὺ τὸΚάστρον, οὗ ἀπεῖχον τώρα δύο ἀκόμη μίλια. Νέφη συσσωρευμένα πρὸς ἀνατολὰς ἠμπόδιζοννὰ φανῇ τὸ παρήγορον φέγγος τῆς σελήνης. Ἀλλ᾽ ὁ ἄνεμος, ἀντὶ νὰ πέσῃ, ἐδυνάμωνε,καὶ ἀγρίευε καὶ ἐθέριευε, καὶ ὁ πλοῦς κατέστη ἀδύνατος τοῦ λοιποῦ. Δὲν ἔβλεπονπλέον οὔτε ἐμπρὸς οὔτε δεξιὰ τίποτε, εἰμὴ δύο ὄγκους φαιούς, ἀμαυρούς. Εὐτυχῶς ὁμπαρμπα-Στεφανὴς ἐγνώριζε καλὰ τὸ μέρος.

―Ἐδῶ, ἐδῶ,εἶν᾽ ἕνα λιμανάκι, παπά, κάτ᾽ ἀπ᾽ τὸ Πρυΐ, ἀποκάτ᾽ ἀπ᾽ τὴν Ἁγία Ἀναστασιά, στὰΜποστάνια.

― Θυμᾶσαικαλά, Στεφανή;

―Ὅπως ξέρ᾽ςἡ ἁγιωσύνη σ᾽ τὰ γράμματα τς ἐκκλησιᾶς ἀπ᾽ ὄξου, παπά, ἔτσι κ᾽ ἐγὼ τὰ ξέρω ἀπ᾽ ὄξου,ὅλα τὰ λιμανάκια, τοὺς κάβους, κὶ τς ἀμμουδιές, ὅλες τὶς ξέρες κὶ τὰ γκρίφια* κὶτὰ θαλάμια*.

Καὶπροσήγγισαν μὲ πολὺν κόπον καὶ ἀγῶνα καὶ βάσανον, βρεγμένοι, θαλασσοπνιγμένοι,μισοπαγωμένοι.

―Ἐκεῖ, ἐκεῖδιαναστάει*.

Ὑπῆρχεν ἓνθαλάσσιον μάρμαρον, ὡς φυσικὴ ἀποβάθρα, πότε καλυπτόμενον ἀπὸ τὸ κῦμα, πότε ἀνέχονὑπεράνω τῆς θαλάσσης. Τὴν φορὰν ταύτην τὸ ἐκάλυπτε καὶ δὲν τὸ ἐκάλυπτε τὸ κῦμα.Ἐπλησίασαν καὶ ᾐσθάνθησαν πάραυτα τὸ εὐάρεστον αἴσθημα τῆς παύσεως τοῦ σάλου καὶτῆς προσεγγίσεως εἰς σκεπαστὸν κ᾽ εὐλίμενον μέρος.

― Πάντακατευόδιο! εἶπε ποιῶν τὸ σημεῖον τοῦ Σταυροῦ ὁ κὺρ Ἀλεξανδρής, ὅστις τότε ἐξεζαλίσθηκ᾽ ἐστάθη εἰς τοὺς πόδας του.

Ἐπήδησαν εἷςεἷς ἔξω· ἐξεφόρτωσαν τὰς ἀποσκευὰς καὶ ἠλάφρυναν τὴν βάρκαν. Ἀνάμεσα εἰς τὸμάρμαρον καὶ εἰς τὴν κρημνώδη ἀκτὴν ἐσχηματίζετο μικρὰ ἀμμουδιά, ὅση θὰ ἤρκειδιὰ νὰ σύρῃ ἁλιεὺς τὴν ψαροπούλαν του, γυρμένην ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ἐπὶ τῆς ἄμμου,καὶ νὰ ἐξαπλωθῇ καὶ αὐτὸς ὑπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ κοιμηθῇ θεωρῶν τοὺς ἀστέρας.

― Τώρα νὰσύρουμε τὴ βάρκα, παπά, εἶπεν ὁ μπαρμπα-Στεφανής, κ᾽ ὕστερα οἱ ἄνδρες νὰφορτωθοῦμε ὅλα τὰ πράγματα καὶ ν᾽ ἀρχίσουμε σιγὰ-σιγὰ ν᾽ ἀνεβαίνουμε. Ἂς πάρουνκ᾽ οἱ γυναῖκες ὅ,τι μποροῦν.

― Νά τώρατί ἄξιζε νά ᾽χα τὸ μ᾽λάρι μαζί μ᾽, εἶπεν ὁ Βασίλης τῆς Μυλωνοῦς· σοῦ εἶπα,μπαρμπα-Στεφανή, νὰ τὸ μπαρκάρουμε, δὲ θέλησες.

Ἔσυραν τὴνλέμβον. Ἤναψαν τὰ δύο φανάρια ποὺ εἶχαν. Ὁ Βασίλης ἔλαβε τὰ πτυάρια καὶ τὰς ἀξίναςτου, καὶ ἀπομακρυνθεὶς προσωρινῶς ἤρχισε νὰ κατοπτεύῃ ποῦ θὰ εὕρισκε μονοπάτι ὄχιπολὺ πατημένον ἀπὸ τὴν χιόνα, ὥστε νὰ δύνανται ἄνθρωποι νὰ βαδίσωσιν. Ἀπὸ τὸμέρος ἐκεῖνο ὣς τὸ Κάστρον, τὸ ὁποῖον διεκρίνετο ὡς πελώριος ἀμαυρὸς ὄγκος ὑψηλὰπρὸς Βορρᾶν, ἡ ὁδὸς δὲν θὰ ἦτο πλέον τῆς ὥρας, ἀλλ᾽ εἰς ἣν κατάστασιν ἦτο τώρα ὁδρόμος ἀπὸ τὰς χιόνας, τίς οἶδεν ἂν θὰ ἤρκει καὶ τὸ τριπλάσιον τοῦ χρόνου ὅπωςφθάσωσιν. Ἐδείπνησαν ὅλοι ἐπὶ ποδὸς μὲ δίπυρα καὶ μὲ ἐλαίας καὶ ἔπιον ὀλίγον οἶνονἢ ρακήν.

Ὁ Βασίλης ἐπανελθὼνἀνήγγειλεν ὅτι ἀνεῦρε τὸ μονοπάτι, πλακωμένον πολὺ ἀπὸ τὴν χιόνα, ἀλλ᾽ ὅτι μὲπολὺν κόπον, ἂν προπορεύωνται δύο ἄνθρωποι καὶ ξεχιονίζουν, ἐλπίζει νὰ φθάσουνεἰς τὸ Κάστρον τὸ γρηγορώτερον… ἕως τὰ μεσάνυκτα. Ἐφορτώθησαν τὰς ἀποσκευάς. Ὁκὺρ Ἀλεξανδρὴς ἔλαβε τὸ ἕνα φανάρι καὶ μία τῶν γυναικῶν τὸ ἄλλο. Ὁ Βασίλης τῆςΜυλωνοῦς, ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς καὶ ὁ υἱός του, ἔλαβον τὰ πτυάρια καὶ τὰς ἀξίναςκαὶ προπορευόμενοι ἤρχισαν νὰ ξεχιονίζωσιν. Ὁ δρομίσκος ἀνήρχετο ἕρπων εἰς τὸνκρημνὸν κατ᾽ ἀρχάς, εἶτα κατήρχετο εἰς ἓν παραθαλάσσιον κοίλωμα. Ἐπάτουνπροσεκτικῶς, ὡς νὰ ἐμετροῦσαν τὰ βήματά των. Ἡ σελήνη εἶχεν ἀπαλλαγῆ τῶν νεφῶνκαὶ προσεπάθει νὰ φέξῃ τὸν δρόμον μὲ τὸ κρυερὸν φῶς της. Ἐνίοτε ἔχαναν τὸχάραγμα τοῦ δρόμου, ἀπεπλανῶντο κ᾽ εὑρίσκοντο αἴφνης ἐπὶ τῆς κορυφῆς πελωρίωνβράχων, κάτω τῶν ὁποίων ἄβυσσος ἤνοιγε τὸ στόμα της, καὶ πάλιν κατέβαινον μὲτρεμουλιαστὰ γόνατα, κρατούμενοι ἐκ τῶν πετρῶν καὶ τῶν θάμνων. Ἀνεῖρπον εἰς τὸνκρημνὸν ὡς μικρὸν κοπάδιον αἰγῶν ἀποπλανηθὲν καὶ ἀπαγόμενον ὀπίσω εἰς τὴνμάνδραν ἀπὸ τοὺς δύο βοσκούς του, οἵτινες τὸ ἀνεζήτησαν κρατοῦντες φανάρια, καὶμακρόθεν ἂν τοὺς ἔβλεπέ τις ἠδύνατο νὰ τοὺς ἐκλάβῃ ὡς συστρεφόμενον κρικωτὸντέρας, φωσφορίζον τὴν κεφαλὴν καὶ τὴν οὐράν, μὲ τοὺς δύο φανούς. Μὲ ὅλον τὸξεχιόνισμα, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖ τις πόσον ἀτελῶς ἐνηργεῖτο, ἐπάτουν ἐνίοτε σφαλερῶς,κ᾽ ἐχώνοντο ὣς τὸ γόνυ καὶ ὣς τὸν μηρὸν εἰς τὴν χιόνα.

Ἐπλησίαζεμεσάνυκτα, ὅταν ἔφθασαν ὑπὸ τὴν γέφυραν τοῦ Κάστρου, μισοπνιγμένοι, παγωμένοι, ἁλμυροὶἀπὸ θάλασσαν καὶ λευκοὶ ἀπὸ χιόνα, μελανιασμένοι τὰ χείλη, ἀλλὰ θερμοὶ τὴνκαρδίαν.

* * *

Ἐκεῖ ἐπάνω,πρὶν διέλθωσι τὴν γέφυραν, ἀπὸ τὴν σιδερόπορταν τοῦ Κάστρου, ἠκούσθησαν φωναί:

― Ποιοὶ εἶστε;Ποιοὶ εἶστε;

Καὶ ἀντήχησεβαρὺς ὁ τριγμὸς τῶν ἐσκωριασμένων στροφέων, ὡς νὰ ἐδοκίμαζέ τις νὰ κλείσῃ ἔσωθεντὴν σιδηρᾶν πύλην. Ἠκούσθη δὲ καὶ μικρὸς κρότος, ὡς ὁ τῆς ὑψώσεως σκανδάληςτουφεκίου.

― Καλοί!καλοί! πατριῶτες! ἀπήντησεν ὁ μπαρμπα-Στεφανής. Μὰ ἐσεῖς ποιοὶ εἶστε;

― Πέστεμας τὰ ὀνόματά σας!

―Ἡμεῖς εἴμαστε…ἤρχισεν ὁ μπαρμπα-Στεφανής, καὶ συγχρόνως διὰ τοῦ βλέμματος ἐσυμβουλεύετο τὸνπαπάν.

― Μπά! αὐτὴεἶναι ἡ φωνὴ τ᾽ ἀδερφοῦ μου, ἀνέκραξεν ὁ Βασίλης τῆς Μυλωνοῦς.

Καὶ εἶτα ἐντείναςτὴν φωνήν:

― Ἀργύρη! ἐγὼεἶμαι!… ἐφώναξε.

― Τόσοκαλύτερα… μᾶς ἔβγαλαν κι ἀπὸ ἕναν κόπο, ἐψιθύρισεν ὁ ἱερεύς.

* * *

Ἀνέβησαν εἰςτὸ Κάστρον, ὅπου συνήντησαν τὸν Ἀργύρην τῆς Μυλωνοῦς καὶ τὸν σύντροφόν του τὸνΓιάννην τὸν Νυφιώτην. Οὗτοι ἐν ὀλίγοις διηγήθησαν πῶς τοὺς εἶχε κλείσει τὸχιόνι ἐπάνω στὸ Στοιβωτό, ὅπου ἐτρύπωσαν δύο νύκτας εἰς μίαν σπηλιάν, καὶ πῶς τὴνπροχθές, ἤτοι εἰς τὰς 22 τοῦ μηνός, ἐλθόντες τοὺς ἀπηλευθέρωσαν ἐκεῖθεν, ἐκτοπίσαντεςμεγάλους ὄγκους χιόνος, δύο αἰγοβοσκοί, ὁ Γιαλὴς ὁ Κόνιζας καὶ ὁ Γιώργης ὁΜπάντας, οἵτινες καὶ εὑρίσκοντο τὴν στιγμὴν ταύτην μὲ ὅλον τὸ αἰπόλιόν των εἰςτὸ φρούριον.

Τὸφρούριον τοῦτο, ὅπερ ἀλλαχοῦ περιεγράψαμεν, ἦτο γιγαντιαῖος βράχος φυτρωμένος ἐκεῖπαρὰ τὸ πέλαγος, προεκβολὴ τῆς γῆς πρὸς τὸν πόντον, ὡς νὰ ἔδειχνεν ἡ ξηρὰ τὸνγρόνθον εἰς τὴν θάλασσαν καὶ νὰ τὴν προεκάλει· φοβερὸς μονοκόμματος γρανίτης ἁλίκτυπος,ὅπου γλαῦκες καὶ λάροι ἤριζον περὶ κατοχῆς, διαφιλονικοῦντες ποῦ ἀρχίζει ἡκυριότης τοῦ ἑνὸς καὶ ποῦ σταματᾷ ἡ δικαιοδοσία τοῦ ἄλλου. Προσφιλὴς σκοπὸς τοῦΒορρᾶ καὶ τῶν γειτόνων του, τοῦ Καικίου καὶ τοῦ Ἀργέστου, ὧν τὸ στάδιον εὐρὺ ἐκτείνεταιἀναμέσον τῆς Χαλκιδικῆς, τοῦ Θερμαϊκοῦ, τοῦ Ὀλύμπου καὶ τοῦ Πηλίου· μεμονωμένοςὑψιτενὴς βράχος, ἐφ᾽ οὗ οἱ κάτοικοι ἐξ ἀνάγκης εἶχον κλεισθῆ διὰ φύλαξιν κατὰ τῶνπειρατῶν καὶ τῶν βαρβάρων, ἐγκαταλιπόντες αὐτὸν ἔρημον μετὰ τὸ 1821, ὅτε ἐκτίσθηἡ σημερινὴ μεσημβρινὴ πολίχνη.

Μέχρι πρὸ ὀλίγωνἐτῶν ἐσώζοντο ἀκόμη οἰκίαι τινὲς μὲ τὰς στέγας καὶ τὰ πατώματά των ἐντὸς τοῦφρουρίου, ἀλλὰ τελευταῖον, ἡ ὀλιγωρία τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ὁ ὄκνος τῶν ἀνθρώπωνεἰς τὸ νὰ ἐπισκέπτωνται τὸ Κάστρον συχνότερα, καὶ ἡ ἀσυνειδησία ὀλίγων τινῶνσυλαγωγῶν, πλεονεκτῶν ἢ οἰκοδόμων, εἶχε καταστήσει ἐρειπίων σωρὸν τὸ Κάστρον. Ἐντεῦθενἀμελήσαντες καὶ οἱ ἐφημέριοι τῆς σημερινῆς πολίχνης, ἄφηναν ἀπὸ ἐτῶν ἤδη ἀλειτούργητοντὸν ναὸν τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως, κατ᾽ αὐτὴν τὴν ἡμέραν τῆς ἑορτῆς.

Ὁ ναὸς τῆςΧριστοῦ Γεννήσεως ἦτο ἡ παλαιὰ μητρόπολις τοῦ φρουρίου. Ὁ ναΐσκος, πρὸ ἑκατονταετηρίδωνκτισθείς, ἵστατο ἀκόμη εὐπρεπὴς καὶ ὅχι πολὺ ἐφθαρμένος. Ὁ παπα-Φραγκούλης καὶ ἡσυνοδία του φθάσαντες εἰσῆλθον τέλος εἰς τὸν ναὸν τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡ καρδία τωνᾐσθάνθη θάλπος καὶ γλυκύτητα ἄφατον. Ὁ ἱερεὺς ἐψιθύρισε μετ᾽ ἐνδομύχουσυγκινήσεως τό, «Εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου», κ᾽ ἡ θειὰ τὸ Μαλαμώ, ἀφοῦ ἤλλαξετὴν φ᾽στάνα* της τὴν βρεγμένην κ᾽ ἐφόρεσεν ἄλλην στεγνὴν καὶ τὸ γ᾽νάκι της τὸκαλό, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς εἶχεν εἰς ἀβασταγὴν* καλῶς φυλαγμένα ὑπὸ τὴν πρῷραν τῆςβάρκας, ἔδεσε μέγα σάρωθρον ἐκ στοιβῶν καὶ χαμοκλάδων καὶ ἤρχισε νὰ σαρώνῃ τὸ ἔδαφοςτοῦ ναοῦ, ἐνῷ αἱ γυναῖκες αἱ ἄλλαι ἤναπταν ἐπιμελῶς τὰ κανδήλια, καὶ ἤναψανμέγα πλῆθος κηρίων εἰς δύο μανουάλια, καὶ παρεσκεύασαν μεγάλην πυρὰν μὲ ξηρὰξύλα καὶ κλάδους εἰς τὸ προαύλιον τοῦ ναοῦ, ὅπου ἐσχηματίζετο μακρὸν στένωμαπαράλληλον τοῦ μεσημβρινοῦ τοίχου, κλειόμενον ὑπὸ σωζομένου ὀρθοῦ τοιχίουγείτονος οἰκοδομῆς, κ᾽ ἐγέμισαν ἄνθρακας τὸ μέγα πύραυνον, τὸ σωζόμενον ἐντὸςτοῦ ἱεροῦ βήματος, κ᾽ ἔθεσαν τὸ πύραυνον ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ναοῦ, ρίψασαι ἄφθονονλίβανον εἰς τοὺς ἄνθρακας. Καὶ ὠσφράνθη Κύριος ὁ Θεὸς ὀσμὴν εὐωδίας.

Ἔλαμψε δὲτότε ὁ ναὸς ὅλος, καὶ ἤστραψεν ἐπάνω εἰς τὸν θόλον ὁ Παντοκράτωρ μὲ τὴν μεγάληνκ᾽ ἐπιβλητικὴν μορφήν, καὶ ἠκτινοβόλησε τὸ ἐπίχρυσον καὶ λεπτουργημένον μὲμυρίας γλυφὰς τέμπλον, μὲ τὰς περικαλλεῖς τῆς ἀρίστης βυζαντινῆς τέχνης εἰκόναςτου, μὲ τὴν μεγάλην εἰκόνα τῆς Γεννήσεως, ὅπου «Παρθένος καθέζεται τὰ Χερουβεὶμμιμουμένη», ὅπου θεσπεσίως μαρμαίρουσιν αἱ μορφαὶ τοῦ θείου Βρέφους καὶ τῆς ἀμώμουΛεχοῦς, ὅπου ζωνταναὶ παρίστανται αἱ ὄψεις τῶν ἀγγέλων, τῶν μάγων καὶ τῶνποιμένων, ὅπου νομίζει τις ὅτι στίλβει ὁ χρυσός, εὐωδιάζει ὁ λίβανος καὶβαλσαμώνει ἡ σμύρνα, καὶ ὅπου, ὡς ἐὰν ἡ γραφικὴ ἐλάλει, φαντάζεταί τις ἐπὶ μίανστιγμὴν ὅτι ἀκούει τό, Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ!

Ἐν τῷ μέσῳδὲ κρέμαται ὁ μέγας ὀρειχάλκινος καὶ πολύκλαδος πολυέλεος, καὶ ὁλόγυρα ὁκρεμαστὸς χορός, μὲ τὰς εἰκόνας τῶν Προφητῶν καὶ Ἀποστόλων, ὑφ᾽ ὃν ἐτελοῦντο τὸπάλαι οἱ σεμνοὶ γάμοι τῶν χριστιανικῶν ἀνδρογύνων. Καὶ ὁλόγυρα αἱ μορφαὶ τῶνΜαρτύρων, Ὁσίων καὶ Ὁμολογητῶν. Ἵστανται ἐπὶ τῶν τοίχων ἠρεμοῦντες, ἀπαθεῖς, ὁποῖοιἐν τῷ Παραδείσῳ, εὐθὺ καὶ κατὰ πρόσωπον βλέποντες, ὡς βλέπουσι καθαρῶς τὴν ἉγίανΤριάδα. Μόνος ὁ Ἅγιος Μερκούριος, μὲ τὴν βαρεῖαν περικεφαλαίαν του, μὲ τὸνθώρακα, τὰς περικνημῖδας καὶ τὴν ἀσπίδα, φαίνεται ὀλίγον τι ἐγκαρσίως βλέπων καὶκινούμενος καὶ δρῶν, εἰς τὰ δεξιὰ τοῦ ναοῦ, ἐκεῖ ὅπου διατρυπᾷ μὲ τὸ δόρυ του τὸνἐπὶ θρόνου καθήμενον ὠχρὸν Παραβάτην. Πελιδνὸς ὁ παράφρων τύραννος, μὲ τὸβλέμμα σβῆνον, μὲ τὸ στῆθος αἱμάσσον, μάτην προσπαθεῖ ν᾽ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὸστέρνον του τὸν ὀξὺν σίδηρον, καὶ ἐξεμεῖ μετὰ τῆς τελευταίας βλασφημίας καὶ τὴνμιαρὰν ψυχήν του. Γείτων τῆς τρομακτικῆς ταύτης σκηνῆς παρίσταται γλυκεῖα καὶσυμπαθεστάτη εἰκών, ὁ Ἅγιος Κήρυκος, τριετίζον παιδίον, κρατούμενον ἐκ τῆς χειρὸςὑπὸ τῆς μητρός του, τῆς Ἁγίας Ἰουλίττης. Διὰ δώρων καὶ θωπειῶν ἐζήτει ὁ διώκτηςἈλέξανδρος νὰ ἑλκύσῃ τὸ παιδίον, καὶ διὰ τοῦ παιδίου τὴν μητέρα. Ἀλλ᾽ ὁ παῖςκαλῶν τὴν μητέρα του καὶ ὑποψελλίζων τοῦ Χριστοῦ τὸ ὄνομα, ἔπτυσε τὸν τύραννονκατὰ πρόσωπον, κ᾽ ἐκεῖνος ἐξαγριωθεὶς ἐκρήμνισε τὸ παιδίον ἀπὸ τῆς μαρμαρίνηςκλίμακος, ὅπου συνέτριψε τὸ τρυφερὸν καὶ διὰ στεφάνους πλασθὲν κρανίον.

Καὶ εἰς τὴνχιβάδα τοῦ ἱεροῦ βήματος, ὑψηλά, ἐφαίνετο στεφανουμένη ὑπὸ ἀγγέλων ἡ τῶν ΟὐρανῶνΠλατυτέρα. Καὶ κατωτέρω περὶ τὸ θυσιαστήριον ἵσταντο ἄρρητον σεμνότητα ἀποπνέουσαιαἱ μορφαὶ τῶν μεγάλων Πατέρων, τοῦ Ἀδελφοθέου, τοῦ Βασιλείου, τοῦ Χρυσοστόμουκαὶ τοῦ Θεολόγου, κ᾽ ἐφαίνοντο ὡς νὰ ἔχαιρον διότι ἔμελλον ν᾽ ἀκούσωσι καὶπάλιν τὰς εὐχὰς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς Εὐχαριστίας, οὓς αὐτοὶ ἐν Πνεύματισυνέθεσαν. Πέριξ δὲ καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτός, εἰκονίζετο περιτέχνως ὅλον τὸΔωδεκάορτον, καὶ τὰ τάγματα τῶν Ἀγγέλων, καὶ ἡ Βρεφοκτονία, καὶ οἱ κόλποι τοῦ Ἀβραὰμκαὶ ὁ Λῃστὴς ὁ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὁμολογήσας.

* * *

Ὅταν ἔφθασανεἰς τὸ Κάστρον καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν ναὸν τοῦ Χριστοῦ, τόσον θάλπος ἐθώπευσε τὴνψυχήν των, ὥστε ἂν καὶ ἦσαν κατάκοποι, καὶ ἂν ἐνύσταζόν τινες αὐτῶν, ᾐσθάνθησαντόσον τὴν χαρὰν τοῦ νὰ ζῶσι καὶ τοῦ νὰ ἔχωσι φθάσει αἰσίως εἰς τὸ τέρμα τῆςπορείας των, εἰς τὸν ναὸν τοῦ Κυρίου, ὥστε τοὺς ἔφυγε πᾶσα νύστα καὶ πᾶσακόπωσις. Οἱ αἰπόλοι, εὑρόντες ἐνασχόλησιν καὶ πρόφασιν ὅπως καπνίζωσι καθήμενοικαὶ ἐνίοτε ὅπως ἐξαπλώνωνται καὶ κλέπτωσιν ἀπὸ κανένα ὕπνον τυλιγμένοι μὲ τὲςκάπες των παρὰ τὸ πῦρ, εἶχον ἀνάψει ἔξω δύο πυρσούς, τὸν ἕνα ἔμπροσθεν τοῦ ἱεροῦβήματος, τὸν ἄλλον πρὸς τὸ βόρειον μέρος. Ἐντὸς τοῦ ναοῦ ἡ θερμότης ἦτο λίαν εὐάρεστος,τῇ βοηθείᾳ τῶν ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν πυρῶν. Καὶ εἶχον σωρεύσει παμπόλλας δέσμας ξηρῶνξύλων καὶ κλάδων, οἱ ἐκεῖ καταφυγόντες αἰπόλοι, μὲ τὰς ὀλίγας αἶγας καὶ τὰ ἐρίφιάτων, ὅσα δὲν εἶχον ψοφήσει ἀκόμη ἀπὸ τὸν βαρὺν χειμῶνα τοῦ ἔτους ἐκείνου, οἱτραχεῖς αἰπόλοι, οἵτινες εἶχον σώσει καὶ τοὺς δύο ὑλοτόμους ἐκ τοῦ ἀποκλεισμοῦτῆς χιόνος. Καὶ εἶτα ὁ ἱερεὺς ἔβαλεν εὐλογητὸν καὶ ἐψάλη ἡ λιτὴ τῆς μεγαλοπρεποῦςἑορτῆς, μεθ᾽ ὃ ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴς ἤρχισε τὰς ἀναγνώσεις, καὶ ὅσοι ἦσαννυστασμένοι ἀπεκοιμήθησαν σιγὰ εἰς τὰ στασίδιά των (Ἄ! ἔμελλον ἄρα τοῦΠροφητάνακτος οἱ θεσπέσιοι ὕμνοι ἀπὸ ψαλμῶν νὰ καταντήσωσιν ἀνάγνωσιςνυστακτική, καὶ ὡς ἀνάγνωσις νὰ παραλείπωνται ὅλως ὡς φορτικόν τι καὶπαρέλκον!), βαυκαλιζόμενοι ἀπὸ τὴν ἔρρινον καὶ μονότονον ἀπαγγελίαν τοῦ κὺρ Ἀλεξανδρῆ.Ὁ ἀγαθὸς γέρων ἦτο ἐκ τοῦ ἀμιμήτου ἐκείνου τύπου τῶν ψαλτῶν, ὧν τὸ γένος ἐξέλιπεδυστυχῶς σήμερον. Ἔψαλλε κακῶς μέν, ἀλλ᾽ εὐλαβῶς καὶ μετ᾽ αἰσθήματος. Κανὲνσχεδὸν κῶλον δὲν ἔλεγεν ὀρθῶς, οὔτε μουσικῶς οὔτε γραμματικῶς. Πότε ἓν καὶ ἥμισυκῶλον τὰ ἥνου εἰς ἓν, πότε δύο καὶ ἥμισυ τὰ διῄρει εἰς τέσσαρα. Ἀλλὰπροκριτωτέρα ἡ ἀμάθεια τῆς δοκησισοφίας…

Ἀλλ᾽ ὅτε ὁἱερεὺς ἐξελθὼν ἔψαλε τὸ «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός», τότε αἱμορφαὶ τῶν Ἁγίων ἐφάνησαν ὡς νὰ ἐφαιδρύνθησαν εἰς τοὺς τοίχους· «Ἀκολουθήσωμενλοιπὸν ἔνθα ὁδεύει ὁ ἀστήρ», καὶ ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴς ἐνθουσιῶν ἔλαβε τὴν ὑψηλὴνκαλάμην καὶ ἔσεισε τὸν πολυέλεον μὲ τὰς λαμπάδας ὅλας ἀνημμένας. «Ἄγγελοι ὑμνοῦσιν,ἀκαταπαύστως ἐκεῖ», κ᾽ ἐσείσθη ὁ ναὸς ὅλος ἀπὸ τὴν βροντώδη φωνὴν τοῦπαπα-Φραγκούλη μετὰ πάθους ψάλλοντος: «Δόξα ἐν ὑψίστοις λέγοντες, τῷ σήμερον ἐνσπηλαίῳ τεχθέντι», καὶ οἱ ἄγγελοι οἱ ζωγραφιστοί, οἱ περικυκλοῦντες τὸνΠαντοκράτορα ἄνω εἰς τὸν θόλον, ἔτειναν τὸ οὖς, ἀναγνωρίσαντες οἰκεῖον αὐτοῖς τὸνὕμνον.

Καὶ εἶτα ὁἱερεὺς ἐπῆρε καιρόν*, καὶ ἤρχισε νὰ προσφέρῃ τῷ Θεῷ θυσίαν αἰνέσεως.

* * *

Αἴφνης ἠκούσθησανφωναὶ ἔξωθεν τοῦ ναοῦ. Ἐξῆλθόν τινες τῶν ἀνδρῶν νὰ ἴδωσι τί τρέχει. Ἐξῆλθε κ᾽ ἡθειὰ τὸ Μαλαμώ, κι ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴς ἔμεινε μὲ τὰ γυαλιὰ εἰς τὰ ὄμματα βλέπων πρὸςτὴν θύραν ἀριστερά του, καὶ διέκοψε τὴν ψαλμῳδίαν του. Ὁ παπὰς ἔρριψεν αὐστηρὸνβλέμμα πρὸς τὸν ψάλτην καὶ τὸν ἐκάρφωσεν εἰς τὴν θέσιν του.

Τὰς φωνὰςεἶχον ρήξει ὁ εἷς τῶν αἰπόλων καὶ ὁ εἷς τῶν ὑλοτόμων, οἵτινες ἔτυχον καθήμενοιπαρὰ τὸν πυρσόν, ἀνατολικῶς τοῦ ναΐσκου. Διὰ τῶν φωνῶν τούτων εἶχον ἀπαντήσει εἴςτινας κραυγὰς ἐλθούσας ἀπ᾽ ἀντικρύ, ἐκ τῆς θαλάσσης.

Ἐκεῖ ἐνμέσῳ τοῦ Κάστρου καὶ τῆς βραχώδους ἀκτῆς τοῦ Κουρούπη ἐσχηματίζετο ἐπισφαλὴς ὅρμος,ὁ Μικρὸς Γιαλός. Αἱ κραυγαὶ ἤρχοντο ἀκριβῶς ἐκ τῆς γειτονίας τῶν ἀπεσπασμένωνβράχων καὶ σκοπέλων ὑπὸ τὴν φοβερὰν ἀκτὴν τοῦ Κουρούπη.

Παρῆλθεπολλὴ ὥρα ἑωσοῦ ἐννοήσωσι τί τρέχει. Ὅλοι σχεδὸν οἱ ἐκκλησιαζόμενοι εἶχον ἐξέλθειτοῦ ναοῦ. Ἔμειναν μόνοι ὁ ἱερεύς, ὅστις ἐκρατεῖτο ἀκλόνητος εἰς τὸ χρέος του,φορεμένος ἤδη τὰ ἱερὰ ἄμφια, ἑτοιμαζόμενος νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν προσκομιδήν, καὶὁ κὺρ Ἀλεξανδρής, τὸν ὁποῖον ἐκράτει τὸ βλέμμα τοῦ ἱερέως.

Ἐντούτοις, κατ᾽ εἰκασίαν μᾶλλον ἢ ἐκ βεβαίας πληροφορίας, ἐνόησαν ὅτι ἐκεῖ ὑπὸ τὸνΚουρούπη εἶχε προσαράξει πλοῖον ἀπὸ τοῦ πελάγους ἐρχόμενον. Ἡ σελήνη εἶχεδύσει, καὶ ὁ πυρσὸς δὲν ἔρριπτε πόρρω τὸ φῶς. Ἔβλεπον ἀμυδρῶς ἐκεῖ ἀπέναντι, εἰςἀπόστασιν μιλίου σχεδόν, ἐπὶ τοῦ μαυρισμένου ὄγκου τῶν ἁλικτύπων βράχων, ἔβλεπονσῶμά τι ἀμυδρῶς κινούμενον, μελανώτερον τῶν βράχων. Ἀντήχουν ἐν τῇ σιγῇ τῆςνυκτός, μεγεθυνόμεναι ἀπὸ τὰς ἠχούς, κραυγαὶ ἀγωνίας καὶ ταραχῆς, ὅμοιαι μ᾽ ἐκείναςτὰς ὁποίας ἐκχύνουσι κινδυνεύοντες ἄνθρωποι ἢ ναυαγοὶ σαστισμένοι.

Οἱ ἄνδρες ἔσπευσαννὰ ρίψωσιν ἐπὶ τῆς πυρᾶς ὅσα κλαδία εἶχον πρόχειρα ἀκόμη, σχηματίζοντες ὀγκωδεστέραντὴν φλόγα. Ἄλλο μέσον βοηθείας δὲν εἶχον ταχύ.

Ἐν τούτοιςὁ Στεφανὴς ὁ πορθμεὺς καὶ ὁ Μπάντας καὶ ὁ Νυφιώτης ὁ Γιάννης καὶ ὁ Ἀργύρης καὶ ὁἀδελφός του, ἔλαβον ἀνὰ ἕνα δαυλὸν καὶ τὰ δύο φανάρια, καὶ ἀπεφάσισαν νὰκατέλθωσι τρέχοντες εἰς τὸν Μικρὸν Γιαλόν. Ἀλλ᾽ ἐὰν ὁ κρημνώδης δρομίσκος δὲν ἦτοχιονισμένος, θὰ ἐχρειάζετο σχεδὸν ἡμίσεια ὥρα διὰ νὰ κατέλθῃ τις ἐκεῖ ἀπὸ τὸΚάστρον, καὶ τώρα ὁποὺ ἦτο χιονισμένος, καὶ ἦτο νύξ, τρίτη ὥρα μετὰ τὰμεσάνυκτα, οὔτε μία ὥρα δὲν θὰ ἤρκει. Εἰς μίαν δὲ ὥραν ἠδύναντο νὰ κατασυντριβῶσιδεκάδες πλοίων καὶ νὰ πνιγῶσιν ἑκατοντάδες ἀνθρώπων.

Οὐχ ἧττονοἱ ἄξεστοι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι, ἐκ τῆς αὐθορμήτου ἐκείνης φιλανθρωπίας, ἥτις εἶναιοἱονεὶ φυσικὴ ὁρμή, ὡς συμπάθεια τῆς σαρκὸς πρὸς τὴν σάρκα, καὶ εἶναι τὸ πρῶτονκαὶ τελευταῖον αἴσθημα τὸ συγκινοῦν τὴν καρδίαν μετὰ τὴν πρώτην ἔκπληξιν, καὶπρὶν προφθάσασα πνεύσῃ ἡ παγερὰ πνοὴ τῆς φιλαυτίας καὶ ἀδιαφορίας, οἱ ἄνθρωποι,λέγω, ἐκεῖνοι ἔλαβον τοὺς δαυλούς των, κ᾽ ἔτρεξαν ἔξω τῆς πύλης καὶ τῆςγεφύρας, καὶ ἤρχισαν νὰ τρέχωσι τὸν κατήφορον.

Οἱ λοιποί,μείναντες ἐπάνω, ἠσχολοῦντο ν᾽ ἀνανεῶσιν ὁλονὲν τὴν φλόγα, μὴ παύοντες νὰρίπτωσι ξηρὰ κλαδία εἰς τὸ πῦρ.

* * *

Ὁ ἱερεὺς ἐβράδυνενἐπίτηδες εἰς τὴν Πρόθεσιν, κ᾽ ἐμνημόνευσε τὴν πρωίαν ἐκείνην ὅσα ὀνόματα εἶχεν ἀποθαμένα,οὐ μόνον τὰ ἰδικά του καὶ τῶν ἐλθόντων πανηγυριστῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν ἐνοριτῶντου, οὐ μόνον ὅσα εἶχε γραπτά, ἀλλὰ καὶ ὅσα ἐκ μνήμης ἐγνώριζεν· ἐγνώριζε δ᾽ ἐκμνήμης ὅλα τὰ ὀνόματα τῆς πολίχνης, ἀποθαμένα καὶ ζωντανά. Ἐδεήθη καὶ ὑπὲρδιασώσεως τοῦ κινδυνεύοντος πλοίου, περὶ οὗ, χωρὶς νὰ ζητήσῃ ἐξήγησιν, ἀμέσως εἶχενἐννοήσει τὰ συμβάντα.

Τέλος αἱκραυγαὶ μικρὸν κατὰ μικρὸν ἔπαυσαν, ἡσυχία ἐπῆλθεν. Ἐφάνη ὅτι βωβὴ συμφορὰ εἶχενἐνσκήψει ἢ ὅτι ἡ δυσχέρεια ἔλαβε πέρας. Δύο ἄλλοι ἄνδρες ἀνησυχήσαντες, ἐξῆλθονἕως τὴν Ἁγίαν Κυριακήν, πέραν τῆς ξυλίνης γεφύρας, μὲ δύο πυρσοὺς εἰς τὰς χεῖρας.

* * *

Παρῆλθεν ὀλίγηὥρα· ὁ ἱερεὺς ἀργὰ-ἀργὰ ἐμβῆκεν εἰς τὴν λειτουργίαν, ἐλπίζων νὰ ἤρχοντο ἐν τῷμεταξὺ καὶ οἱ ἀπόντες. Ἀλλ᾽ ἡ λειτουργία προυχώρει, καὶ ψυχὴ δὲν ἐφαίνετο.Τέλος, εἰς τὸ «Μετὰ φόβου Θεοῦ», ἐπέστρεψαν πρῶτοι οἱ τελευταῖοι ἐξελθόντες πρὸςἐπισκόπησιν, εἶτα εἰσῆλθεν ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ καταβάντες εἰςτὸν αἰγιαλόν, καὶ μετ᾽ αὐτὸν τρεῖς ἄγνωστοι μὲ ναυτικὰ ἐνδύματα καὶ μὲ κηρωτοὺςἐπενδύτας. Ἔφθασαν ὅλοι ἀκριβῶς ὅπως ἀσπασθῶσι τὰς εἰκόνας καὶ λάβωσι τὸ ἀντίδωρον.

Ἐνῷ ὁ κὺρ Ἀλεξανδρὴςἀνεγίνωσκε τὸ «Εὐλογήσω τὸν Κύριον», οἱ ἄνδρες ἐξηγοῦντο ταπεινῇ τῇ φωνῇ τὰσυμβάντα. Τὸ ἐξοκεῖλαν πλοῖον ἦτο τὸ γολετὶ τοῦ καπετὰν Κωσταντῆ τοῦΛημνιαραίου, αὐτοπροσώπως παρόντος ἐκεῖ. Ὁ ἴδιος, ἀνὴρ μεσῆλιξ, βραχὺς τὸ σῶμα,μὲ ἁδρὸν μύστακα, διηγεῖτο τὰ ἑξῆς: Πρὸ δύο ἡμερῶν ἦτο προσωρμισμένος εἰς τὴνΔάφνην, τὸν μεσημβρινὸν ὅρμον τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἀλλ᾽ ὁ βοριὰς τὸν ἐξούριασε*, αἱἁλυσίδες τῶν ἀγκυρῶν του ἐκόπησαν ὑπὸ τῆς βίας τοῦ ἀνέμου, καὶ παρεσύρθη διὰ μιᾶςδέκα μίλια μακράν. Μάτην προσεπάθησε μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις του νὰ προσεγγίσῃ εἰςτὸν Κωφόν, τὸν γνωστὸν ὅρμον τῆς Συκιᾶς, τοῦ μεσαίου λαιμοῦ τῆς Χαλκιδικῆς, ὅπουἅμα εἰσπλεύσῃ τις δὲν βλέπει πλέον πόθεν εἰσέπλευσεν, ἀλλ᾽ ὅπου δυσκόλως εἰσπλέειτις. Ὁ ὅρμος ὁμοιάζει μὲ λίμνην μεσόγειον, μὴ ἔχουσαν ὁρατὸν στόμιον, τόσον εἶναιἀσφαλής. Καὶ τὸ γολετὶ ξυλάρμενον* μετὰ ματαίας προσπαθείας, παρεσύρθη ὑπὸ τῆςτρικυμίας πρὸς τὰς νήσους, ὅπου τὴν νύκτα ἐκείνην τῶν Χριστουγέννων, οἱ ἀγωνιῶντεςναυβάται εἶδον ἔξαφνα φῶς, ὡς φάρον ὁδηγοῦντα αὐτούς, τοὺς πυρσοὺς οὓς εἶχον ἀνάψειἔμπροσθεν τοῦ ναΐσκου τοῦ Χριστοῦ οἱ τραχεῖς αἰπόλοι. Ὁ πυρσὸς ἐκεῖνος ἐφάνη πρὸςαὐτοὺς ὡς θεῖον πράγματι θαῦμα, ὡς νὰ ἐθερμαίνοντο περὶ αὐτὸν ἀγραυλοῦντες οἱποιμένες ἐκεῖνοι, οἱ ἀκούσαντες τὸ Δόξα ἐν ὑψίστοις. Ἐπλησίασαν φερόμενοι μᾶλλονἢ πλέοντες πρὸς τὸ μέρος τοῦτο, καὶ τότε ἐκινδύνευσαν νὰ κατασυντριβῶσιν εἰς τοὺςβράχους τοῦ Κουρούπη. Εὐτυχῶς, δι᾽ ἐπιτηδείου χειρισμοῦ ἀπέφυγον τὴνκαταστροφήν, κ᾽ ἐκάθισαν τὸ σκάφος εἰς τὰ ρηχά, ἐπὶ τῆς ἄμμου, ὅπου τόσον καλὰ ἦτοἐξησφαλισμένον, ὅσον δὲν ἠδύνατο νὰ εἶναι μὲ τὰς δύο ἀγκύρας του, τὰς μεινάσας ὡςὁμήρους εἰς τὸν βυθὸν τοῦ ὅρμου τῆς Δάφνης.

* * *

Ἔφεξεν ὁΘεὸς τὴν χαρμόσυνον ἡμέραν, καὶ οἱ αἰπόλοι ἐφιλοτιμήθησαν νὰ σφάξωσι καὶ ψήσωσιδύο τρυφερὰ ἐρίφια, ἐνῷ οἱ δύο ὑλοτόμοι εἶχαν φέρει ἀπὸ τὸ βουνὸν πολλὰς δωδεκάδαςκοσσύφια ἁλατισμένα· καὶ ὁ καπετὰν Κωσταντὴς ἀνεβίβασεν ἀπὸ τὸ γολετί, τὸ ὁποῖονοὐδένα κίνδυνον διέτρεχεν, ὅπως ἦτο καθισμένον, ἂν δὲν ἔπνεε νότος ἀπὸ τῆς ξηρᾶςνὰ τὸ ἀπωθήσῃ πρὸς τὸ πέλαγος, ἀνεβίβασε δύο ἀσκοὺς γενναίου οἴνου καὶ ἓνκαλάθιον μὲ αὐγὰ καὶ κασκαβάλι τῆς Αἴνου, καὶ ἡμίσειαν δωδεκάδα ὄρνιθας καὶμικρὸν βυτίον μὲ σκομβρία. Καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ηὐφράνθησαν, ἑορτάσαντες τὰΧριστούγεννα μετὰ σπανίας μεγαλοπρεπείας ἐπὶ τοῦ ἐρήμου ἐκείνου βράχου. Τὴννύκτα ἐκοιμήθησαν ἐν μέσῳ ἀφθόνων πυρῶν, μὲ ἀρκετὰ δὲ σκεπάσματα καὶ καπότες, ὅσακαὶ οἱ ἐκ τῆς πολίχνης πανηγυρισταὶ εἶχαν φέρει μεθ᾽ ἑαυτῶν, καὶ οἱ αἰγοβοσκοὶεἶχαν εἰς τὸ Κάστρον, καὶ ὁ ἐκ Λήμνου φιλότιμος καραβοκύρης ἐκόμισεν ἀπὸ τὸ πλοῖόντου.

Τὴν ἐπαύριονὁ ἄνεμος ἐκόπασε, τὸ ψῦχος ἠλαττώθη πολύ, κ᾽ ἐπωφελούμενοι τὴν ἀνακωχὴν τοῦχειμῶνος, ἀπεφάσισαν ν᾽ ἀπέλθωσιν. Ὁ μπαρμπα-Στεφανὴς καὶ ὁ υἱός του μετὰ δύο ἄλλωνβοηθῶν ἐπανῆλθον εἰς τὴν μικρὰν ἀμμουδιὰν ὑπὸ τὰ Μποστάνια, καθείλκυσαν τὴνλέμβον, ἐπέβησαν αὐτῆς, καὶ κάμψαντες τὸ Κάστρον, τὴν ἔφεραν ἀπὸ Σοφρὰν εἰς τὸβορειανατολικὸν μέρος. Τῇ βοηθείᾳ τῆς δυνατῆς βάρκας τοῦ μπαρμπα-Στεφανῆ καὶ τῆςμικρᾶς φελούκας τοῦ Λημνίου κυβερνήτου, τόσοι βραχίονες συμπονήσαντες, δὲν ἐβράδυναννὰ ξεκαθίσωσιν ἀπὸ τὴν ἄμμον τὸ γολετί, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε πάθει τίποτε, ἀλλ᾽ ἐφαίνετοὡς μαλακῶς πλαγιασμένον καὶ ἀναπαυόμενον κατόπιν πολλῶν κόπων. Καὶ ἀποχαιρετίσαντεςτοὺς αἰπόλους, ἐπεβιβάσθησαν οἱ μὲν εἰς τὸ γολετί, οἱ δὲ εἰς τὴν βάρκαν, πότερυμουλκουμένην, πότε ρυμουλκοῦσαν, καὶ μὲ ἱστία καὶ μὲ κώπας πλέοντες, διὰ τῆςβορειανατολικῆς ὁδοῦ τὴν φορὰν ταύτην, ὡς συντομωτέρας καὶ εὐπλοωτέρας εἰς τὴνκάθοδον, ἔφθασαν αἰσίως εἰς τὴν πολίχνην.

(1892)

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

ΑΠΑΝΤΑ

ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ

ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ν. Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΟΜΟΣ

ΑΘΗΝΑ 1982

Σελ. 275-299

Πηγή:

http://www.papadiamantis.org/http://www.papadiamantis.org/index.php?option=com_content&view=article&id=214:02-19-sto-christo-sto-kastro&catid=58:narration&Itemid=54

2 Ιανουαρίου, Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ

2012-01-02T12:46:00.000+02:00

ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΥ ΣΑΡΩΦ

Γεννήθηκε στὶς 19 Ἰουλίου τοῦ 1759 στὴν πόλη Κοὺρκ καὶ παρέμεινε ἐκεῖ μέχρι τὰ δεκαεννέα του χρόνια. Στὴν ἡλικία αὐτὴ πῆρε τὴ γενναία ἀπόφαση ν᾿ ἀφοσιωθεῖ ὁλόψυχα στὸ Θεό· κι Ἐκεῖνος ὁδήγησε τὰ βήματά του στὸ μοναστήρι τοῦ Σάρωφ.Ἐνῷ ἦταν ἀκόμη δόκιμος, ἀρρώστησε βαριὰ ἀπὸ ὑδρωπικία. Μετὰ ἀπὸ τρία χρόνια ἀσθενείας, θεραπεύθηκε θαυματουργικὰ μὲ ἐπίσκεψη τῆς Θεοτόκου.Στὴ μοναχική του κουρὰ (1786) ὀνομάστηκε Σεραφεὶμ -προηγουμένως εἶχε τὸ ὄνομα Πρόχορος. Τὸ ἴδιο ἔτος χειροτονήθηκε διάκονος καὶ μετὰ ἀπὸ ἑπτὰ χρόνια, σὲ ἡλικία 34 ἐτῶν, ἱερεύς. Ὅταν λειτουργοῦσε, πετοῦσε στὰ οὐράνια, καὶ πολλὲς φορὲς ἀξιωνόταν νὰ βλέπει θαυμαστὰ ὁράματα καὶ ν᾿ ἀκούει ἀγγελικὲς μελῳδίες.Διψώντας νὰ πλησιάσει περισσότερο τὸ Θεό, Τὸν παρακάλεσε νὰ τὸν ἀξιώσει ν᾿ ἀποσυρθεῖ σὲ κάποια ἐρημικὴ περιοχή. Ἕνα χρόνο μετὰ τὴ χειροτονία του σὲ ἱερέα, ἔλαβε ἄδεια ἀπὸ τὴ μονὴ ν᾿ ἀφοσιωθεῖ στὴ μελέτη, στὴ σιωπή, στὴν ἄσκηση, στὴν ἔντονη προσευχή. Γιὰ δεκαέξι χρόνια, βαθιὰ μέσα στὸ δάσος, ἀγωνιζόταν ν᾿ ἀνεβαίνει, μέρα μὲ τὴ μέρα, τὴν κλίμακα ποὺ ὁδηγεῖ στὸν οὐρανό. Τότε ἔκανε καὶ τὴ γνωστὴ ἄσκηση, τὶς «χίλιες νύχτες προσευχῆς»: Πάνω σὲ μιὰ μεγάλη πέτρα, ξαγρύπνησε προσευχόμενος ἐπὶ χίλιες νύχτες.Μαζὶ μὲ τὴν προσευχή, διάβαζε ἀκατάπαυστα τὴν Ἁγία Γραφή. «Πρέπει νὰ τρέφεις, ἔλεγε, τὴν ψυχὴ μὲ τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ, γιατί ὁ λόγος τοῦ θεοῦ εἶναι ὁ «ἄρτος τῶν ἀγγέλων». Μ᾿ αὐτὸν πρέπει νὰ τρέφονται οἱ ψυχὲς ποὺ ἀγαποῦν μὲ πάθος τὸ Θεό». Εὐλαβεῖτο ἀφάνταστα τὴ Θεοτόκο. Στὸ πρόσωπό Της ἔβρισκε ἀνέκφραστη πνευματικὴ ἀγαλλίαση. Συχνὰ ἔλεγε: «Ἡ Παναγία εἶναι ἡ χαρά, ἡ μεγαλύτερη ἀπ᾿ ὅλες τὶς χαρές».Στὸ διάστημα ποὺ ἀσκήτευε στὴν ἔρημο, δέχθηκε ἐπίθεση λῃστῶν, ποὺ τὸν τραυμάτισαν βαριά, θεραπεύθηκε καὶ πάλι θαυματουργικὰ ἀπὸ τὴ Θεοτόκο.Τὸ 1810 ἐπέστρεψε ἀπὸ τὴν ἔρημο στὴ Μονὴ τοῦ Σάρωφ καὶ ἔμεινε ἔγκλειστος στὸ κελλί του, ἀσκούμενος στὴ σιωπή. Στὴν ἀρχὴ ἀπέφευγε τὸν κόσμο. Ἀργότερα ὅμως, τὸ 1815, σὲ ἡλικία 56 ἐτῶν, ἄνοιξε τὸ κελλί του καὶ δεχόταν κάθε ἐπισκέπτη. Εἶχε ἀποκτήσει πιὰ φήμη ἁγίου καὶ φωτισμένου ἀνδρὸς καὶ ὁ κόσμος ἔτρεχε κοντά του νὰ ξεδιψάσει. Ὁ ἴδιος, ὡστόσο, δὲν βγῆκε ποτὲ ἀπὸ τὸ κελλί του γιὰ ἄλλα δέκα χρόνια.Σὲ ἡλικία 66 ἐτῶν, κατόπιν ὁράματος καὶ προσταγῆς τῆς Θεοτόκου, ἀφιερώθηκε ὁλοκληρωτικὰ στὴ διακονία τοῦ πλησίον καὶ ἄρχισε στὸ ἑξῆς τὸ ἔργο τοῦ «στάρετς», τοῦ πνευματικοῦ καθοδηγητοῦ.Ἡ δράση τοῦ ὡς «στάρετς» ὑπῆρξε καταπληκτική. Ἀναρίθμητες ψυχὲς ἔτρεχαν κοντά του, γιὰ νὰ βροῦν τὴ γαλήνη, τὴ χάρη, τὴ σωτηρία. Καὶ ὅσοι δὲν μποροῦσαν νὰ φθάσουν μέχρι τὸ κελλί του, τὸν κατέκλυζαν μὲ ἐπιστολές.Οἱ ἐπισκέπτες του ἐπέστρεφαν ἄλλοι ἄνθρωποι. Καθὼς προσευχόταν γι᾿ αὐτούς, καθὼς τοὺς εὐλογοῦσε μὲ τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ, καθὼς μύρωνε τὸ μέτωπό τους μὲ λάδι ἀπὸ τὸ καντήλι τῆς Παναγίας, καθὼς τοὺς ἔδινε πνευματικὲς συμβουλές..., μιὰ μυστικὴ δύναμη ἁπλωνόταν στὶς ψυχές τους. «Ὁποιοσδήποτε ἐρχόταν στὸν στάρετς Σεραφείμ, ἔνιωθε νὰ τὸν ἀγγίζει ἡ θεϊκὴ φλόγα ποὺ ὑπῆρχε σ᾿ αὐτὸν καὶ ν᾿ ἀγκαλιάζει τὴν ψυχή του». Σ᾿ ὅλους μοίραζε εἰρήνη, χαρά, θεϊκὲς εὐλογίες.Συνιστοῦσε συχνὰ τὴν εἰρήνη: «Ἀπόκτησε τὴν πνευματικὴ εἰρήνη καὶ τότε χιλιάδες ψυχὲς ὁλόγυρά σου θὰ βροῦν τὴ λύτρωση». Σχετικὰ μὲ τὸ σκοπὸ τῆς ζωῆς μας, δίδασκε: «Ὁ πραγματικὸς σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Μιλοῦσε πολὺ γιὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ. Χαιρετοῦσε τοὺς ἐπισκέπτες του μὲ τὰ λόγια: «Χαρά μου, Χριστὸς ἀνέστη!». Καὶ κάθε φορὰ ποὺ κοινωνοῦσε, ἀπήγγελλε τὸν πασχαλινὸ κανόνα «Ἀναστάσεως ἡμέρα...».Ἀπὸ τὰ πνευματικά του χαρίσματα, τί νὰ πρωτοαναφέρουμε; Τὸ μάτι του διέσχιζε τὰ βάθη τῶν καρδιῶν. Εἶχε βλέμμα προφήτου. Προέβλεπε τὰ μέλλοντα. Ἀπαντοῦσε σὲ ἐπιστολὲς χωρὶς νὰ τὶς ἀνοίξει, γιατὶ γνώριζε τὸ περιεχόμενό τους. Θεράπευε μὲ τὴν προσευχή του πλῆθος ἀρρώστων. Πολλὲς φορὲς τὸ πρόσωπό του ἄστραφτε σὰν ἥλιος. Καὶ μέσα στὸ δάσος, ὅταν ἀσκήτευε, εἶχε φιλίες μὲ τὰ ἄγρια πουλιὰ καὶ ζῷα, καὶ μάλιστα μὲ μιὰ πελώρια ἀρκούδα, ποὺ κάθε μέρα ἐρχόταν νὰ φιλευθεῖ ἀπὸ τὸ χέρι του! Ζωὴ προπτωτική, παραδεισένια!Ὁ θάνατός του ὑπῆρξε ὀσιακός. Στὶς 2 Ἰανουαρίου τοῦ 1833 βρέθηκε νεκρός, γονατισμένος, μὲ τὰ μάτια προσηλωμένα στὴν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου. Τὴν προηγούμενη μέρα εἶχε κοινωνήσει τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων καὶ εἶχε ἀποχαιρετήσει τοὺς πατέρες τοῦ μοναστηριοῦ.Τὸ πέρασμά του ἀπὸ τὴ γῆ θὰ μείνει ἀξέχαστο. Ἢ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ λίγες παρόμοιες μορφὲς γνώρισε. Τὰ λόγια του καὶ τὰ ἔργα του θὰ δυναμώνουν πάντα τοὺς πιστούς.Ἅγιος ἀνακηρύχθηκε ἐπίσημα τὸ 1903. Ἢ μνήμη του ἑορτάζεται στὶς 2 Ἰανουαρίου, ἀλλὰ καὶ στὶς 19 Ἰουλίου -ἡμέρα τῆς ἀνακομιδῆς τοῦ ἁγίου λειψάνου του. Ἡ ἁγιότητά του γίνεται ὅλο καὶ περισσότερο γνωστὴ στὸν ὀρθόδοξο χριστιανικὸ κόσμο.Συγκλονιστικὸ γεγονὸς γιὰ τὴ Ρωσία ὑπῆρξε ἡ εὕρεση τῆς σοροῦ του, τὸ 1990, καὶ ἢ μεταφορά της στὴ γυναικεία Μονὴ τοῦ Ντιβέγιεβο (τὴν ὁποία ὁ ὅσιος εἶχε ὑπὸ τὴν πνευματική του καθοδήγηση καὶ προστασία).

Εἴθε οἱ πρεσβεῖες του νὰ μᾶς ἐνισχύουν στὸ δρόμο τῆς ζωῆς μας, καὶ τὸ παράδειγμά του νὰ μᾶς ἐμπνέει.

Ἐκ τῆς Ἐκδόσεως «Παρακλητικὸς Κανὼν εἰς τὸν Ὅσιον Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ», ὑπὸ τοῦ Ἱερομονάχου Ἀθανασίου Σιμωνοπετρίτου, Ὑμνογράφου Μ.Χ.Ε.Ὁ ὅσιος Σεραφείμ, τὸ ὁλοφώτεινο ἀστέρι τῆς Ρωσικῆς Ὀρθοδοξίας, ἔζησε, ἔδρασε καὶ ἔλαμψε στὶς ἀρχὲς τοῦ 19ου αἰῶνα (1759-1833).

Πηγή:
http://pneumatikotita.blogspot.com/

http://pneumatikotita.blogspot.com/2007/06/blog-post_9221.html

Χαρούμενη Χρυσή Πρωτοχρονιά κι ευτυχισμένο το 2012!

2011-12-31T14:45:00.000+02:00

Από μια μνήμη σε μια άλλη...

2011-12-29T14:04:00.000+02:00

Μνήμη ΓιώργηΜανουσάκη

Η σιωπή είναι το κέλυφοςτου ήχου

Κλεισμένος μέσατης ο ήχος τη ραμφίζει

όπως ραμφίζει τοπουλί του αβγού το τσόφλι

Θέλει κι αυτός ναβγει και να πετάξει

είναι μοιραίο, λοιπόν, να θρυμματίζεται

κάποια στγμή η σιωπή

Τέτοια τίναι η τάξητων πραγμάτων

για να μπορέσει ο ήχοςν’ ακουστεί

Ωστόσο αν καιθρυμματίζεται, ποτέ δεν αφανίζεται,

αλλά έτσικομματιασμένη μέσα στον ήχο παρεισφρέει

και με παύσειςμαγικές τον μετατρέπει

από θόρυβο σε μουσική και ποίηση

Υπάρχει βέβαια, καιένα άλλο είδος σιωπής

που δεν κυοφορείκανέναν ήχο,

για τούτο και ποτέδεν θρυμματίζεται

Θαρρώ, δίχως να είμαιθετικός, ότι θανή τη λένε

Δεν σ’ ονομάζω θάνατο

Θανή σ’ αποκαλώ

Αφού θα μ’ αγκαλιάσειςκάποτε σε προτιμώ γυναίκα…

Καλό ταξίδι Αργύρη...

2011-12-29T13:23:00.002+02:00

Γεννήθηκε στην Αθήνα, στα Σεπόλια, από γονείς νησιώτες, εσωτερικούς μετανάστες. Στα δεκατέσσερά του, άρχισε να γράφει ποιήματα σε έμμετρο και ομοιοκατάληκτο στίχο, μιμούμενος τις μαντινάδες και τα αποσπάσματα από τονΕρωτόκριτο, που η Κρητικιά μητέρα του τραγουδούσε. Μπήκε πολύ νωρίς στη βιοπάλη γι’ αυτό τελείωσε Νυχτερινό Γυμνάσιο (2ο Νυχτερινό Γυμνάσιο Αθηνών).

Εμφανίστηκε στα γράμματα με ποιήματα που δημοσίευσε το 1963 στο περιοδικό "Δωδέκατη Ώρα" και το 1964 στη Νέα Εστία. Το 1966, σε ηλικία 23 ετών, εκδίδεται η πρώτη του ποιητική συλλογή, τις "Απόπειρες φωτός".

Το 1967, λίγο μετά την εγκαθίδρυση της δικτατορίας, έφυγε στο εξωτερικό. Πρώτος σταθμός ήταν το Παρίσι όπου, εργαζόμενος σκληρά για το βιοπορισμό του (ως λαντζιέρης, φορτοεκφορτωτής κλπ.), ξεκίνησε να παρακολουθεί βραδινά μαθήματα γαλλικών.

Στις αρχές του 1968, ποιήματά του μεταφράστηκαν και δημοσιεύτηκαν σε έγκυρα ολλανδικά λογοτεχνικά περιοδικά. Λίγο μετά τα γεγονότα του Μάη του ’68 η μεταφράστριά του στην Ολλανδία, Maria Blijstra και ο σύζυγός της, ο συγγραφέας Rein Blijstra, παλιοί φίλοι του Καζαντζάκη και λάτρεις της Ελλάδας, επισκέφθηκαν το Παρίσι για ένα λογοτεχνικό συνέδριο, οπότε και συναντήθηκαν για πρώτη φορά μαζί του και τον προσκάλεσαν στο Άμστερνταμ. Μετά από δεκαπέντε περίπου μέρες ο Αργύρης Χιόνης επιχείρησε το ταξίδι αυτό με πολλές δυσκολίες. Στο σπίτι των Blijstra, γνωρίστηκε με τον ελληνιστή καθηγητή του Πανεπιστημίου Arnold van Gemert και την ελληνίδα γυναίκα του, που του πρότειναν να εγκατασταθεί μόνιμα στην Ολλανδία υποσχόμενοι να του βρουν δουλειά. Ο Α. Χιόνης επέστρεψε στο Παρίσι και λίγους μήνες αργότερα έλαβε μήνυμα από Ολλανδία ότι βρέθηκε δουλειά σ' έναν εκδότη κλασικών κειμένων, οπότε έφυγε πάλι για το Άμστερνταμ.

Στο Άμστερνταμ έζησε τα επόμενα οκτώμισι χρόνια. Στην αρχή δούλεψε σκληρά, τόσο για τον βιοπορισμό όσο και για την εκμάθηση της γλώσσας. Του χορηγήθηκε υποτροφία για γράψιμο από την Εταιρεία Συγγραφέων, έγινε δεκτός στους λογοτεχνικούς κύκλους και απέκτησε πρόσβαση στα λογοτεχνικά περιοδικά. Στο εξωτερικό εκδόθηκαν δύο βιβλία του ("Σχήματα Απουσίας" και "Μεταμορφώσεις") ενώ βραβεύτηκαν δύο θεατρικά έργα του "Ο Ρήτορας" και "Αυτός εκτός και εντός του κοστουμιού του", σε διαγωνισμό που είχαν προκηρύξει για τις Κάτω Χώρες ο θεατρικός οργανισμός Sater και το λογοτεχνικό περιοδικό Soma, το 1971. Τελικά διορίστηκε δάσκαλος ελληνικών στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο και παράλληλα εγγράφηκε, με κρατική υποτροφία, στη Σχολή Ιταλικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ.

Το 1977 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου δούλεψε ως μεταφραστής, συνέγραψε μια σειρά παιδικών εκπομπών για το ραδιόφωνο και έκανε ένα ταξίδι στις ΗΠΑ, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο ετήσιο Διεθνές Συγγραφικό Πρόγραμμα του Πανεπιστημίου της Iowa.Το 1982 προσλήφθηκε, κατόπιν διαγωνισμού, ως μεταφραστής στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες για τα επόμενα δέκα χρόνια.Το 1992 παραιτήθηκε από τη θέση αυτή και αποσύρθηκε στο Θροφαρί, ένα μικρό χωριό της ορεινής Κορινθίας, όπου ασχολήθηκε ως το τέλος της ζωής του μόνο με την καλλιέργεια της γης και της ποίησης.

Ποιήματα και πεζογραφήματά του έχουν μεταφραστεί και δημοσιευτεί στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, ολλανδικά, σερβοκροατικά και ρουμάνικα. Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων.

Τα τελευταία 20 χρόνια έζησε στην επαρχία ως αγρότης και συγγραφέας, αλλά πέθανε -πιθανόν από έμφραγμα- στην Αθήνα όπου βρέθηκε για να περάσει με φίλους τα Χριστούγεννα του 2011.

Ποίηση:

Απόπειρες φωτός. Αθήνα, Δωδεκάτη ώρα, 1966.
Σχήματα Απουσίας. Αθήνα, Αρίων, 1973.
Μεταμορφώσεις. έκδοση του ιδίου, Αθήνα 1974.
Τύποι ήλων. Θεσσαλονίκη, Εγνατία / Τραμ, 1978.
Λεκτικά τοπία. Αθήνα, Καστανιώτης 1983.
Σαν τον τυφλό μπροστά στον καθρέφτη. Αθήνα, Υάκινθος, 1986.
Εσωτικά τοπία. Αθήνα, Νεφέλη, 1991,1999.
Ο ακίνητος δρομέας. Αθήνα, Νεφέλη, 1996, 2000.
Ιδεογράμματα. Θεσσαλονίκη, Τα τραμάκια, 1997.
Τότε που η σιωπή τραγούδησε και άλλα ασήμαντα περιστατικά. Αθήνα, Νεφέλη, 2000.
Στο υπόγειο. Αθήνα, Νεφέλη, 2004.
Η φωνή της σιωπής: Ποιήματα 1966-2000. Αθήνα, Νεφέλη, 2006.
Μέρες ποίησης [συλλογικό έργο]. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2007.
Ό,τι περιγράφω με περιγράφει, Ποίηση δωματίου Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2010.
Παίγνια [συλλογικό έργο]. Αθήνα, Futura, 2011.

Αφηγήματα:

Ιστορίες μιας παλιάς εποχής που δεν ήρθε ακόμα. Αθήνα, Αιγόκερως, 1981.
Ο αφανής θρίαμβος της ομορφιάς. Αθήνα, Πατάκης, 1995.
Τρία μαγικά παραμύθια. Αθήνα, Πατάκης, 1998.
Όντα και μη όντα. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2006.
Περί αγγέλων και δαιμόνων. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2007.
Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες. Αθήνα, Κίχλη, 2008.
Το μήνυμα και άλλες δύο φάρσες - Ο ρήτορας ή ο κανιβαλισμός: Αυτός εκτός και εντός του κοστουμιού του (τρία μονόπρακτα). Αθήνα, Κίχλη, 2009.

Μεταφράσεις:

Octavio Paz, Ποιήματα. Αθήνα, Σπηλιώτης, 1981.
Howard Fast, Οι μετανάστες, Αθήνα, Bell, 1981.
Jeffrey Archer, Κάιν και Άβελ, Αθήνα, Bell, 1982.
Russel Edson, Όταν το ταβάνι κλαίει (ποίηση). Αθήνα, Αιγόκερως, 1986.
Roberto Juarroz, Κατακόρυφη ποίηση. Θεσσαλονίκη, Τα τραμάκια, 1997.
Jane Austen, Περηφάνια και Προκατάληψη. Αθήνα, Πατάκης, 1997, 2000.
Henri Michaux, Με το αγκίστρι στην καρδιά, Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2003.
Ξένη ποίηση του 20ού αιώνα [συλλογικό έργο, ανθολόγηση Μαρία Λαϊνά, συλλογική μετάφραση]. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 2007.
Nikanor Parra, Ποιήματα επείγουσας ανάγκης. Αθήνα, Γαβριηλίδης, 2008.

Έχει επίσης μεταφράσει και δημοσιεύσει σε λογοτεχνικά περιοδικά πολλά ποιήματα γραμμένα στα γαλλικά, αγγλικά, ισπανικά, ιταλικά και ολλανδικά, καθώς και ολόκληρη την αρχική σειρά του κόμικ "Αστερίξ" και ένα μεγάλο μέρος της σειράς του κόμικ "Ιζνογκούντ".

Μεταφράσεις έργων του σε ξένες γλώσσες:

Σχήματα απουσίας Μτφρ. στα ολλανδικά και στα αγγλικά, M. Blijstra και M. Muntz (Δίγλωσση έκδοση). Άμστερνταμ, TOR, 1971.
Μεταμορφώσεις και άλλα ποιήματα, Μτφρ στα ολλανδικά, M. Blijstra. Άμστερνταμ, DE BEUK, 1976.

Βραβεία:

Βραβείο του περιοδικού Διαβάζω 2007, για το Όντα και μη όντα, Γαβριηλίδης, 2006.
Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2009, εξ ημισείας με τον Τόλη Νικηφόρου για Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες, Κίχλη 2008.

Πηγή:

http://el.wikipedia.org/wiki/Αργύρης_Χιόνης

"Ένα παιδί ξαναγεννήθηκε..."

2011-12-26T21:38:00.000+02:00

Η επτάχρονη Μέρι Γιουλάντα, γνωστή και, ως Γουάτι, εξαφανίστηκε όταν το τσουνάμι σχεδόν εξαφάνισε τη συνοικία όπου διέμενε στο δυτικό Άτσεχ. Μετά από ημέρες άκαρπων ερευνών, οι γονείς της εγκατέλειψαν τις ελπιδες να την βρουν ζωντανή.

Η Γουάτι επέζησε και επί επτά χρόνια τη μεγάλωνε μία γυναίκα η οποία την υποχρέωνε να ζητιανεύει, υποστήριξε ο παππούς της Ιμπραήμ. "Η εγγονή μου ήταν υποχρεωμένη να ζητιανεύει μέχρι αργά το βράδυ. Όταν δεν μπορούσε να εξασφαλίσει αρκετά χρήματα, την χτυπούσαν", τόνισε ο ίδιος.

Η Γουάτι επανενώθηκε με την οικογένειά της την Τετάρτη όταν μεταφέρθηκε στο γραφείο του επικεφαλής του χωριού στο Δυτικό Άτσεχ από ανθρώπους που την βρήκαν να τριγυρνά άσκοπα στο δρόμο. Όταν τη ρώτησαν, απάντησε πως αναζητά τους γονείς της στην Μεουλαμπόχ, πρωτεύουσα του δυτικού Άτσεχ, αλλά δεν μπορούσε να θυμηθεί κανένα όνομα συγγενή της πλην εκείνο του παππού της Ιμπραήμ.

Ο Ιμπραήμ το πληροφορήθηκε, μετέβη στο γραφείο των τοπικών αρχών και η μητέρα του κοριτσιού, η Γιουσνιντάρ, την αναγνώρισε από κάποια σημάδια που είχε από την γέννησή της στο λαιμό και στο πόδι και μια ελιά στον κρόταφο.

Πηγή:
http://aerapatera.wordpress.com/2011/12/26/τὰ-χριστούγεννα-τῶν-ποιητῶν-δημήτρ/